“De mondiale machtsgreep is mislukt”
Karel Beckman | Datum: 7 januari 2026
Karel van Wolferen | mkfotografie
Karel van Wolferen: “Verslaggeven is gewoon mijn werk. Ik maak het niet groter dan dat.”
Verslaggever Karel van Wolferen (84) was, op 5 april 2020, een van de eersten die zich via online platform Café Weltschmerz uitsprak nadat Mark Rutte uitriep dat we met een levensgevaarlijke covid-crisis te maken hadden. Een half jaar later lanceerde hij Gezond Verstand, het tweewekelijkse magazine dat sindsdien op unieke wijze verslag doet van de machtsgreep die — in Europa althans — volgens hem nog altijd voortduurt. Hij is optimistisch gestemd: “De macht van Rutte en zijn Europese collega’s loopt ten einde”. Hij waarschuwt wel voor te simplistische opvattingen over vrijheid die er volgens hem bestaan onder ‘wakkeren’. “Opstaan tegen tirannie is niet hetzelfde als streven naar vrijheid.”
Karel van Wolferen, verslaggever, hoogleraar en schrijver van een internationale bestseller over Japan, The Enigma of Japanese Power, is een icoon van de Nederlandse journalistiek. Hij was vele jaren buitenlands correspondent voor het NRC Handelsblad in Japan, India, Thailand, Vietnam, Laos, de Filipijnen en Zuid-Korea. “Ik heb meer dan de helft van mijn leven in Oost-Azië gewoond en gewerkt en had het geluk dat ik vrij rond kon reizen om verslag te doen van staatsgrepen, opstanden en de Vietnam-oorlog. In die tijd konden wij als verslaggevers nog heel dicht bij de machthebbers en hun oppositie komen. Alle oppositie werd geleid door mensen die een juk wilden afwerpen, maar het ene juk leek vaak niet het op het andere juk en daarmee zag vrijheid er ook altijd anders uit.”
Als oprichter en hoofdredacteur van het invloedrijke blad Gezond Verstand, dat sinds september 2020 iedere twee weken uitkomt, richt Van Wolferen zich in zijn artikelen nadrukkelijk op tot wat hij de ‘wakkere’ wereld noemt. Hij vindt dat er in de ‘vrije media’ vaak te simpel wordt gedacht over een begrip als politieke vrijheid. “Er is een algemene neiging, vooral in academische en politieke kringen, om abstracte begrippen te reïficeren, dat wil zeggen, als iets materieels, iets concreets. ‘Vrijheid’ is daar een goed voorbeeld van. Het kan in een bepaalde context duiden op het afwerpen van een juk van onderdrukking. Echter, wat dat betekent, is afhankelijk van hoe dat juk onder verschillende omstandigheden bij verschillende politieke stromingen ervaren en benaderd wordt.”
“Goede verslaggeving”, zegt Van Wolferen, “wil zeggen dat je reïficatie achterwege laat en je laat leiden door feiten die achterhaalbaar zijn. Daarbij moet je opletten dat je geen abstracties als filter hanteert, zoals het kapitalisme, links of rechts, vrijheid of onderdrukking. Uiteindelijk betekenen al die retorische begrippen alleen maar iets binnen een bepaalde context. Kijk, het ligt voor de hand om vrijheid te zien als vrijheid van verdrukking, opstaan tegen tirannie — kortom, de afwezigheid van een juk. Toch is dat niet altijd het geval. Wat in de ene situatie als vrijheid ervaren wordt, wordt in een andere situatie juist een belemmering. Opstaan tegen tirannie wordt vaak geconcretiseerd tot een daad die per definitie tot vrijheid leidt, maar dat kan een misvatting zijn. De oorspronkelijke betekenis van een tiran is alleenheerser — en sommige alleenheersers in de geschiedenis hebben heel goed voor hun land en volk gezorgd. Een goede tsaar is goed voor zijn land.”
Volgens Van Wolferen menen veel mensen ten onrechte dat autoriteit per definitie iets slechts behelst. “Libertariërs bijvoorbeeld, gaan ervan uit dat een natiestaat altijd een obstakel vormt voor vrijheid, maar de staat is de enige politieke organisatie die burgerschap mogelijk maakt. Zonder burgerschap is opstaan tegen onderdrukking onmogelijk. Een autoriteit kan vervelend en lastig zijn, omdat hij beperkingen en regels kan opleggen. Toch kun je met autoritaire regeringen ook veel vooruitgang boeken — mits het in handen is van leiders die hun autoriteit gebruiken om de levensomstandigheden van hun volk te verbeteren.”
