Autoriteiten in gemeente Molenlanden in het nauw na reconstructie over azc-demonstratie
Ido Dijkstra | Datum: 13 april 2026
Het groeiende lokale verzet tegen gemeentelijke plannen voor meerdere locaties voor de opvang van asielzoekers | Fotografie: Mouneb Taim | Anadolu
Plaatselijke journalist fileert gemeente en politie in nauwgezette reconstructie
Politie en ME grepen op dinsdagavond 24 februari met harde hand in bij een demonstratie tegen de komst van asielzoekerscentra in de Zuid-Hollandse gemeente Molenlanden. Ze konden niet anders, omdat demonstranten hadden gezorgd voor een dreigende situatie en ernstige ordeverstoring, zo meldden de autoriteiten. Omroep Rijnmond en de NOS publiceerden dat verhaal als nieuwsbericht. Plaatselijk journalist Peter Stam, die aanwezig was bij de demonstratie, constateerde dat het een vals narratief betrof. Hij publiceerde na wekenlang onderzoek een nauwgezette reconstructie op Alblasserdamnieuws.nl en bracht de autoriteiten en media flink in verlegenheid.
De demonstratie bij het cultureel centrum De Spil in de Alblasserwaard eind februari, waar die avond een raadsvergadering werd gehouden over de locatiekeuze voor azc’s in de gemeente Molenlanden, verliep aanvankelijk vreedzaam. Honderden mensen verzamelden zich bij het zalencentrum, scandeerden leuzen, zongen liederen en hielden Bengaalse fakkels in de lucht.
“Toen de vergadering ongeveer een uur bezig was, sloeg de sfeer om. Er werd vuurwerk afgestoken bij het zalencentrum en mensen probeerden de deur open te maken. De ME stond klaar en werd bekogeld met glas en stenen”, staat in een bericht op Rijnmond.nl — dat al om 21:48 uur online kwam en door de NOS is overgenomen. Het is geen ooggetuigenverslag, maar een nieuwsbericht tot stand gekomen aan de hand van informatie van de gemeente en politie. Burgemeester Theo Segers verklaarde daags daarna dat hij na overleg met de ‘driehoek’ — burgemeester, Openbaar Ministerie en politie — een zogenaamd ‘aanwijzingsbesluit’ heeft moeten nemen, omdat er een dreigende situatie voor mensen in het gebouw was ontstaan. Bezoekers zouden het pand niet meer kunnen betreden of verlaten. In het besluit wordt gesproken over circa vierhonderd demonstranten, een “grote openbare ordeverstoring”, vernielingen aan het gebouw en een geblokkeerde ingang.
Journalist Peter Stam van Alblasserdamnieuws.nl was ooggetuige. Hij was die avond aanwezig om verslag te doen. “Dat betekent niet dat ik alles heb gezien, maar ik heb genoeg gezien om te concluderen dat het naar buiten gebrachte verhaal niet klopt”, vertelt hij aan De Andere Krant. Hij besloot op zijn plaatselijke nieuwssite het naadje van de kous te beschrijven, aan de hand van videoverslagen gemaakt door bodycams en geschreven stukken. Vorige week publiceerde hij het artikel Reconstructie van ME-ingrijpen bij AZC-demonstratie – officiële lezing schuurt met beelden en verklaringen, dat veel stof deed opwaaien. Stam zegt wekenlang tientallen uren gewerkt te hebben om “een eerlijk beeld te schetsen over wat er echt is gebeurd. Ik heb daarvoor alle openbare documenten gelezen en het beeldmateriaal bestudeerd. Dat heb ik op een rijtje gezet.”
Het artikel van ruim 8500 woorden fileert het narratief van de gemeente en de politie. Zo toont Stam aan dat veel onrust onstond door onduidelijk toelatingsbeleid van de gemeente. Er was beloofd dat 160 mensen naar binnen mochten. “Toch wordt vrijwel niemand toegelaten”, schrijft Stam. De gemeente stelt dat er vooraf en ter plekke A4’tjes met demonstratievoorwaarden zijn uitgedeeld, waardoor demonstranten precies hadden kunnen weten hoe ze zich dienden te gedragen. De journalist stelt aan de hand van bodycambeelden dat deze informatieflyers op een tafeltje in de hal van De Spil zijn blijven liggen. “Geen agent die ze uitdeelde, geen demonstrant die ze kreeg”, aldus Stam. Ook de online communicatie was gebrekkig. Er is om 20:24 uur wat online gekomen — maar toen was de ME al in beweging gekomen. “De communicatie was niet consistent. Cruciale onderdelen, zoals het aanwijzen van het demonstratievak, waren niet of onvoldoende kenbaar gemaakt aan de demonstranten.”
