Nieuwe klimaatwet gaat gezinnen tienduizenden euro’s kosten
Bert Weteringe | Datum: 6 april 2026
Aangescherpt EU-doel: 90 procent minder CO2-uitstoot voor 2040
Op 5 maart nam de Europese Raad de gewijzigde Europese klimaatwet uit 2021 formeel aan. Deze wet verplicht de lidstaten voor 2040 de uitstoot van CO2 met 90 procent te reduceren ten opzichte van 1990. Het juridisch bindende klimaatdoel betekent dat een gemiddeld gezin in Nederland tot 2040 tientallen duizenden euro’s aan directe en indirecte lasten voor de energietransitie moet gaan betalen. Daarnaast vergroot het stringente klimaatdoel het risico op structurele de-industrialisatie van ons land, omdat energie-intensieve bedrijven stoppen of naar het buitenland vertrekken. Directeur Marcel Crok van de klimaatkritische organisatie Clintel noemt de nieuwe doelstelling “krankzinnig”.
De gewijzigde Europese klimaatwet werd aangenomen terwijl de wereld was afgeleid door de oorlog tegen Iran, die enkele dagen eerder op 28 februari was begonnen. De klimaatwet, die daardoor weinig media-aandacht kreeg, heeft zeer verstrekkende gevolgen. Het Europese doel in 2040 een reductie van 90 procent van de CO2-uitstoot te realiseren is juridisch bindend geworden — in 2050 moet de CO2-uitstoot netto-nul zijn. Nederland staat hiermee voor een van de meest ingrijpende transities uit zijn moderne geschiedenis: een energietransitie die leidt tot hoge energieprijzen terwijl de energie-infrastructuur ingrijpend op de schop zal moeten.
Europese lidstaten worden door het nieuwe klimaatdoel genoodzaakt hun investeringen in weersafhankelijke energiebronnen zoals windturbines en zonnevelden, waterstoffabrieken, warmtenetten, CO2-opslag, grootschalige batterijclusters en de benodigde infrastructuur voort te zetten of zelfs te versnellen. Marcel Crok, directeur van de Stichting Climate Intelligence (Clintel), noemt de nieuwe klimaatdoelstelling “krankzinnig”: “De EU zit al jaren in een economische dip door veel te ambitieus en dom uitgevoerd klimaatbeleid. In wat voor wereld en bubbel leef je dan als bestuurder als je daar nog een schep bovenop gooit?”
Het Nederlandse stroomnet, dat het toch al zwaar te verduren heeft doordat zonneparken en windturbines regelmatig meer stroom produceren dan het net kan transporteren, zal door de aangenomen wet nog verder onder druk komen te staan. Om het geschikt te maken voor de energietransitie, zijn vele miljarden nodig. De totale investeringsopgave voor netbeheerders bedraagt 235 miljard euro over de periode 2026-2040 volgens het rapport FIEN 2026 (Financiële Impact van Energiebeleid voor Netbeheerders) dat in opdracht van Netbeheer Nederland is opgesteld door adviesbureau PricewaterhouseCoopers. Van de investeringen heeft 90 procent betrekking op de benodigde infrastructuur voor elektriciteit — de ruggengraat van de energietransitie.
Om de investeringen te kunnen bekostigen zullen de nettarieven voor huishoudens voor elektriciteit richting 2040 verdubbelen ten opzichte van de huidige tarieven, zo staat in het rapport. Daar blijft het niet bij. Een deel van de nationale investeringen wordt via belasting gefinancierd. Naar schatting zal de bijdrage per huishouden tot 2040 oplopen tot in totaal tussen de 15.000 en 25.000 euro, aldus Marcel Crok. Deze kosten kunnen verder flink oplopen wanneer huishoudens worden verplicht over te stappen op warmtepompen, isolatiemaatregelen, elektrisch koken en elektrisch rijden.
Ook bedrijven worden hard geraakt door de klimaatdoelen. In de afgelopen jaren hebben verschillende chemische bedrijven in Nederland, zoals LyondellBasell en Tronox, hun productieprocessen al gestaakt of naar het buitenland verplaatst vanwege de hoge energieprijzen — de elektriciteitsprijs is in Europa tweeënhalf keer zo hoog als in de VS en China. Ook chemiebedrijf SABIC, met grote vestigingen in onder andere Geleen en Bergen op Zoom, maakte op 8 januari bekend zich grotendeels terug te trekken uit Europa en de Nederlandse bedrijven te verkopen. De extreem hoge Europese energieprijzen worden door deze energie-intensieve bedrijven als voornaamste reden gegeven.
De vraag is waarom de grote Europese bedrijven niet eisen dat de klimaatdoelen worden afgezwakt. Slechts een enkeling, zoals Sir Jim Ratcliffe, de baas van het Britse chemieconcern INEOS, spreekt zich uit: “De Europese chemische industrie sterft uit, overheidsbeleid heeft gezorgd voor enorm hoge energieprijzen en verlammende CO2-belastingen”, zo schreef hij vorig jaar in een open brief aan alle Europese politici. Crok stelt dat de industrie zelf gewoon meedoet aan de “groene polonaise”. “Ze zijn hier samen met Brussel ingestapt, ze hebben zich eraan gecommitteerd. Ze lijken nog steeds niet bereid hardop de klimaatdoelen ter discussie te stellen.”
Megawindturbines die de leefomgeving van mens en dier verpesten‚ ‘nulemissiebeleid’ waardoor ondernemers de stad niet meer in kunnen met dieselbusjes‚ smart city-apparaten zoals 5G‚ wifi-trackers en sensoren in lantaarnpalen die de privacy en gezondheid van burgers aantasten‚ wateroverlast als gevolg van ‘vernattingsbeleid’‚ wolven die recreatie onmogelijk maken‚ de komst van oefenterreinen voor Defensie — op allerlei manieren wordt de leefomgeving van burgers bedreigd. Steeds meer mensen komen hiertegen in verzet. Ze spreken in bij raadsvergaderingen of zetten acties op touw om de controle over hun omgeving terug te pakken.
Wij zijn ervan overtuigd dat burgers op lokaal vlak veel kunnen bereiken. Zeker als we verbinding maken met elkaar. Daarvoor is deze nieuwe rubriek bedoeld. Hierin belichten wij wekelijks een lokaal initiatief waarmee burgers zich teweerstellen tegen plannen die hun leefomgeving aantasten. Alle initiatieven zullen bij elkaar worden gebracht op een aparte website van De Andere Krant (in ontwikkeling). Wij hopen dat mensen hierdoor elkaar weten te vinden en niet zelf steeds opnieuw het wiel hoeven uit te vinden.
Ben jij bezig met een lokaal initiatief waarvoor je aandacht wilt vragen en dat ook voor mensen elders in het land relevant is? Neem dan contact op met de redactie: redactie@deanderekrant.nl o.v.v. De Grote Verbouwing.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
