“Je hebt als burger niks in te brengen”
Sjoukje Dijkstra | Datum: 18 maart 2026
Bartele Holtrop | ©mkfotografie
Friese ‘Boer Bart’ gaat de politiek in, omdat hij klem is gezet door de gemeente
De Friese biologisch veehouder Bartele Holtrop ligt al maanden overhoop met De Fryske Marren, de gemeente die zijn succesvolle familiebedrijf via allerlei regelgeving volledig heeft klemgezet. ‘Boer Bart’ uit Rotstergaast voelt zich daardoor zelfs genoodzaakt zich tegen zijn zin in kandidaat te stellen bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen. “Als burger heb je helemaal niks in te brengen tegen hun macht en juridische kennis. Helemaal niks.”
In 2013 begon Bartele Holtrop, samen zijn vrouw Rianne, een biologisch melkveebedrijf. ‘Boer Bart’ is in ruim tien jaar tijd uitgegroeid tot veel meer dan een melkveehouderij: het is ook een speelboerderij waar kinderen kunnen spelen terwijl ouders een bakje koffie drinken én een boerderijwinkel waar biologische en lokale producten verkocht worden. “De kinderen kunnen hier spelen, terwijl de ouders de gelegenheid hebben om in een versnelling lager een bakje koffie te drinken. Het heeft ons ook de kans gegeven onze eigen producten aan de man te brengen en dat werkt goed”, legt Holtrop het concept uit.
Het sloeg zo zeer aan, dat het bedrijf inmiddels slachtoffer dreigt te worden van zijn eigen succes. Buren zijn gaan klagen over het aantal geparkeerde auto’s bij Boer Bart, wat het startsein is geweest voor een hoogoplopend conflict met de gemeente. Bij het bedrijf vinden inmiddels twee keer per week controles en handhavingsacties plaats, zo vertelt Holtrop. “Ze komen tegenwoordig vaak met twee handhavers, maar soms ook met de politie, de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit — red.) en de Fumo (de instantie die in Friesland toezicht houdt op het gebied van natuur- en milieuwet- en regelgeving — red.).”
De gemeente trekt via regelgeving alles uit de kast om Boer Bart een kopje kleiner te maken. “In het bestemmingsplan staat dat detailhandel is toegestaan in producten die ter plaatse worden vervaardigd. Volgens ons betekent het dat we bijvoorbeeld zelf gebakken brood mogen verkopen, zolang de winkel maar ondergeschikt blijft aan het boerenbedrijf. Maar de gemeente legt die regel heel anders uit. Ze letten zelfs op waar het graan vandaan komt dat we verwerken tot brood. Als het niet van eigen terrein komt, dan kunnen ze ons erom beboeten. Ook worden we gehandhaafd op het aantal personeelsleden dat bij ons werkt, waardoor we personeel de toiletten insturen als ze komen handhaven.” Het gevolg is dat Holtrop inmiddels zijn nevenactiviteiten sterk heeft moeten inkrimpen, waardoor in één klap een groot deel van de inkomsten van het bedrijf wegviel.
Wat Holtrop constateert, is dat de regels tijdens ‘het spel’ steeds veranderen. “Je denkt dat je gaat voetballen met de gemeente. Terwijl jij aan het voetballen bent, zijn er ineens ambtenaren die gaan korfballen of hockeyen. Iedere keer als je probeert te scoren, worden de regels van weer een ander spel uitgelegd, waardoor jij vooral niet in je gelijk staat, of sterker nog: überhaupt niet kunt scoren”, stelt hij metaforisch.
