“Je lichaam is geen raceauto, maar een huisdier”
Jasmijn Hofman | Datum: 20 maart 2026
Hayo Bol
Goede zorg voor jezelf is volgens natuurgeneeskundig therapeut de basis voor heling
Goede zorg voor jezelf is wat natuurgeneeskundig therapeut Hayo Bol (56) betreft het uitgangspunt voor heling. Dat begint met serieus luisteren naar je lijf. Als je dan écht met je lichaam aan het werk wilt, is het goed dat vanuit de juiste mindset en fysiek welzijn te doen. Dan pas ben je klaar voor een detox, zegt Bol, die zich al ruim 25 jaar verdiept in het gezond houden van het menselijke lichaam. Hij wil anderen leren blijer, vrijer en gelukkiger te zijn, het liefst ook nog vrij van klachten.
De deur van de natuurgeneeskundige praktijk zwaait open en voor me staat een energiek ogende Hayo Bol. Voordat we gaan praten, schikt hij nog wat papieren op zijn bureau, schenkt een kopje thee in en installeert zich in zijn stoel. In zijn rug heeft hij een bioresonantie-kussen: “Dat geeft impulsen af met een specifieke frequentie die me helpen de energie in mijn lichaam te balanceren en het zelfgenezend vermogen van de cellen in mijn lichaam te herstellen”, legt Bol meteen maar uit. Hij is altijd bezig en doet graag drie dingen tegelijk. “En ja, als ik het zo druk heb, moet ik ook een beetje voor mezelf zorgen hè?”
Dat zorgen doet de therapeut op dezelfde manier voor zijn patiënten. Een gezond lichaam is essentieel voor je geestelijk welzijn, vindt hij. “Ik leef mijn leven zo intens mogelijk: voeding, genieten, uitdagingen, leren en zingeving zijn daarin kernwoorden. Niet vullen, maar écht voeden. Hoewel ik tegenwoordig wel wat gematigder ben geworden, omdat mijn lichaam niet meer alle prikkels zo goed kan verwerken als 25 jaar geleden.” Bekijk het zo, verklaart hij: “Je lichaam is geen formule 1-auto, maar een huisdier. Een raceauto kun je elk jaar vervangen, een huisdier wil je zo lang mogelijk bij je houden, dus dat vraagt aandacht. Het dier heeft een ‘stem’ waarnaar je moet luisteren. Op dezelfde manier zou je dat met je lichaam moeten doen. Dat vertelt je van alles — denk maar aan je onderbuikgevoel. Als je je te gemakkelijk laat afleiden door alledaagse zaken, dan ‘hoor’ je niets.”
Op jongere leeftijd wilde Bol de wereld nog op grotere schaal helpen verbeteren. Hij maakte zich toen vooral zorgen over het groeiende milieuprobleem. In 1988 koos hij voor een studie Milieukunde toen hij hoorde dat in Nederland op elke vierkante kilometer chemisch afval ligt. Al snel moest hij vaststellen dat hij hiermee zou verzanden in de ambtelijke molen met als doemscenario ‘De aarde is smerig en Nederland in het bijzonder’. Nu nog ziet hij Nederland als het afvalputje van de ons omringende landen. “De zware industrie uit Duitsland vervuilt ons rivier- en grondwater en de zuidwestenwind transporteert fijnstof vanuit de Engelse industrie. Zelf vervuilen we onze omgeving door onder meer intensieve landbouw en windturbines.”
In een tussenjaar ging Bol op ontdekkingstocht naar wat hij wél wilde. Hij deed vrijwilligerswerk en ontdekte de voordelen van macrobiotisch voedsel en suikerloos eten. In vipassana (boeddhistische meditatietechniek)-retraites leerde hij in stilte mediteren. Toen besefte hij dat het milieuprobleem te groot voor hem was. Maar wel kon hij anderen gaan helpen zichzelf te verbeteren. Zo begon zijn carrière als natuurgeneeskundig therapeut, een roeping die hij inmiddels 25 jaar geestdriftig vervult.
Tijdens een vierjarige studie natuurgeneeskunde dompelde hij zichzelf onder in voedingsleer, kruidengeneeskunde en Traditional Chinese Medicin. Later volgde hij nog orthomoleculaire studies en bio-resonantie. Bol: “Mijn missie is mensen bewust maken van hun eigen lichaam, gedachten en emoties. Ik wil ze leren blijer, vrijer en gelukkiger te zijn en het liefst vrij van klachten. Natuurgeneeskunde is niets anders dan een holistische manier om jezelf in een optimale staat te krijgen. Dat begint bij voeding en leefwijze, maar ook hoe je je verhoudt tot je omgeving.
