Oorlog en vrede als verdienmodel
Karel Beckman | Datum: 9 april 2026
Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff (midden) en Jared Kushner tijdens een ontmoeting met de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi (rechts) in Genève. Een derde ronde van indirecte bemiddelingsgesprekken tussen de VS en Iran. 26 februari 2026 | Fotografie: Ministerie van Buitenlandse Zaken van Oman | AFP
De financiële logica achter de oorlogen in Oekraïne, Gaza en Iran
Vernietig een land zodat het miljarden moet lenen voor wederopbouw, die jij aanbiedt. Dat is de bankierslogica achter de oorlogen die het Westen teweegbrengt in de wereld, schrijft blogger EscapeKey (ESC) in een scherpe analyse op zijn Substack. Hij gaat daarbij speciaal in op de rol van Trumps onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner en de partijen waarmee zij samenwerken, zoals de Rothschild-bankiers.
Een van de meest opmerkelijke aspecten van de regering-Trump is de rol die twee van zijn getrouwen — zijn vriend uit de vastgoedwereld Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner — hebben toebedeeld gekregen. Zij onderhandelen namens de president in de hele wereld over verreikende vredes- en handelsverdragen. Zij krijgen daarbij de vrije hand van Trump, zo vertelden zij in een interview met het tv-programma 60 Minutes in oktober vorig jaar. Het mandaat dat we krijgen van de president, zei Kushner, “is simpelweg — don’t make a bad deal”. Het duo had onder meer een vijf uur durend gesprek met Vladimir Poetin in december vorig jaar, onderhandelde met Marokko en Algerije over een ‘vredesakkoord’, ontwierp de zogeheten Vredesraad (Board of Peace) die het gezag uitoefent over Gaza, en sprak op 23 maart met ‘Iraanse vertegenwoordigers’, volgens Trump althans.
De twee hebben geen diplomatieke achtergrond en zelfs geen officiële functie in de regering. Witkoff is nog wel benoemd tot ‘speciaal afgezant’, Kushner heeft zelfs dat niet eens achter zijn naam staan. Velen vragen zich af: wat is hun missie precies? En namens wie onderhandelen ze eigenlijk? De anonieme blogger ESC beantwoordt deze vragen in een diepgravende analyse op zijn substack. Het doel van Witkoff en Kushner, zegt hij, is het tot stand brengen van een “financieel beloningssysteem” voor partijen die profijt willen trekken uit de oorlog.
Hoe werkt dit? Eerst wordt een oorlog veroorzaakt, waaraan het militair-industrieel complex verdient. Nadat een land in puin is geschoten, komt er een ‘vredesakkoord’, waarna het getroffen land enorme sommen geld moet lenen voor de wederopbouw. Dit biedt ‘kansen’ voor bankiers en andere ondernemers. De rekening wordt deels betaald door de bevolking van het verpauperde land, maar met name door de belastingbetalers van westerse landen, die het geld moeten ophoesten dat door internationale instanties als de EU, het IMF en de Wereldbank wordt toegezegd. Waarmee mensen als Witkoff en Kushner bezig zijn, schrijft ESC, “is niet een vredesproces, maar een verdienmodel.”
Voor Oekraïne bijvoorbeeld ligt een hulppakket klaar van 800 miljard dollar voor wederopbouw, gefinancierd door de EU, de Wereldbank, de IMF en particuliere partijen. De EU heeft in december 2025 bovendien een ‘lening’ beloofd van 90 miljard dollar die Oekraïne pas hoeft terug te betalen als Rusland bereid is een schadevergoeding te betalen voor de oorlog, met andere woorden, nooit. Partijen als Blackrock, Kohlberg Kravis Roberts (KKR) en een groep bedrijven rond de Rothschild-banken, staan te popelen om in te stappen zodra een ‘vredesakkoord’ is bereikt, schrijft ESC. Dit verklaart de toenemende druk vanuit de VS op Zelensky om akkoord te gaan met een deal.
Ieder land dat op deze manier wordt ‘geholpen’, schrijft ESC, is niet alleen geld verschuldigd aan zijn kredietverstrekkers, maar moet zich ook houden aan regels die het krijgt opgelegd. Zo wordt een land afhankelijk gemaakt van westerse overheden en financiers.
