Ontgroeningsdag ontmaskert verhalen over klimaat, energie en stikstof
Hendriëlle de Groot | Datum: 25 februari 2026
Satirische act Karin Bloemen is op 4 maart de kers op de taart
Voortdurend krijgen we angstboodschappen over stikstof, klimaat en kernenergie. Op de Ontgroeningsdag op 4 maart in Driebergen-Zeist wordt de angel uit deze verhalen gehaald, door ze te ontrafelen en in perspectief te plaatsen. Doel is bezoekers te laten begrijpen hoe boodschappen tot stand komen, zodat ze met een gerustgesteld gevoel naar huis gaan.
In de media krijgen we voortdurend verontrustende berichten voorgeschoteld over het klimaat en stikstof, thema’s die de politiek beleidsbepalend heeft gemaakt: we moeten minder vliegen, ieder extreem weertype wordt gekoppeld aan klimaatverandering, we mogen geen honden meer uitlaten in het bos. Volgens wetenschapper Cyril Wentzel, voorzitter van de stichting De Groene Rekenkamer, speelt dit al langer. “De milieu-, natuur- en klimaatmanie en -psychose spelen al decennia. Onze stichting, die als missie heeft economische en wetenschappelijke aannames op het gebied van milieu, klimaat en energie cijfermatig te controleren, kent inmiddels het klappen van de zweep.”
Twintig jaar geleden werd de Groene Rekenkamer opgericht door Theo Richel, die daarvoor werkte bij Milieudefensie. Richel — nog steeds actief als journalist en publicist — was gaan twijfelen aan wat als wetenschap werd gepresenteerd. “Hij zag van binnenuit hoe journalistiek geen interesse had in enige waarheid en hoe dubieuze wetenschap werd ingezet om beleid te rechtvaardigen”, zegt Wentzel.
Op 4 maart organiseert de Groene Rekenkamer de vijfde editie van de Ontgroeningsdag in Antropia in Driebergen-Zeist. Op het symposium spreekt Richel over de angst voor straling en hoe kernenergie goedkoper kan worden. Andere dominante verhalen over klimaat, energie en stikstof worden ook kritisch tegen het licht gehouden. “Ontgroenen betekent ook dat je ontgroent van je naïviteit”, zegt Wentzel. “Dat je gaat zien dat wat als wetenschap wordt gepresenteerd, in werkelijkheid propaganda kan zijn.”
De vierde Ontgroeningsdag in 2019 was nog sterk klimaatgericht, maar nu is het programma opgebouwd rond drie hoofdthema’s: klimaat, energie en stikstof. “Dat zijn de drie demonen waarvoor we constant bang worden gemaakt”, zegt Wentzel. “Die onderwerpen hangen nauw met elkaar samen. Als je die drie stukken van de taart bij elkaar legt, is de cirkel rond. Dan krijg je het grotere geheel te zien.” Economische belangen spelen daarbij een belangrijke rol, legt hij uit. “Voor alledrie de dossiers bestaan uitgekiende verdienmodellen, van subsidies tot advies- en onderzoeksopdrachten. Dat is geen toeval. Dan moet je jezelf afvragen: wiens belang dient dit eigenlijk?”
Waaraan de Ontgroeningsdag vooral wil bijdragen, is het terugdringen van de angst die alle alarmerende berichten oproepen: de smeltende ijskappen, de stikstofcrisis en doemscenario’s over kernrampen. “Die angst werkt verlammend en als mensen bang zijn, accepteren ze beleid zonder vragen te stellen.”
Hoogtepunt in het programma is een presentatie over zeespiegelstijging, gebaseerd op een recente wetenschappelijke studie. Wentzel noemt dit onderzoek baanbrekend. “Het zeespiegelnarratief is het sluitstuk van het klimaatdebat. Deze leugen is zo groot dat je het hele narratief kunt ontwrichten door dat sluitstuk te ontzenuwen.”
