‘Offlabel prikken van minderjarigen? Geen probleem’

Toine de Graaf | Datum: 22 januari 2026

offlabel-prikken-van-minderjarigen-geen-probleem

Overheid boog de regels in het voordeel van covidvaccins

Artsen die in coronatijd offlabel hydroxychloroquine (HCQ) of ivermectine voorschreven, kregen de Inspectie (IGJ) op hun dak, zijn zwaar beboet en worden nog altijd vervolgd. Ondertussen was het offlabel gebruik van coronavaccins bij minderjarigen gewoon mogelijk door richtlijnen aan te passen. Dat blijkt uit een Wob-document uit maart 2021 dat onlangs opdook op X. Dit meten met twee maten past in een patroon: personen die zich publiekelijk positief uitlieten over ivermectine, werden beboet omdat reclame maken voor receptgeneesmiddelen verboden is. Tegelijkertijd overtrad het ministerie van VWS zonder problemen de wet door een reclamecampagne te financieren waarin BN’ers opriepen tot deelname aan het vaccinatieprogramma. Wat niet mocht met ivermectine, mocht wél met coronavaccins.

Offlabel voorschrijven van medicatie betekent dat het middel niet geregistreerd is voor de aandoening of doelgroep waarvoor het wordt ingezet. Dit is legaal en doen artsen vaak, maar bij covid-19 werd het ineens bestraft met hoge boetes. Op 25 maart 2021 dreigde de Gezondheidsinspectie IGJ in een nieuwsbericht artsen met boetes tot 150.000 euro als ze toch HCQ (goedgekeurd voor de behandeling van onder meer malaria en diverse autoimmuunziekten) of ivermectine (goedgekeurd voor de behandeling van een aantal parasitaire infecties en rosacea) voorschreven aan coronapatiënten. Bovendien riep de Inspectie apothekers op om deze artsen aan te geven. Uiteindelijk kregen verschillende artsen, onder wie Rob Elens en Jan Vingerhoets, forse boetes. Sommige zaken lopen nog steeds.

Maar het lijkt er sterk op dat met twee maten is gemeten. Vorige week deelde huisarts Els van Veen op X een Wob-document met een e-mail afkomstig van het RIVM, verstuurd op 17 maart 2021, over het vaccineren van 18-jarigen tegen corona. Het onderwerp van de e-mail luidde: ‘Offlabel gebruik SarsCov2 vaccins (<18)’.

De mail draaide om de vraag of exact de leeftijd van 18 jaar moest worden aangehouden bij het versturen van de uitnodigingen. Bij het prikken van instellingsbewoners en zorgmedewerkers was eerder nog deze harde leeftijdsgrens gehanteerd, maar het zou gemakkelijker zijn als iedereen uit 2003 kon worden aangeschreven. Hierdoor zouden echter ook tieners van 17 jaar worden uitgenodigd, terwijl het vaccin alleen voor personen van 18 jaar en ouder voorwaardelijk was goedgekeurd. Het uitnodigen van de 17-jarigen zou dus neerkomen op offlabel gebruik van de vaccins.

In de e-mail staat dat dit probleem viel op te lossen door het gebruik bij 17-jarigen “in overleg met IGJ en CBG (het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen — red.) inhoudelijk te onderbouwen en dit in de richtlijn zetten”. Van Veen viel van haar stoel van verbazing toen ze dit las. “Alles was kennelijk geoorloofd”, schrijft ze op X. “Ook snel even regelen dat het mogelijk was om de coronavaccins offlabel aan kinderen toe te dienen.” Terwijl de Inspectie een week later artsen die offlabel medicatie voorschreven tegen corona de duimschroeven aandraaide.

Meld je aan

Ook op andere manieren blijkt met twee maten te zijn gemeten. Medisch ethicus Wendy Mittemeijer en Wob-onderzoeker Cees van den Bos verdiepten zich eerder in de reclamecampagne, die het ministerie van VWS eind 2020 uitrolde rond de coronavaccins, en publiceerden hierover op de ‘Bomen & Bos Substack’. Reclamebedrijf Roorda bedacht voor VWS de posters met de pakkende slogan ‘stroop je mouw op’. Hiervoor werden bekende Nederlanders gestrikt, zoals Bennie Jolink en tv-dokter Ted van Essen. Mittemeijer en Van den Bos analyseerden de overheidsuitgaven aan reclamebureau Roorda, op basis van openbare bronnen. Die bestedingen vervijfvoudigden in de periode 2020-2021 ten opzichte van 2017-2018, waarbij VWS tekende voor ongeveer de helft van het miljoenenbedrag. “Uit de Wob-documenten wordt niet duidelijk of de aanbestedingsregels zijn gevolgd bij de gunning van deze opdrachten”, aldus de analyse.

De Geneesmiddelenwet werd in elk geval overtreden, melden Mittemeijer en Van den Bos. “Op grond van de Geneesmiddelenwet is het verboden om voor het bevorderen van deelname aan een vaccinatieprogramma publieksreclame te maken wanneer het een aanprijzing bevat door wetenschapsbeoefenaren of bij het publiek bekende personen”, schrijven zij. “Het betreffende wetsartikel (89b) is voor het propageren van covid-19 vaccinatie niet uitgezonderd. Waarom VWS besloten heeft de Geneesmiddelenwet te overtreden is niet duidelijk.” En evenmin waarom de Inspectie, die immers het reclametoezicht in haar takenpakket heeft, daar niet tegen optrad. Menigeen met sterke opinies over ivermectine heeft dat geweten.

Oud-advocaat Frank Stadermann schrijft in zijn boek De Corona Inquisitie dat de Inspectie aan voorganger R. Schoorstra van de Baptistengemeente Alkmaar een boete oplegde van 3750 euro, omdat hij zich tijdens een Bijbellezing positief had uitgelaten over ivermectine. Dit zou verboden “geneesmiddelenreclame” zijn geweest. De Geneesmiddelenwet verbiedt het maken van publieksreclame voor receptgeneesmiddelen.

De Algemene Nederlandse Burger Belangen Vereniging (ANBB) kreeg een nog hogere boete voor haar kiezen: 6375 euro. Dit vanwege berichtgeving op de website Zelfzorgcovid-19.nl over HCQ en ivermectine, die de Inspectie eveneens kwalificeerde als verboden reclame. Daartoe behoorde zelfs een oproep van de ANBB tot ondertekening van een petitie voor het toelaten van beide geneesmiddelen bij covid-19.

De ANBB stelde beroep in tegen de boete bij de Rechtbank Rotterdam. Die oordeelde dat de uitingen formeel reclame betroffen, maar de rechter vond ook dat de Inspectie te streng was geweest en achtte een boete niet op zijn plaats. “De ANBB kwam er dus genadig van af”, schrijft Stadermann. “Voor zover bekend had de Inspectie ook nooit vergelijkbare uitingen als overtreding van het reclameverbod aangemerkt. Als het gaat om covid, ligt het kennelijk anders. Het begrip ‘reclame’ wordt opgerekt tot een omvang die niemand zich had kunnen voorstellen.”

dakl.nl/offlabel-vanveen
dakl.nl/vws-opinievormers
dakl.nl/medische-inquisitie