Ook rond Gaza verzamelen zich de oorlogsprofiteurs, schrijft ESC, en ook hier gebeurt dat onder het mom van ‘vrede’. Gaza gaat worden bestuurd door een Vredesraad onder de persoonlijke leiding van Donald Trump. Wie zitting wil nemen in deze Raad, moet minimaal 1 miljard dollar neertellen. Dat levert wel ‘kansen’ op. Zo zijn bij de wederopbouw van Gaza bedrijven betrokken als Apollo Global Management van Leon Black, een belangrijke geldschieter van Jeffrey Epstein, en de beruchte durfinvesteerder (‘roofkapitalist’) KKR. Volgens Marc Rowan, mede-oprichter van Apollo, vertegenwoordigt Gaza een vastgoedwaarde van 115 miljard dollar, “dat alleen maar ontsloten hoeft te worden”. Daar is de belastingbetaler goed voor: de Amerikaanse overheid en andere overheden hebben al 17 miljard dollar toegezegd. “We praten met aannemers uit alle landen in het Midden-Oosten”, verklaarde Kushner, die wordt gezien als een van de architecten van de Vredesraad.
Iran en de Golfstaten wacht eenzelfde scenario, schrijft ESC. Wapen- en munitiefabrikanten verdienen goud geld aan de verwoestingen die worden aangericht. De verwoeste infrastructuur zal vervolgens moeten worden opgebouwd. De hoop van de partijen die de oorlog helpen veroorzaken, is dat Iran, dat al jaren is buitengesloten van westerse betalingssystemen, weer in het financiële stelsel wordt opgenomen.
Het is geen toeval dat Trumps hoofdonderhandelaars Kushner en Witkoff geen diplomaten zijn, maar zakenlieden, schrijft ESC. Beiden zijn allereerst zakelijk verbonden met Trump zelf en maken daarnaast deel uit van andere financiële netwerken. Kushner is oprichter van Affinity Partners, een investeringsmaatschappij die eind 2025 6,2 miljard dollar in beheer had, 30 procent meer dan een jaar daarvoor. Vrijwel al het kapitaal is afkomstig van de Golfstaten, met Saoedi-Arabië als grootste geldschieter. Kushner heeft daarnaast banden met de Rothschilds, zo heeft hij zelf ooit laten vallen. Rothschild & Co is in 2017 door de Oekraïense regering aangesteld als adviseur bij het ‘herstructureren’ van de buitenlandse schulden van het land. De bank beheert ook de handel in Oekraïense oorlogsobligaties. Kushner heeft verder een groot Joods netwerk. Zeker al sinds zijn studententijd op Harvard is hij lid van de orthodox-Joodse Chabad-beweging. Zijn vader Charles Kushner, die in 2005 werd veroordeeld voor vijftien zware misdrijven en in 2020 gratie kreeg van Trump, is goed bevriend met Netanyahu.
Witkoff heeft op zijn beurt nauwe financiële banden met de staatsinvesteringsfondsen van de Golfstaten. Zowel het staatsfonds van Qatar als dat van Abu Dhabi heeft zwaar belegd in de Witkoff Group, een vastgoedbedrijf dat nu wordt geleid door Witkoffs zoon Alexander. In 2023 kocht Qatar Witkoffs slecht renderende Park Lane Hotel in New York voor 623 miljoen dollar. Witkoffs zonen zijn daarnaast samen met de familie Trump mede-oprichters van het cryptobedrijf World Liberty Financial. Witkoff heeft ook banden met Russische oligarchen, waaronder Len Blavatnik en Viktor Vekselberg, die in de jaren ’90 fortuinen verdienden met de privatiseringen onder Jeltsin, later teruggedraaid door Poetin.
Toen de interviewer van 60 Minutes vroeg naar mogelijke belangenconflicten, antwoordde Kushner: “Wat mensen belangenconflicten noemen, noemen Steve en ik ervaring en vertrouwde relaties”.
Witkoff en Kushner zijn ook betrokken bij onderhandelingen tussen Marokko en Algerije, die met elkaar concurreren om gaspijpleidingen die vanuit Nigeria zouden moeten worden aangelegd naar Europa. Marokko heeft anders dan Algerije de Abraham Accords ondertekend, de akkoorden die onder Trump in 2020 werden gesloten tussen Israël en de Golfstaten voor ‘normalisering’ van de betrekkingen. Kushner is de belangrijkste architect van deze akkoorden.
De vraag is hoe lang Kushner en Witkoff, die nu met Pakistan praten over de oorlog in Iran, nog in staat zullen zijn om nieuwe deals af te sluiten. “De onderhandelaars worden inmiddels door alle partijen gewantrouwd”, schrijf ESC. “Het patroon is te zichtbaar geworden”.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