Vanuit de natuurgeneeskunde leerde Bol onderzoek te doen vanuit drie invalshoeken. Als je lichaam problemen geeft, is er óf een tekort (vitamines, mineralen, aminozuren en goede vetten) óf er is vervuiling óf bacteriën, schimmels, parasieten en virussen spelen een rol. Of alle drie tegelijk. Zowel in zijn praktijk in Amsterdam als in Joure heeft Bol een scan-apparaat waarmee hij die vervuiling en tekorten in kaart kan brengen. De machine meet, anders dan bijvoorbeeld een bloedtest, de trillingsfrequentie van de cellen. Komt daaruit bijvoorbeeld een vitamine B12-tekort, dan is dat mogelijk een tekort op celniveau in het hele lichaam. Met andere woorden, er kan een tekort zijn aan vitamine B12 in je darmen, botten en spieren, terwijl er wél voldoende in je bloed zit. Zonder aanvullende vragen zal Bol dan ook niet direct vitamines voorschrijven. Bij een dergelijk tekort horen bijvoorbeeld ook symptomen zoals vermoeidheid of zin in ‘slecht’ voedsel.
Daarom krijgen al zijn cliënten voorafgaand aan een consult eerst een vragenlijst. Op basis van daarvan doet Bol een meting en kiest hij een behandeling — bijvoorbeeld de balans herstellen met frequenties (behandelingen met specifieke trillingen, geluidsgolven of elektromagnetische velden om het zelfherstellend vermogen van het lichaam te stimuleren — red.), tekorten aanvullen met supplementen of een detox om vervuiling af te voeren. Hij geeft een voorbeeld: “Stel dat je een cadmium-vervuiling hebt, bijvoorbeeld doordat je rookt — cadmium zit ook in tabak — of via voeding (cadmium wordt door planten gemakkelijk opgenomen uit de bodem die van nature cadmium bevat of door vervuiling/ kunstmatige fosfaatmeststoffen — red.). Die cadmiummoleculen gaan op de plek zitten van het magnesium in je spierweefsel. Jouw lichaam kan hier niets mee. Om de spieren niet te belasten, ‘dumpt’ het lichaam die vervuiling in het bindweefsel. Is je bindweefsel ‘vol’, dan gaat het vuil in de gewrichten zitten en word je stijf en stram. De laatste overloop zijn je organen en dan bevindt het probleem zich op celniveau.”
In dit vervuilingsstadium zijn er twee mogelijkheden: de cellen muteren of de cellen delen zich niet meer. “Dat noemen we veroudering — wat we normaal zijn gaan vinden, terwijl het grotendeels een gevolg is van een tekort of vervuiling.” De andere mogelijke uiting is een tumor, zegt hij. “Dus even kort door de bocht, met een kanttekening dat ik dit niet helemaal wetenschappelijk correct weergeef: een tumor kan het gevolg zijn van vervuiling en misschien wel bacteriën, virussen of parasieten, waardoor het cel-replicatiesysteem op hol gaat.”
Op de vraag of we met steeds meer vervuiling te maken hebben gekregen, antwoordt hij ontkennend. “Vroeger hadden we een ander soort vervuiling. De tijd van open riolen en slechte hygiëne hebben we pas zo’n honderd jaar achter ons gelaten. Maar in de huidige tijd is voor elk mogelijk probleem vaak een nóg giftiger oplossing gevonden.” Als voorbeeld noemt Bol het roetprobleem in de jaren ’70. De katalysatoren voor auto’s die vanaf 1978 verplicht werden, leken een prima oplossing. “Maar die katalysatoren zijn nu zover ontwikkeld dat ze van die roetdeeltjes nog giftiger nanodeeltjes maken. Die gaan dwars door je huid heen, omdat ze te klein zijn om tegen te houden. Het effect van dat ultrafijnstof is daarom misschien wel vele malen groter, al duurt het langer voordat je daarvan de gevolgen ondervindt. We zijn nu dus van het roet op onze ramen af, maar dat zit nu in zeer kleine deeltjes in ons lichaam.” Een uur in de file staan belast je lichaam met net zo veel (ultra)fijnstof als dat je je avondmaaltijd bereidt achter het gasfornuis — al kun je daartegen altijd nog een raam openzetten.