Hij verwacht dat dit voor veel bezoekers een eyeopener is. De studie die de huidige zeespiegeltheorie weerlegt, is inmiddels ingediend bij een wetenschappelijk tijdschrift. “Het artikel wordt nu gepeerreviewed. Ik hoop dat ze reviewers kiezen uit de internationale gemeenschap en niet uit het Nederlandse academisch milieu, want daarmee hebben we geen constructieve ervaringen.” De Groene Rekenkamer wil het gesprek over de resultaten van deze studie aangaan met het KNMI en Deltares, instituten die zich met de zeespiegel bezighouden.
Ook het stikstofdossier heeft een prominente plaats in het programma. “Het stikstofprobleem is zo complex gemaakt dat alleen nog over details wordt gepraat”, zegt Wentzel. Die complexiteit fungeert als een soort rookgordijn, waardoor mensen sneller geneigd zijn dit probleem te geloven. Daarom is het belangrijk dat iemand het overzicht terugbrengt, zegt hij. “Dat is ook ontgroenen: het verhaal ontwarren.” Dat zal spreker en chemicus dr. Jaap Hanekamp dan ook zeker doen. Hij publiceerde meerdere kritische internationale artikelen over stikstof, met bijdragen van Marcel Crok (Stichting Clintel).
Energie is het laatste thema, waarbij het vooral gaat om kernenergie en de stralingsrisico’s. Volgens Wentzel wordt de angst voor straling bewust enorm overdreven. “Stralingsangst is een psyop. Mensen zijn factor 100 of 1000 banger gemaakt dan de feitelijke risico’s rechtvaardigen.” Dat heeft gevolgen voor het energiedebat. “Als klimaatverandering zo’n groot probleem is, zou kernenergie een logische optie zijn. Maar die mogelijkheid wordt bij voorbaat van tafel geveegd, met verwijzingen naar straling, kernafval, hoge kosten en bouwtijd.”
De Ontgroeningsdag is ook bedoeld voor mensen van buiten ‘de bubbel’, omdat de stichting graag in dialoog gaat met iedereen. “Sommige partijen vinden dat spannend, maar voor deze gelegenheid komen ze”, zegt de organisator. “Ook medewerkers van instituten en ministeries ontvangen een uitnodiging. Vanuit Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) komen twee medewerkers. Er blijkt iemand ingehuurd om het ministerie te helpen voorkomen dat ze te veel in de eigen beleidsbubbel blijft hangen.”
Ook onder jongeren lopen de opvattingen uiteen. Veel jongeren maken zich zorgen over de vermeende opwarming van de aarde en sluiten zich aan bij groeperingen als Extinction Rebellion (XR), die op social media een groot bereik hebben. Volgens Wentzel zijn er ook veel jongeren die hun vraagtekens zetten bij het heersende klimaatverhaal. De stichting probeert juist deze doelgroep te bereiken via YouTube en TikTok en door een jongere dagvoorzitter aan te trekken. “Je kunt niet verwachten dat veel jongeren zomaar een hele dag lezingen volgen, maar we maken wel memes en video-shorts. Het gaat om zaadjes die worden geplant.”
Naast lezingen en panelgesprekken is er ook ruimte voor humor en satire. “Dat doen we bewust, om de communicatiekloof te dichten. Een voorbeeld van een wat luchtiger programmaonderdeel en kers op de taart is de satirische act van Karin Bloemen in de rol van Kristina Bilderberg. “Mensen weten niet of daarmee links of rechts op de hak wordt genomen”, zegt Wentzel. “Dat ongemak is precies het briljante van de act. De inhoud van de lezingen koppelt ze aan de globalistische Agenda’s. Zo veranker je op een lichtvoetige wijze de kennis, ook van het grotere plaatje en dat zorgt voor gemoedsrust. Zonder die angst kun je weer zelf nadenken.”
Meer informatie en aanmelden: dgrk.nl/ontgroeningsdag
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
