“Fortuyn werd gedemoniseerd, nu gebeurt hetzelfde met FVD”
Pim Christiaans en Pauline Teunissen
Datum: 21 februari 2026
Lidewij de Vos | mkfotografie
LIDEWIJ DE VOS, fRACTIE-VOORZITTER FVD: “Als je iemand aanvalt op inhoud is dat prima, maar dit gaat verder”
Nu Forum voor Democratie in de aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen stijgt in de peilingen, zwellen harde verdachtmakingen en kritiek op de partij en partijleider Lidewij de Vos aan. Termen als racisme, nazisme en fascisme duiken weer op, net als ruim een kwart eeuw geleden tijdens de stormachtige opkomst van LPF en Pim Fortuyn. We vroegen ex-LPF’ers en Lidewij de Vos: Gaat het weer dezelfde kant op als met Fortuyn?
Weekblad De Groene Amsterdammer publiceerde een spotprent van Lidewij de Vos met een boa van ratten en swastika’s om haar nek, in De Telegraaf verscheen zij in een cartoon in een bruin hemd op een paard dat een kar met ‘nazi-drek’ trok. De Volkskrant en NRC publiceerden stukken over vermeende nazisympathieën onder FVD-leden en de ruim 1100 FVD-kandidaten op gemeentelijke kieslijsten, waarna partijen in diverse gemeenten aangaven niet samen te willen werken met de lokale FVD-afdelingen. Bas Erlings, voormalig VVD-campagnestrateeg, zei op NPO Radio 1 over FVD: “Enger kun je ze niet vinden dan dit soort partijen. We kunnen hier gewoon niet genoeg voor waarschuwen.”
De beschuldigingen van fascisme en racisme roepen herinneringen op aan de breed gedragen haatcampagne tegen Pim Fortuyn tijdens diens stormachtige opkomst in 2001 en 2002. Op 22 maart 2002 sprak de politicus profetische woorden tegen Robert Jensen op SBS6: “En als mij iets overkomt, dan zijn zij medeverantwoordelijk. Zij hebben het klimaat geschapen.” Met ‘zij’ doelde Fortuyn op politieke tegenstanders en media die hem voor populist, racist en extreemrechts uitmaakten. Nog geen anderhalve maand later werd hij door de extreemlinkse dierenrechtenactivist Volkert van der Graaf doodgeschoten. “De kogel kwam van links”, zei de toenmalige LPF-voorzitter Peter Langendam de volgende dag. Wordt er bijna een kwart eeuw na de moord op Fortuyn opnieuw door reguliere media en politieke partijen een vijandig klimaat gecreëerd dat de veiligheid van FVD-leden in het algemeen en Lidewij de Vos in het bijzonder in gevaar brengt?
Lidewij de Vos, fractievoorzitter FVD
“Natuurlijk heeft dit effect op mijn veiligheid en die van alle mensen die betrokken zijn bij FVD. Daarom is het ook zo kwalijk…” Lidewij de Vos reageert nuchter op de vraag of zij persoonlijke risico’s loopt sinds zij in een mediastorm is terechtgekomen waarin zij en haar partij in de hoek van racisme en fascisme worden neergezet. “Het is natuurlijk vervelend als er een beeld van je wordt geschetst dat niet klopt. Maar ik zie het als mijn taak, het gedachtegoed van Forum uit te dragen. Ik weet dat de gevestigde orde in Nederland het niet met ons eens is en dat je dan helaas een tegenreactie kunt verwachten.”
“Ik vind wel dat de politiek en de media zich verantwoordelijk moeten voelen over hoe de publieke opinie nu wordt gevormd. Als je iemand aanvalt op inhoud is dat prima, maar dit gaat een stuk verder. Het is heel zorgelijk dat men niet op een inhoudelijke manier op ons ingaat. Als je in plaats van inhoudelijke kritiek te leveren op de man gaat spelen, laat je je een beetje kennen. Dan wek je de suggestie dat je op inhoudelijk vlak eigenlijk niet zo heel veel terug te zeggen hebt.”
Ze vertelt dat ze wist waar ze aan begon toen ze 4 september 2025 Thierry Baudet opvolgde als fractievoorzitter en lijsttrekker van FVD. “We hebben als partij eerder meegemaakt dat er tegenreacties komen, vooral als je gaat groeien. Er zijn vervelende incidenten geweest. Dus dat is zeker iets waarmee je rekening houdt. Toen mij werd gevraagd fractievoorzitter te worden, heb ik heel goed over alle aspecten daarvan nagedacht en daar uiteindelijk volmondig, in volle overtuiging voor gekozen. Ik vind het zo belangrijk dat we ons niet uit het veld moeten laten staan.”
Ze wijst op de positieve kant van het huidige tumult: “Onze partij is vorig jaar van 60.000 naar 70.000 leden gestegen, dit jaar is de groei doorgegaan en sinds de aanvallen in de afgelopen weken zijn er nog weer heel veel nieuwe leden bijgekomen. Mensen steunen ons nu alleen nog maar meer.” Medio februari publiceerde zij een videoboodschap — op YouTube inmiddels meer dan 74.000 keer bekeken, op X meer dan een half miljoen keer — waarin zij op de aanvallen ingaat en duidelijk maakt dat FVD niets te maken heeft met extreemrechtse clubs waar enkele kandidaten in het verleden bij betrokken zouden zijn geweest. “Na de publicatie van mijn statement heb ik ontzettend veel hartverwarmende reacties gekregen en eigenlijk doet dat mij veel meer dan al die negativiteit.”
Een vergelijking tussen wat haar nu overkomt en wat er met Pim Fortuyn ruim een kwart eeuw geleden gebeurde, wil ze niet maken. “Ik was nog te klein om het op dat moment zelf bewust mee te maken, maar ik heb later wel veel over die periode gehoord en ik heb een aantal boeken van Fortuyn gelezen. Hij heeft een grote indruk op mij gemaakt. Hij is voor mij een groot voorbeeld, iemand die als een van de eersten echt tegen de stroom in durfde te zeggen wat heel veel Nederlanders denken, maar waar in het publieke debat eigenlijk niet over gesproken mocht worden. Ik kan niet in zijn schaduw staan.”
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant van deze week de reacties op de stemmingmakerij van FVD van oud LPF politici Peter Langendam, Mat Herben en Harry Wijnschenk.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
