“Je privacy beschermen kan, maar je moet het zelf doen”
Karel Beckman | Datum: 9 januari 2026
Wesley Feijth | mkfotografie
Wesley Feijth vertelt hoe je van Big Tech controle af kunt komen
We stevenen in snel tempo af op een wereld waarin mensen 24/7 worden gevolgd en gecontroleerd en privacy niet meer bestaat. Is het nog mogelijk om onze vrijheid te bevechten in het digitale domein? Ja, zegt ondernemer Wesley Feijth, die privacy-vriendelijke telefoons en laptops levert, maar je moet zelf actie ondernemen. “Niemand gaat het voor je doen. Vergelijk het met maar een dieet volgen. Het is in het begin even pijnlijk, maar je hebt er voor de rest van je leven iets aan.”
Wesley Feijth (35) is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de bekendste gezichten in de vrije media als het over privacy gaat. Hij wordt veelvuldig geïnterviewd over zijn bedrijf, Pro Privacy, dat big tech-vrije mobiele telefoons en laptops levert. We spreken hem in Utrecht, waar hij met zijn bedrijf drie cellen huurt in een oude gevangenis op de Gansstraat, waar zich veel andere startups bevinden. Zijn die start-up ondernemers zich bewust van de steeds verder om zich heen grijpende controle? Hij lacht. “Dat valt erg tegen. Ik heb me daarom ook bewust altijd gericht op de alternatieve media. Daar zitten meer mensen die zien wat er aan de hand is. Ik denk dat het voor mensen eerst tastbaar en voelbaar moet worden. Dat zie je in Engeland, toen leeftijdsverificatie werd ingevoerd. Dat heeft geleid tot een explosie in de verkoop van VPN’s, waarmee je dit kunt omzeilen.”
Maar, eerlijk is eerlijk, ook in de meer ‘bewuste’ kringen, liggen de meeste mensen nog steeds in bed met big tech. Nog steeds maken veel mensen gebruik van Gmail en andere producten van Google, Facebook, en ga zo maar door. Hoewel iedereen beseft dat we ons los moeten maken van al die handige big tech apps en platforms die onlosmakelijk verbonden zijn met het totalitaire digitale web dat over ons wordt uitgesponnen — het ‘digital control grid’, zoals Catherine Austin Fitts het noemt — blijkt het in de praktijk moeilijk te zijn de digitale verleidingen af te zweren. “Het kost in het begin inderdaad enige energie en moeite, net als bij het veranderen van je dieet”, erkent Feijth. “Maar”, voegt hij eraan toe, “zó moeilijk is het nou ook weer niet. Ik heb onlangs mijn eigen moeder onze Pro Privacy-telefoon gegeven. Daarbij heb ik voor de meest simpele setup gekozen. Wel met Google Playstore, maar op besturingsniveau is ze nu van Google af. En ik kan je verzekeren, als mijn moeder het kan, kan iedereen het.”
Voor wie de stap wil zetten naar een big tech-vrij dieet, is het allerbelangrijkste dat je op besturingsniveau andere keuzes maakt, zegt Feijth. “Het besturingssysteem is de basis voor alle apps die je op je telefoon of computer hebt staan. Als je daar geen privacy hebt, dan heeft dat grote invloed op de applicaties waar je alles mee doet. Je ziet ook steeds meer dat big tech op dat niveau binnendringt, bijvoorbeeld met integratie van AI en het digitale ID in het besturingssysteem. Zie bijvoorbeeld de AI binnen Android die meeluistert met je gesprekken om je te beschermen tegen spam-belletjes. Of Windows 11 die iedere drie seconden een foto maakt van je scherm en dat door AI laat analyseren. Bij Windows 11 word je daarnaast verplicht met een cloud-account in te loggen, waardoor je op afstand kunt worden afgesloten. Er is een constante push om steeds meer gegevens naar de cloud te sturen — de iCloud van Apple en Microsoft OneDrive. Word gaat zo meteen alles wat je doet naar de cloud sturen. Dat betekent dat je gegevens gewoon op een andere computer staan, die niet van jou is.”
De Pro Privacy-telefoon die door Feijth wordt geleverd, maakt gebruik van het besturingssysteem GrapheneOS, dat door klokkenluider Edward Snowden is aanbevolen als het meest veilige systeem. Het is wat verwarrend, maar GrapheneOS is een Android-systeem en Android is zoals bekend een product van Google. Hoe zit dat? Feijth legt uit: “99 procent van de mobiele telefoons in de wereld werkt op Android van Google of iOS van Apple. Beide uiteraard bij uitstek big tech producten. Android is echter een Open Source systeem, dat wil zeggen, de software-code is openbaar en iedereen kan die gebruiken om eigen varianten te maken op dit besturingssysteem. Google heeft daar destijds bij de introductie van het systeem voor gekozen, om zo snel mogelijk de markt te veroveren. Het geeft telefoonfabrikanten de mogelijkheid hun eigen versies te maken van het besturingssysteem. GrapheneOS is ontwikkeld door grotendeels anonieme Amerikaanse software-ontwikkelaars op basis van Android, maar ze hebben alles wat met Google te maken heeft, eruit gesloopt en functionaliteiten geïntroduceerd die privacy en veiligheid waarborgen. Het voordeel is dat je op je GrapheneOS apparaat zo’n beetje elke mogelijke Android-applicatie kunt dragen.”