De clash met de gemeente heeft hem, tegen zijn zin in, doen besluiten zich kandidaat te stellen tijdens de aankomende gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart. Holtrop staat op plek tien van de lijst van Kleurrijk Fryske Marren. Deze partij heeft momenteel vier zetels in de gemeenteraad, die in totaal 31 ‘stoelen’ telt. Volgens Holtrop heeft de partij maar één doel: “De grootste worden”, deelt hij. “Daarvoor hebben we 8000 stemmen nodig. Dan zouden we, op basis van de vorige kiesdeler, rond de elf zetels uitkomen. Zo niet, dan zijn we niet sterk genoeg en missen we belangrijke kandidaten om ook maar iets te veranderen.” Hij vindt het “verschrikkelijk” de politiek in te moeten. “Ik heb die ambitie nooit gehad”, vertelt hij, “maar er moet nu iemand opstaan.” Hij wil met zijn partij de inwoners beschermen tegen de enorme macht die de overheid heeft verworven.
Ondertussen lopen de juridische procedures tegen de gemeente door en zijn er Woo-verzoeken ingediend om inzicht te krijgen in de besluitvorming rond zijn bedrijf, maar ook hier is het maar afwachten of er een goedwillende of kwaadwillende ambtenaar op zijn pad komt. Holtrop voert zijn verdediging zelf, omdat een advocaat simpelweg te duur is. “Ik moet ’s ochtends mijn koeien melken, gasten ontvangen en ondertussen honderdtwintig pagina’s juridische stukken per week doorspitten.” Boer Bart stelt dat hij erachter is gekomen dat zijn verhaal niet op zichzelf staat, sinds hij zich publiekelijk is gaan uitspreken. Hij roept iedereen die tegen dezelfde muur aanloopt op “om initiatief te nemen”. Ondanks alle druk vanuit de gemeente, is hij van plan te strijden voor zijn bedrijf, andere ondernemers, maar vooral voor zijn kinderen. “Die zijn creatiever en slimmer dan wij. Wij zijn leaver dea as slaef, zoals we hier in Friesland zeggen. Ofwel: liever dood dan slaaf.”
Een woordvoerder van de gemeente De Fryske Marren laat weten dat de handhaving bij speelboerderij Boer Bart niet alleen het gevolg is van parkeeroverlast, maar vooral van de omvang van de nevenactiviteiten. “Door de verplaatsing van het parkeerterrein werd zichtbaar dat deze activiteiten in omvang zijn toegenomen.” Volgens de gemeente is geen sprake van een opgelegde sluiting. “De boerderijwinkel is toegestaan, mits het gaat om producten van het eigen perceel.” Op basis van de omgevingsvergunning uit 2020 zijn nevenactiviteiten toegestaan, zoals het speelterrein en kookworkshops of dineravonden, maar alleen in de periode maart tot en met september. “Omdat activiteiten ook buiten die periode plaatsvonden, is handhavend opgetreden. De rechtbank heeft ons daarover in december in het gelijk gesteld.” Ook het aantal medewerkers hangt volgens de gemeente samen met de oorspronkelijke vergunning. “In de ruimtelijke onderbouwing staat dat de nevenactiviteiten ondergeschikt zijn aan het agrarische bedrijf en door hooguit één extra persoon worden uitgevoerd. Tijdens controles hebben wij vastgesteld dat er meerdere medewerkers werkzaam waren.”
Om het bedrijf overeind te houden, hebben Bartele Holtrop en zijn vrouw hun boerderij inmiddels omgevormd tot een CSA-coöperatie (Community Supported Agriculture). Vanaf 1 maart 2026 is Boer Bart geen open inloopbedrijf meer, maar een ledenorganisatie. Alleen leden kunnen gebruikmaken van de boerderij, het restaurant en activiteiten zoals de koeiendans of het spelen op het terrein. Spontaan een keertje naar Boer Bart gaan, zit er niet meer in. Holtrop vertelt dat hij coöperatie is geworden om het bedrijf juridisch te beschermen, maar ook hierin loopt hij aan tegen wat hij ziet als onwelwillendheid van de gemeente. “Het college kwam met een keurige brief, waarin een nieuwe uitleg stond over onze vergunning. Hierin staat letterlijk dat kleinschalige daghoreca alleen mag plaatsvinden als je geen vergoeding vraagt voor de producten.”
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
