Welkom bij de tweede, geactualiseerde editie van het boek De Grote Verbouwing van Nederland.

De uitgave van dit boek – een verzameling artikelen die eerder in De Andere Krant zijn verschenen – was noodzakelijk omdat de eerste editie is uitverkocht. In deze tweede editie zijn de meest recente artikelen over dit onderwerp meegenomen.

De Grote Verbouwing is een verzameling artikelen, waarvan het merendeel is geschreven door Elze van Hamelen, die de afgelopen jaren bekendheid heeft verworven als een van de meest gedegen, kritische en onafhankelijke onderzoeksjournalisten van Nederland. Elze is altijd op zoek naar de diepere oorzaken en achtergronden van de actualiteit. Zij heeft zich jaren beziggehouden met de mechanismen achter de huidige internationale machtsstructuren. Sinds enige tijd heeft ze zich steeds meer gericht op de bestuurspraktijk in Nederland, omdat zij het belangrijk vindt ook praktisch bezig te zijn. Zij kwam tot het inzicht dat wij als eenvoudige burgers misschien niet veel kunnen doen aan wat er in internationale fora wordt beslist, we kunnen wél invloed uitoefenen als het gaat over onze eigen leefomgeving. Uiteindelijk is het vanuit die huis-, tuin- en keukenomgeving dat echte verandering begint.

Dit boek is een verzameling artikelen die verschenen in De Andere Krant tussen 2023 en 2026, over de grote verbouwing van Nederland. Ze gaan in op de achtergronden van het beleid, hoe deze in de praktijk door burgers ervaren worden en wat nog kan worden gedaan om het tij te keren. Het is een onmisbare gids voor omwonenden die zich willen verzetten tegen de aantasting van hun woonomgeving en leefmilieu.

In het landelijk gebied verrijzen overal zonneweiden en mega-windturbines, bijna zo hoog als de Eiffeltoren, die landbouwgrond verdringen, het landschap verwoesten en de gezondheid en het woonplezier van mensen ondermijnen. In natuurgebieden verschijnen steeds meer wolven die recreatie onmogelijk maken en vee en andere wilde dieren aanvallen. Voor de bevolkingsaanwas vanwege migratie moet een miljoen huizen bij worden gebouwd. Steden worden veranderd in ‘nulemissiezones’, die het voor veel mkb-ondernemers onmogelijk gaan maken straks nog de stad in te komen. Camera’s observeren verkeerspatronen en het gedrag van burgers. Lantaarnpalen worden uitgerust met wifi-tracking, gezichts- en spraakherkenning en lucht- en andere sensoren die steeds meer controle mogelijk maken. Boeren worden uitgekocht of weggejaagd, voor vissers is op de Noordzee straks geen plaats meer: daar komen tienduizenden windturbines te staan. Tegelijkertijd claimt Defensie ruimte voor nieuwe munitie­opslagplaatsen en springter­reinen, waar met explosieven, zware wapens en gevechtsvliegtuigen zal worden geoefend.

Het lijken allemaal op zichzelf staande ontwikkelingen. Wat weinig mensen beseffen, is dat ze allemaal deel uitmaken van een groter plan: de grote verbouwing van Nederland. En nee, dit is geen complotverhaal. Dit is letterlijk hoe het wordt genoemd in beleids­documenten van de overheid, zoals de ‘Nationale Omgevingsvisie’ (Novi) en de ‘Contourennotitie nieuwe nota ­ruimte’. Het gaat om een sluipend proces dat wordt aangestuurd door technocraten en bureaucraten.