“Ik word niet door de Russen betaald”
George Woodham | Datum: 5 februari 2026
Gabor Landman | mkfotografie
Oekraïne-criticus doet aangifte tegen directeur De Balie na ongefundeerde beschuldiging
Gabor Landman, oprichter van de stichting European Language Rights waarmee hij zich inzet voor gelijke taalrechten, is er door de directeur van debatcentrum De Balie, Yoeri Albrecht, van beschuldigd betaald te worden door de Russische geheime dienst FSB. Dit gebeurde nadat hij tijdens een publiek debat kritiek had geuit op Oekraïne, waar de Russische taal hard wordt onderdrukt. Albrecht zegt zich te baseren op informatie van onderzoekscollectief Bellingcat, maar hij, noch Bellingcat komt met enige onderbouwing. Landman zelf ontkent de aantijging ten stelligste en heeft aangifte tegen directeur Albrecht gedaan wegens smaad en laster. “Ik denk dat hij dit gewoon bedacht heeft om mij te beschadigen.”
“Oekraïne vecht niet voor de vrijheid van Europa!”, klinkt het uit de keel van Gabor Landman. Hij zit dan nog in het publiek in debatcentrum De Balie in Amsterdam, maar zal kort daarna uit de zaal verwijderd worden. Het is 11 december 2025 en onder leiding van directeur Yoeri Albrecht wordt er gesproken over Oekraïne. Landman is aanwezig, omdat hij zich als oprichter van de stichting European Language Rights zorgen maakt over de wijze waarop Oekraïne omgaat met de rechten van taalminderheden.
Die avond klinkt er in De Balie echter enkel lof en steun voor het land. De thema-avond wordt mede georganiseerd door de stichting Protect Ukraine en voor een goed gevulde zaal live gestreamd op internet (zie link onderaan dit artikel). Aan de desk zitten auteurs Tommy Wieringa en Jaap Scholten. Beiden zijn samen met documentairemaker Hans Pool naar Oekraïne getrokken voor het maken van de tweedelige documentaire Konvooi (2025). Daarin reizen ze mee met een konvooi vol hulpgoederen en militair materieel dat tot bijna aan de frontlinie van de oorlog in Oekraïne reikt. Ook aan tafel: Juliet Broersen, fractievoorzitter van Volt Amsterdam. Tijdens de avond worden clipjes getoond uit Konvooi om het gesprek aan tafel mee aan te wakkeren. Na het tonen van een van die clipjes, een interview met een Oekraïense vrouw, reageert Gabor Landman: “Er staan nazisymbolen op dat filmpje. Schamen jullie je niet?”, roept hij uit de zaal.
Landman stelt dat hij zich niet langer kon inhouden. “Ik zag heel duidelijk dat een vrouw op haar T-shirt een SS-teken had,” verklaart hij tegenover De Andere Krant. “Een SS-Odalrune: een naziteken. Ik stak toen mijn hand op, alleen ze reageerden niet. Daarna ontstak die dame van Volt nog vier, vijf minuten in lofzang over hoe geweldig Oekraïne was, waarna het publiek ging klappen. En toen heb ik een andere mening geuit. Dus in plaats van te klappen, heb ik vanuit een innerlijke morele overtuiging gezegd: ‘Oekraïne vecht niet voor Europese waarden. En er staan nazisymbolen op dat T-shirt. En jullie moeten je schamen dat jullie nazisymbolen eigenlijk gewoon zo tentoonstellen.’.”
Landman wijst op het feit dat in Oekraïne openlijk fascistische groeperingen actief zijn, maar tijdens de debatavond krijgt hij niet de gelegenheid dit ter sprake te brengen. “Ik kreeg een waarschuwing om stil te zijn. Dat bleef ik ook. Maar voor me zat een man die met me begon te praten. Ik liet hem op mijn telefoon zien dat het echt een nazisymbool was. Toen stonden Tommy Wieringa en Jaap Scholten op en die hebben me naar buiten begeleid. Terwijl ik opstond, werd ik door de man die naast me zat echt vol geschopt. Dat kun je ook op de geluidsopname horen. Vervolgens ben ik naar buiten geleid door een dame van De Balie. Ik werkte voor 100 procent mee en was verder ook beleefd.”
Nadat Landman de zaal uit is gewerkt, meldt directeur Albrecht aan het publiek en de kijkers op de livestream: “… Ik heb het na laten vragen bij mijn vrienden van Bellingcat en deze meneer wordt betaald door de FSB (de Russische geheime dienst — red.) om hier te zitten. Om tegenwerpingen te maken. Hij is altijd hier op avonden dat het over Oekraïne gaat. En dan is hij altijd aan het beweren dat de Oekraïners nazi’s zijn. We zijn best voor een open debat, maar ik ben er niet speciaal voor om mensen aan het woord te laten die betaald worden door de FSB om hier een ander narratief te poten en te planten.”