Zijn daar hedendaagse voorbeelden van? “Singapore is een interessant geval. Het heeft een zeer autoritaire regering. Onder Lee Kuan Yew zijn strenge wetten en verordeningen ingevoerd tegen vervuiling, criminaliteit, drugshandel en andere onwenselijke defecten in de maatschappij. Dit wordt door de meeste inwoners als bijzonder positief ervaren. Toen ik het land een paar jaar geleden bezocht, miste ik het oude Singapore. Ik vond het te steriel geworden, maar ik weet dat veel mensen erg blij zijn dat hun land eindelijk schoon en veilig is, dat er geen rotzooi meer op straat ligt en de misdaad enorm is gereduceerd. Het autoritaire juk van Kuan Yew leidde dus tot meer vrijheid, want Singapore is momenteel een van de meest welvarende, schone en veilige landen ter wereld.”
Hoe staat het ervoor met de vrijheid in Nederland en Europa? “Zeer slecht. We leven in een bezet land, al is de mondiale machtsgreep die in 2020 begon, mislukt. Deze machtsgreep, die met de coronapandemie begon, mag men zien als de meest misdadige coup in de geschiedenis van de mensheid, omdat die voor het eerst op mondiale schaal plaatsvond. We zullen wereldwijd nog generaties lang met de gevolgen ervan geconfronteerd worden, met name wat betreft het effect van de mRNA-injecties op het immuunstelsel en de vruchtbaarheid van miljarden mannen en vrouwen. Vooral in Europa lijkt het nu alsof ze alles tegelijk uit de kast trekken met hun klimaatonzin, dat hele woke-gebeuren, de veronderstelde CO2-crisis, de vogelgriep, et cetera. Het zijn extreme pogingen om totalitaire controle te vestigen, maar dit is van voorbijgaande aard. Het gaat ze uiteindelijk niet lukken, want hun macht is ten einde. Ze zijn in paniek, inclusief verrader Rutte, Ursula von der Leyen en de drie Europese regeringsleiders Macron, Merz en Starmer. Met een geslaagde valsevlagoperatie kan het alsnog heel fout gaan. Zo niet, dan zal wereldvrede op een gegeven moment uitbreken.”
Het bijzondere van deze tijd is dat de bezetter onzichtbaar is en uitsluitend indirect kan worden opgemerkt, stelt Van Wolferen. “Dat was bij de Duitse bezetting heel anders. Ik herinner het me nog goed, ik was een jaar of 4 en zat thuis voor het raam. Aan de overkant van de straat zag ik ‘die grüne Polizei’ voorbijlopen en ik wees naar ze. Dat ik me dat nog kan herinneren, was omdat mijn moeder daar zo van schrok dat ze mijn vinger omlaag sloeg. ‘Niet wijzen!’ Dat is nu heel anders. De bezetter van nu bestaat uit de EU, de Navo, de VN-aanhangsels, de WHO en het WEF, in samenwerking met de media. De meeste mensen hebben hier geen idee van, waardoor het veel moeilijker wordt tegen deze bezetters op te staan. De enige manier om dat te doen is ze niet ter wille te zijn. Het was toch volslagen bizar dat de hele wereld in 2020 mondkapjes ging dragen! Zulk gedrag is op globale schaal nooit eerder voorgekomen. Het wijst op het succesvolle gebruik van angst om een bevolking te onderwerpen en tot onzinnig gedrag aan te sporen.”
Wat motiveert van Wolferen om op zijn leeftijd nog steeds volop bezig te zijn als verslaggever? Wil hij een betere wereld achterlaten? “Wat bedoel je met een betere wereld?” pareert de immer wakkere verslaggever de vraag. “Een wereld met meer vrijheid? Nee, ik maak me geen illusies dat ik met Gezond Verstand de wereld kan verbeteren. Verslaggeven is gewoon mijn werk. Een bakker bakt brood en hoopt dat zijn klanten zijn broden lekker vinden. De tweewekelijkse edities van Gezond Verstand zijn mijn broodjes en ik hoop dat mijn lezers er kennis mee opdoen. Mijn verantwoordelijkheid ligt bij mijn gezin en mijn naasten en ik maak het niet groter dan dat. Ik ben in het bijzonder zeer content met mijn team bij Gezond Verstand. Het zijn stuk voor stuk bijzonder goede verslaggevers geworden, van wie ik de meeste zelf heb opgeleid. Ik hou van mijn werk, zo simpel is het.”
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