Vaak ziet Bol problemen ontstaan na een ernstige gebeurtenis of schok die iemand emotioneel diep raakt. Dat kan een valpartij zijn, maar ook een scheiding of de dood van een kind. “De emotionele impact verzwakt tijdelijk je immuunsysteem en dan komen de tekortkomingen van je systeem aan het licht. Die vorm van vervuiling in je lichaam gaat zich dan wreken. Bijvoorbeeld met een chronische ontsteking of degeneratieve klachten die worden gediagnosticeerd als auto-immuunziekten. Uit het zich in de spijsvertering, dan heet het bijvoorbeeld diabetes. In de gewrichten heet het artrose of reuma en artritis.”
Dan toch maar elektrisch koken? Hij schaterlacht: “Ja, wat fijnstof betreft heb je een probleem opgelost, maar qua frequentie weer niet. Want straling van apparatuur (zoals fornuis, telefoon, wifi, elektromotor, magnetron) verstoort de biochemische elektriciteit in je lichaam. Als eerste merk je dat aan je slaapkwaliteit, je energieniveau en spanningsboog.” Bol trekt een vergelijking op geestelijk niveau om uit te leggen hoe elke frequentieverstoring werkt: “Wie zich omringt met vrolijke, lachende en inspirerende mensen, wordt dat zelf ook. En wie leeft met zuurpruimen, wordt er zelf ook eentje.”
Ondertussen schenkt hij een kop uiensoep in en eet hij zijn versgebakken ei, want ook de inwendige mens moet worden verzorgd. “Ik zeg altijd: je moet niet vullen, maar voeden. Dat wil zeggen dat je pure dingen eet, dus biologisch en onbewerkt.” Goede zorg voor jezelf is wat hem betreft het startpunt voor heling. Eerst moet je in de juiste energie komen. “Dus doe niet alleen iets aan je voeding, maar ook aan je mindset. Dan pas kun je goed afvalstoffen en gif afvoeren.”
Vervuiling aanpakken betekent per definitie ontgiften. Maar je moet weten wanneer en hoe, waarschuwt Bol. In elk geval één keer per jaar voor onderhoud, en twee tot vier keer als je lichaam problemen geeft. Als je lichaam weer is gereset, kan het zichzelf weer ontgiften. Meestal moet je eerst de ‘uitgangen’ stimuleren, voordat je de daadwerkelijke detox inzet, vertelt hij. Dat kan bijvoorbeeld door sauna (de huid als uitgang). En daarna moet je meteen weer zouten aanvullen, want door een sauna raak je ook weer mineralen kwijt. “Detoxen is goed, maar als je onvoorbereid een week gaat vasten, dan weet je niet wat je je lichaam aandoet. Zomaar in een ijsbad springen bijvoorbeeld is ook een veel te hoge prikkel.”
Aangezien vrijwel iedereen in Nederland wordt blootgesteld aan een vorm van vervuiling, kun je dan de conclusie trekken dat iedereen daar last van zal krijgen? “Op de langere termijn verzwakt vervuiling altijd het systeem”, beaamt Bol. “Onder optimale omstandigheden schijnt je DNA 150 jaar mee te kunnen. En dat betekent niet alleen maar schone lucht, goed eten, goed water en een zeker gevoel van rijkdom. Maar net zo belangrijk zijn een goede sociale hechting, vrienden, je gekoesterd en veilig voelen en zingeving.” Zijn laatste zinnen zetten hem nog een moment aan tot zelfreflectie: “Eigenlijk ben ik tevreden over mijn héle leven. Niet alleen over mijn voeding en sociale ontwikkeling, maar ik heb ook voedende vrienden en kennissen. En leuk werk. Zingevend werk houd je gemakkelijk tot je 80e vol. Dat zie ik mezelf ook nog doen.”
Dit voorjaar geeft Hayo Bol tips over ontgiften in vier bijdragen. Nummer één verschijnt in De Andere Krant van 21 maart en gaat over eerst goed voeden. De tweede bijdrage over omgevingsfactoren komt op 4 april, over stress kun je lezen op 18 april en ontgiften van bacteriën, virussen en parasieten verschijnt 16 mei.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