De lezing van burgermeester Segers dat de ingang van De Spil door demonstranten was geblokkeerd en dat ingrijpen daarom nodig was, blijkt niet overeen te komen met videobeelden, concludeert Stam. Op beelden is duidelijk te zien dat het de politie was die in linie voor de deur stond en niemand binnenliet. Burgers die rustig naar binnen wilden, werden dan ook door agenten tegengehouden. Het is slechts een kleine greep uit het minutieuze werk van de journalist.
Onder het artikel hebben veel mensen die erbij waren gereageerd. Het epistel van Stam wordt door Geert de Jonge “het beste stuk onderzoeksjournalistiek op Alblasserdamsnieuws ooit” genoemd.
Wat bij velen vooral ergernis oproept, is de lezing van politie en gemeente dat het de demonstranten zijn geweest die de demonstratie hebben laten escaleren. “Het is een uiterst lang boekwerk, maar helemaal de waarheid, ook ik stond vooraan bij de deur met mijn man te praten als brugman, om naar binnen te mogen zoals beloofd, om de vergadering bij te wonen, wanneer ‘out of the blue’ de ME met stokken begon te rammen, erg angstaanjagend, alsof we als beesten werden opgedreven, ben er nog van ondersteboven van”, reageert Nancy Foppen.
Stam reconstrueerde ook dat juist de charges van de ‘ordebewakers’ de vlam in de pan deden slaan. “Mensen roepen dat de politie de situatie nu juist zelf laat escaleren. Een demonstrant zegt: ‘Jullie laten het nu escaleren hè?’ Een ander roept: ‘We kenne nie sneller, hè? Het is maar een klein gangpadje.’ Daarmee verwijst hij naar de smalle doorgang en het bruggetje waar honderden mensen ineens tegelijk doorheen moeten om het parkeerterrein te bereiken. Het vormt een duidelijke flessenhals. Volgens meerdere aanwezigen kwam het eerste harde optreden voor hen zonder duidelijke voorafgaande waarschuwing”, staat beschreven op Alblasserdamnieuws.nl.
“Een demonstrant schreef later in een online bericht aan de gemeenteraad dat hij vooraan stond, geen waarschuwing hoorde en zag hoe de eerste rij klappen kreeg terwijl men geen kant op kon. Pas daarna, zo stelt hij, sloeg de sfeer echt om”, aldus Stam, die stelt dat hij “onderzoekend en zorgvuldig” zijn werk heeft geschreven. Zijn conclusie is dan mild te noemen. “Als voorwaarden niet aantoonbaar zijn uitgedeeld, als het demonstratievak voor veel mensen niet duidelijk herkenbaar was, als de toegang tot het gebouw feitelijk door de politie zelf werd afgesloten en als latere communicatie van gemeente en politie op meerdere punten schuurt met wat op beelden en in documenten is terug te zien, waarop is het harde ingrijpen dan precies gebaseerd geweest? Waarom is het publiek daarover achteraf zo stellig, maar op belangrijke onderdelen ook zo onvolledig geïnformeerd? En hoe hadden meer dan honderd mensen, die vooraf welkom waren geheten, ooit nog De Spil kunnen bereiken via toegangswegen die later juist door de ME werden afgesloten?”
‘Actiegroep Nieuw-Lekkerland zegt Nee’, die ook aanwezig was bij de demonstratie, is uitgesprokener in haar conclusie. “Dit onderzoek van Alblasserdamsnieuws.nl laat zien dat de gemeente Molenlanden en de politie zich niet hebben gehouden aan het wettelijke stappenplan dat vooraf moet gaan aan ingrijpen door de ME. Dat is kwalijk. Nog veel ernstiger is dat de gemeente dit later heeft geprobeerd te verdoezelen. Het is volstrekt onacceptabel dat een gemeente haar inwoners, die gebruikmaken van een grondrecht, op deze manier behandelt. Een gemeente die nota bene hamert op ‘verbinding’ en ‘met elkaar in gesprek blijven’. Wij roepen iedereen die klappen heeft gehad van de ME op aangifte te doen tegen het onrechtmatige politiegeweld. Zo kan dit tot op de bodem worden uitgezocht.”
De Andere Krant vroeg gemeente Molenlanden te reageren op het artikel van Peter Stam. De woordvoerder gaf aan dat de gemeente meer tijd nodig had om tot een antwoord te komen.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