Om het nog wat verwarrender te maken, is de Pro Privacy-telefoon een apparaat van het merk Google Pixel. Dat is op dit moment de enige telefoon waar GrapheneOS op kan draaien. “De Pixel staat qua hardware bovenaan op het gebied van veiligheid”, zegt Feijth. “Overigens groeit de markt voor GrapheneOS op dit moment zo snel, dat er telefoons van andere fabrikanten aankomen die geschikt zijn voor dit besturingssysteem. GrapheneOS is door de markt niet meer te negeren.” Volgens ChatGPT zijn er wereldwijd zo’n 250.000 tot 400.000 telefoons met GrapheneOS in omloop.
Hoe werkt het nu in de praktijk, voor iemand die overstapt op Pro Privacy? Kun je nog wel communiceren met andere mensen, bijvoorbeeld via Whatsapp? Feijth: “Je maakt als gebruiker zelf de keuze welke apps je wil gebruiken. Er zijn echter zoveel geweldige privacyvriendelijke alternatieven. Wij helpen je daar bij. Onze klanten krijgen toegang tot een educatieplatform met een privacyvriendelijke applicatielijst en meer dan 30 handleidingen. Bij veel apps heb je alleen al door ze te gebruiken, direct winst. Wij adviseren bijvoorbeeld Brave als browser op je telefoon. Die blokkeert advertenties, cookies, random fingerprinting en dergelijke. GrapheneOS heeft ook een eigen browser gebaseerd op Chromium. Als jij toch Google wil gebruiken als browser, dan is dat aan jou.”
De Pro Privacy-telefoon biedt verder de mogelijkheid een tweede profiel te maken op de telefoon, dat is afgeschermd van je basisprofiel. Met dat externe profiel kun je apps gebruiken die minder privacyvriendelijk zijn. “Ik gebruik zelf Whatsapp in mijn externe profiel. GrapheneOS heeft daarbij nog een ander voordeel. Normaal in Android moet je kiezen of je Whatsapp toegang geeft tot al je contacten of geen toegang. Bij GrapheneOS kun je aangeven tot welke contacten Whatsapp toegang heeft. Hetzelfde geldt voor toegang tot je bestanden.”
Feijth geeft voor wat betreft berichten-app de voorkeur aan Signal boven Whatsapp of Telegram. “Telegram-berichten worden versleuteld naar de server van Telegram gestuurd, daar worden ze ontsleuteld en vervolgens opnieuw versleuteld naar de eindbestemming. Dat betekent dat Telegram toegang heeft tot alle berichten. Bij Signal blijft het bericht van begin tot einde versleuteld.” Een interessante nieuwe berichtenapp is Session, zegt Feijth. “Die is nog meer gedecentraliseerd dan Signal. Zeker nu Chat Control eraan komt, is het belangrijk om meerdere messengers in het vizier te houden.”
Als videoplatform raadt Feijth Odysee aan. “Rumble is een beetje een schijnalternatief voor Youtube, is mijn indruk. Het is mede gefinancierd door big tech miljardair Peter Thiel. Odysee is echt ontwikkeld vanuit de gedachte van decentralisatie, om de vrijheid van meningsuiting te bevorderen. Aan de technische keuzes die ze maken zie ik dat ze echt proberen te decentraliseren.” Youtube is gewoon bereikbaar op de Pro Privacy-telefoon, maar Feijth gebruikt daarvoor Newpipe, waarmee je Youtube anoniem kunt bekijken, zonder account.”
Een VPN — een app waarmee je IP-adres wordt verborgen en je gegevens versleuteld — is tegenwoordig onontbeerlijk om je privacy te waarborgen, maar ook hier geldt: de ene VPN is de andere niet. “Ze zijn niet allemaal even betrouwbaar.” Pro Privacy maakt gebruikt van Mullvad. “Je kunt bij Mullvad een account aanmaken zonder dat je jezelf hoeft te identificeren. Dat levert maximale anonimiteit op.”
Door de toenemende controle, merkt Feijth dat de belangstelling voor privacyvriendelijke apparatuur de laatste tijd sterk toeneemt. “Zeker sinds alle berichten over Palantir. Steeds meer mensen beseffen dat ze actie moeten ondernemen. Dit is niet iets wat voor je wordt gedaan. Je moet echt zelf de controle terugpakken. Zoals Edward Snowden zegt: de beste manier om je data te beschermen, is door ze niet weg te geven.”
Wesley Feijth biedt via Pro Privacy ook crypto-cursussen aan. Hij voorziet dat ‘privacy crypto’s’, zoals Monero, die anoniem betalingsverkeer mogelijk maken, illegaal gaan worden. Bitcoin is volgens hem geen privacy-vriendelijke crypto, ook al denken veel mensen dat wel. “Bitcoin staat op een transparante blockchain. Sinds bekend is geworden dat een bedrijf als Chainalysis deze blockchains monitort in opdracht van overheden, hebben alle crypto’s op dit soort blockchains een probleem.”
Feijth produceert samen met David Boerstra van het videokanaal LighthouseTV iedere twee weken de informatieve Pro Privacy podcast, onder meer te vinden op de website van het bedrijf. Daarin gaan de twee uitgebreid in op actuele ontwikkelingen rond privacy.
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
