VN ondermijnt ouderlijk gezag
Ingrid de Groot | Datum: 17 januari 2026
Herziening kinderrechtenverdrag geeft minderjarigen de mogelijkheid beslissingen ouders aan te vechten bij rechter
“Een stille VN-commissie staat op het punt de betekenis van kinderrechten te veranderen. Zonder stemming, zonder debat en zonder ouders te raadplegen”, waarschuwt CitizenGo. Een petitie van de beweging van actieve burgers die het leven, gezin en vrijheid zegt te willen beschermen, getiteld ‘Don’t Let the UN Redefine Children’s Rights!’, is inmiddels 170 duizend keer getekend. Uit artikel 27 van het ontwerp van het Kinderrechtenverdrag, blijkt dat de VN bezig is met een herziening waardoor het ouderlijk gezag over hun kinderen ernstig wordt ondermijnd. Voormalig onafhankelijk Europarlementariër Rob Roos spreekt van “een levensgevaarlijke ontwikkeling”.
Al maanden werkt de Verenigde Naties, grotendeels buiten het zicht van nationale parlementen, aan een omstreden ontwerpaantekening van artikel 27 van het Kinderrechtenverdrag, een overeenkomst uit 1989 bestaande uit 54 artikelen die de rechten van kinderen onder 18 jaar waarborgt. Het verdrag is door 196 landen geratificeerd, zo ook door Nederland in 1995. In artikel 27 staat, kort samengevat, dat de VN-landen het recht erkennen van ieder kind op “een levensstandaard die toereikend is voor de lichamelijke, geestelijke, intellectuele, zedelijke en maatschappelijke ontwikkeling van het kind”. In lid twee van het artikel staat expliciet dat “de ouder(s) of anderen die verantwoordelijk zijn voor het kind, de primaire verantwoordelijkheid dragen voor het waarborgen, naar vermogen en binnen de grenzen van hun financiële mogelijkheden”.
De op handen zijnde herziening van artikel 27 van het verdrag moet erin voorzien dat kinderen van alle leeftijden de gelegenheid krijgen in de toekomst zelfstandig naar de rechter te stappen, ook als dit tegen de wil van hun ouders ingaat. Zelfs de mening van pakweg een 6- of 7-jarig kind gaat volgens de nieuwe regels van de VN-commissie zwaarder wegen dan die van de ouders en wordt leidend in de rechtbank. Tegenstanders waarschuwen dat het gevolg is dat jongens en meisjes zelfstandig controversiële besluiten kunnen gaan afdwingen bij de rechter, zoals een geslachtsverandering of een andere medische ingreep zoals abortus, zonder toestemming van hun ouders. Vaders en moeders lopen het gevaar dat zij daar niets meer over te vertellen hebben.
“De VN geeft kinderen daarmee een instrument in handen om hun ouders buitenspel te zetten. Het is een stille machtsgreep”, zegt voormalig onafhankelijk Europarlementariër Rob Roos tegen De Andere Krant. “Ik denk dat heel veel mensen er geen idee van hebben dat dit nu bij de VN speelt. Alles gebeurt achter onze rug om.” Roos, die tussen 2019 en 2024 in het Europarlement zat, kwalificeert de voorgenomen nieuwe richtlijn van het VN-Comité voor de Rechten van het Kind als “een levensgevaarlijke ontwikkeling”. De VN beweert op zijn beurt dat de regels juist aangepast worden om de rechten van kinderen wereldwijd beter te beschermen en te verbeteren. Kinderen moeten volgens het Comité actief kunnen participeren in procedures die hen raken en hun stem moet in de rechtbank “serieus en zwaarwegend” worden meegewogen. Rechtsprocedures moeten volgens de VN wereldwijd verplicht kindvriendelijk worden ingericht.
De nieuwe richtlijn zal formeel niet bindend zijn voor de 196 VN-landen. Toch hebben adviezen van VN-comités een allesbehalve vrijblijvend karakter. In de praktijk hebben ze grote invloed: scholen, advocaten en rechters raadplegen ze geregeld bij het wegen van kinderbelangen en dat leidt weer tot jurisprudentie. Landen die het verdrag hebben ondertekend, zijn ook verplicht zich eraan te houden, stelt de VN. Het VN-Comité verwacht later dit jaar de definitieve versie van de richtlijn vast te stellen. De aangesloten staten hoeven er niet eens afzonderlijk over te stemmen, aangezien het VN-Kinderverdrag volgens het Comité formeel gezien niet verandert, maar het ‘slechts’ gaat om een andere interpretatie van het verdrag.