“Albrecht had gewoon kunnen zeggen van ‘Joh, die vent is een domme idioot. We sturen hem weg’”, zegt Landman. “Maar dat ik zo word nagetrapt en dat hij dan ter plekke nog even zegt dat ik voor de Russische geheime dienst zou werken, dat vind ik niet normaal.”
Landman werpt de beschuldiging verre van zich en verzekert dat hij op heen enkele manier voor de Russische overheid werkt. Op de vraag hoe hij denkt dat Albrecht bij zijn aantijging komt, zegt hij: “Ik denk dat hij dat gewoon bedacht heeft om mij te beschadigen. En om mij op dat moment te associëren met iets en mijn standpunt daarmee verdacht te maken.”
Gabor Landman, die zelf een Hongaarse en Friese achtergrond heeft en als vertaler en tolk werkt, komt met zijn stichting European Language Rights op voor talen van minderheden in Europese landen. Volgens hem is Oekraïne bewust bezig minderheidstalen als het Russisch, Hongaars en Roemeens weg te drukken. “Door de oorlog met Oekraïne zijn de taalrechten van minderheden nu een beetje in een taboesfeer geraakt. Dat vind ik heel erg. Ze hebben het onderwijs in Oekraïne in andere talen ooit al eens verboden. Dan hadden ze wetten dat je niet op de radio mag zingen in een andere taal. Veel van die wetten zijn wel weer teruggetrokken, maar het is gewoon te gek voor woorden. En dit land is nota bene kandidaat-lid van de Europese Unie. Ze hebben nu in Oekraïne nog steeds een wet die verplicht dat als iemand je winkel binnenloopt, je de klant eerst in het Oekraïens moet aanspreken. Voor sprekers van een kleine kwetsbare minderheidstaal, voor Hongaren bijvoorbeeld, is dat een ramp, want die gaan daardoor aan zelfcensuur doen.”
De verdachtmaking van Landman door De Balie-directeur Albrecht heeft ook buiten de debatzaal effect. Een van de kijkers van de livestream meldt op social mediaplatform voor professionals, LinkedIn: “Fantastisch om te zien hoe Kremlintrol Gabor Landman … uit de Balie wordt gezet. Goed gewerkt mensen.” Het bericht krijgt dertig ‘likes’. Ook in de gevestigde media echoot het verwijt van Albrecht aan Landmans adres na. Het AD kopt op 12 december: “Man ‘die wordt betaald door de Russen’ verstoort orde op bijeenkomst van Twentse schrijvers”, het bericht wordt diezelfde dag en met dezelfde kop ook bij AD-dochters Tubantia en De Gelderlander geplaatst.
Bewijs voor de aantijging richting Landman, levert Albrecht die avond in De Balie niet. Albrecht was “niet beschikbaar” om De Andere Krant te woord te staan, stelt een woordvoerster van het debatcentrum via de telefoon. Ook journalistiek platform Bellingcat hebben we per e-mail benaderd voor commentaar, maar zij gaven geen reactie.
De verdachtmaking is Landman niet in de koude kleren gaan zitten. Hij denkt dat het hem in de weg kan zitten als hij procedeert voor de taalrechten van minderheden. “Kijk, een rechtbank is natuurlijk nooit 100 procent onafhankelijk. Op het moment dat jij wordt neergezet als een soort Russische trol of iemand die door Rusland betaald wordt… Welke rechter zal dan zijn nek uitsteken? Het is gewoon slecht voor je reputatie. Als iemand zo’n beschuldiging doet, dan kan dat blijven hangen. Dat kan doorresoneren. Ik moet deze leugen gewoon ontzenuwen.”
Landman heeft op 21 januari aangifte gedaan tegen Youri Albrecht wegens smaad en laster.
Gabor Landman stelt duidelijk te zien dat De Balie niet langer een onpartijdig platform voor debat is. Medio 2023 liet De Balie een door Oekraïnse soldaten buitgemaakte Russische tank tentoonstellen op het Leidseplein in Amsterdam “om bewustwording te creëren” over het conflict in Oekraïne. Op de website van het debatcentrum prijkt het logo van de NAVO. “Ik kende de Balie als een plek waar je gewoon je mening kon uiten, inmiddels lijkt het wel een communistisch partijcongres waar iedereen moet klappen.” De openlijke pro-Oekraïnekoers van De Balie is opmerkelijk. Het debatcentrum wordt door de rijksoverheid gezien als een instelling die van nationaal belang is. De Balie is opgenomen in de zogenaamde Culturele basisinfrastructuur (bis) en ontvangt daarom jaarlijks 250 duizend euro uit de schatkist. Daarnaast ontvangt De Balie ieder jaar ruim 800 duizend euro van de gemeente Amsterdam. Op projectbasis krijgt de instelling ook geld van de NAVO.
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