Roos spreekt van “een grof schandaal” en ziet dat “de VN en de Staat steeds meer macht overnemen van ouders. Dat is geen bescherming van kinderen, dat is machtsverschuiving”. Volgens hem is er zelfs sprake van beleidsmanipulatie door de VN. “Kinderen opzetten tegen hun ouders, dat is een communistische tactiek.”
Het plan van de VN is inmiddels goedgekeurd door een commissie van achttien onafhankelijke experts, nadat de stukken ter inzage lagen voor consultaties. De consultaties — waar weinig ruchtbaarheid aan is gegeven — zijn vorig jaar geëindigd. Volgens de VN hebben meer dan 7000 kinderen uit heel de wereld hun mening gegeven. Tientallen ngo’s hebben hun visie gedeeld. Die consultaties worden nu verwerkt, de draft wordt op dit moment aangepast en met behulp van achttien experts gekneed tot een definitieve richtlijn die nog dit jaar naar buiten moet komen. Die achttien deskundigen zijn voor de gemiddelde Nederlander totaal onbekende, bovendien ongekozen commissieleden, maar krijgen via het comité enorme invloed op het leven van alle kinderen in de 196 lidstaten. Roos noemt het proces een “ondermijning van de rechtsstaat”. Met geregistreerde inspraakprocedures weet de VN volgens hem bovendien zijn eigen politieke keuzes te legitimeren. “Het is een lulverhaal. Er wordt inspraak gesimuleerd.”
Diverse landen hebben gereageerd tijdens de consultaties. Zo prijst Singapore het Comité, maar verklaart het ook dat in dat land de ouders aan zet blijven. Portugal schrijft in een brief aan de VN dat het bezorgd is en waarschuwt dat juridisch niet zomaar automatisch mag worden aangenomen dat een kind volledig zelfstandig zijn eigen ideeën kan vormen. De Andere Krant achterhaalde bij Buitenlandse Zaken dat Nederland niks heeft ingebracht. “Het is praktisch onmogelijk om – naast rapportageverplichtingen bij verschillende verdragen inbreng te leveren op elk onderwerp. (…) Nederland ziet de finale versie van het General Comment Nummer 27 met interesse tegemoet.”
Roos vindt dat Nederlandse ouders juist nú zelf invloed moeten uitoefenen vanwege de nieuwe richtlijnen, via de nationale politiek: met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur is zo’n campagne volgens hem nu kansrijk. “De Staat mag niet de zeggenschap over onze kinderen overnemen. Als je een verantwoordelijk ouder bent, laat je dat niet gebeuren. Als ouders moeten we nu, in het zicht van de gemeenteraadsverkiezingen, landelijk druk uitoefenen om dit te voorkomen’’, zegt Roos. “A call to action.”
In Nederland is de juridische veiligheid van kinderen volgens onze eigen wetten feitelijk al geregeld. Zo wordt de mening van kinderen al meegenomen in rechtszaken, bijvoorbeeld via Jeugdzorg of in familierechtprocedures. Er bestaat alleen geen wettelijke verplichting dat hun wensen doorslaggevend zijn. Ouders spelen in de regel een centrale rol bij medische en juridische beslissingen. “Kinderen hebben niet voor niets geen volledige juridische zeggenschap”, betoogt Roos. “Ze zijn beïnvloedbaar door leeftijdsgenoten, sociale druk en ideologie. Hen een instrument geven om de wil van hun ouders te omzeilen, is ronduit gevaarlijk.”
CitizenGO is een internationaal actieplatform uit Spanje, voortgekomen uit de organisatie HazteOír, die bekendstaat om campagnes tegen abortus, LGBTQ-rechten, genderonderwijs en progressief gezinsbeleid. Het platform wordt naar eigen zeggen gefinancierd door particuliere donaties van sympathisanten. Als het gaat om het Kinderrechtenverdrag, wijst CitizenGO in een X-draad op een aantal concrete punten.
- Grote beslissingen, zoals abortus voor minderjarigen, wordt zonder ouderlijke toestemming mogelijk. Ouders worden daarmee gezien als barrières, niet als beschermers.
- Kinderen, scholen en zorgsystemen kunnen ouders overrulen als het gaat om keuzes op het gebied van genderidentiteit.
- Alles wat uit bovenstaande voorkomt kan gebruikt kan worden in rechtbanken, scholen of ziekenhuizen.
- Alles hierboven genoemd zet de betekenis van ouderlijk gezag op zijn kop.
- Geen enkel land hiermee heeft ingestemd.
De petitie: dakl.nl/vn-kinderrechten
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
