“Wijs omgaan met straling is van levensbelang”

Sanne Burger | Datum: 27 januari 2026

wijs-omgaan-met-straling-is-van-levensbelang-2

Sylvia Slegers | mkfotografie

Interview Sylvia Slegers, auteur van ‘Hoe slim wil je zijn?’

Wegen de voordelen van draadloze apparaten zoals smartphones wel op tegen de nadelen? Onderzoeksjournalist en voormalig middelbareschooldocent Sylvia Slegers stelde deze vraag meer dan twintig jaar geleden al. Ze zag hoe de opkomst van de mobiele telefoon gelijk op ging met een toename van hoofdpijn, vermoeidheid en concentratiestoornissen bij haar leerlingen. Inmiddels is ze expert op het gebied van de risico’s van elektromagnetische velden (EMV). In haar nieuwe boek, ‘Hoe slim wil je zijn?’, stelt ze dat “we niet terug hoeven naar het stenen tijdperk, maar wel moeten leren hoe we gezond kunnen blijven in het draadloze woud dat steeds ondoordringbaarder wordt”.

Veel smartphonegebruikers lijden tegenwoordig aan nomofobie, schrijft Sylvia Slegers in haar boek. Het betekent dat mensen stress en paniekgevoelens ervaren als de mobiele telefoon niet binnen handbereik is. Andere ‘aandoeningen’ zijn de game-bochel, de whatsapp-hand, de tekstnek en het brokkelbrein: onrustige hersenen die zich moeilijk kunnen concentreren. De straling van mobiele telefoons, beeldschermen en andere draadloze apparaten kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, tinnitus, slapeloosheid, geheugen- en concentratieproblemen, brainfog en hartritmestoornissen. Op de langere termijn kan het dementie en kanker veroorzaken, stelt Slegers.

Het is het gevolg van elektromagnetische velden. Dit treft niet alleen de mens, ook insecten, bijen in het bijzonder, zijn zeer gevoelig voor straling. Ze raken de weg kwijt, net als vogels en zeezoogdieren. Ooievaars die broeden in kerktorens waar een zendmast op staat krijgen mismaakte kuikens. Ook gaan er veel meer bomen dood dan decennia geleden, door straling, vertelt Slegers. “Alles in de natuur werkt op basis van elektriciteit en magnetisme. Het is dus niet raar om te veronderstellen dat de door de mens gecreëerde, kunstmatige elektromagnetische straling daar invloed op heeft. Het verstoort de navigatie en andere complexe cellulaire en biologische processen bij zoogdieren, vogels, vissen, insecten, bomen, planten en zaden.”

De afgelopen vier jaar schreef Slegers zo’n veertig artikelen voor De Andere Krant, waarin de ontwikkelingen omtrent 5G en de gezondheidsrisico’s van straling voor mensen en flora en fauna centraal staan. “De problemen rond schermtijd en smartphone-verslaving zijn tegenwoordig volop in het nieuws, maar de risico’s van straling worden door de reguliere media consequent weggewuifd als een non-issue. ‘De stralingsblootstelling blijft beneden de vastgestelde limiet, dus is het veilig’, zeggen ze. In mijn boek beschrijf ik wat daar allemaal niet aan klopt. De Andere Krant is tot nu toe het enige platform dat dit onderwerp de serieuze aandacht geeft die het verdient.”

Bij de auteur zelf begon de bewustwording ten aanzien van de negatieve effecten van elektromagnetische straling toen ze nog in het onderwijs werkte. “Ik heb tot 2004 als docent Spaans op verschillende middelbare scholen en MBO/HBO-instellingen gewerkt. Gaandeweg zag ik een opmerkelijke verandering: leerlingen en studenten waren steeds vaker moe, hadden vaker hoofdpijn en meer concentratieproblemen. Ik vroeg me af of er een link zou kunnen zijn met de opkomst van de mobiele telefoon. Ik besloot op onderzoek uit te gaan en viel van de ene verbazing in de andere. Zo bleek de schadelijke werking van straling al zeker zestig jaar bekend te zijn, bleken de Gezondheidsraad en de World Health Organisation (WHO) al in de jaren ’70 op de hoogte te zijn van de risico’s en bleek een grote groep Duitse artsen al in 2002 de noodklok te hebben geluid. Sindsdien ben ik er steeds dieper in gedoken, maar er waren maar weinig mensen die het onderwerp serieus namen. Pas toen in 2019 de landelijke uitrol van 5G met veel gejuich in de media werd aangekondigd, werden mensen een beetje wakker. Vanaf dat moment ben ik me nog actiever in gaan zetten om het bewustzijn over de risico’s van draadloos te vergroten. Ik werd bestuurslid van het Nationaal Platform Stralingsrisico’s (NPS — voorheen Stop5GNL), ging schrijven en presentaties en interviews geven over het onderwerp.”

Abonneer

Voor Slegers staat het vast: elektromagnetische straling heeft invloed op ons allemaal. “Zo is het bijvoorbeeld wetenschappelijk aangetoond dat zelfs bij de geringste blootstelling de bloed-hersenbarrière begint te lekken. Dit is de grens tussen de bloedbaan en de hersenen die de hersenen beschermt, zodat er geen schadelijke stoffen in ons brein terecht kunnen komen. Als deze barrière niet goed werkt, kan dat op termijn leiden tot hersenberoertes, Alzheimer, Parkinson, MS en ALS.”

Dat 60 procent van de klachten in de huisartsenpraktijk onverklaarbare aanhoudende lichamelijke klachten (ALK, voorheen SOLK — somatisch onvoldoende verklaarbare lichamelijke klachten — red.) zijn, beschouwt ze als een veeg teken. “Het gaat opvallend vaak om symptomen die ook veroorzaakt worden door straling. Artsen zouden op de hoogte moeten zijn van de mogelijke gezondheidsrisico’s van straling, maar bij het merendeel is het een blinde vlek.” Wie merkbaar klachten ondervindt als gevolg van straling, lijdt aan EHS (elektrohypersensitiviteit). “In mijn optiek zijn deze mensen de kanaries in de kolenmijn. Ik vrees dat het aantal EHS’ers de komende jaren sterk zal toenemen, omdat er steeds meer straling om ons heen is.”

“Veel mensen kijken weg van de problemen die elektromagnetische straling kan veroorzaken, omdat ze het gevoel hebben dat ze niet meer zonder hun smartphone kunnen”, vertelt ze. “Zelfs mensen die zichzelf ‘wakker’ noemen, hebben de neiging de schadelijke werking van straling te bagatelliseren. Het mag overal aan liggen, maar niet aan straling. Ook mensen die heel goed weten hoe schadelijk het is, hebben vaak toch een smartphone op zak en wifi in huis, terwijl er zoveel is wat je kunt doen! (Zie kader — red.) Ik heb er de afgelopen twintig jaar heel wat uitgeprobeerd, maar gadgets als een sticker op je telefoon of een hanger om je nek werken volgens mij niet. Het beste wat je kunt doen is de stralingsbelasting verminderen, afstand houden van de stralingsbron en deze zoveel mogelijk afschermen.”

De kennis die Slegers en andere experts verzameld hebben over straling, wordt tot nog toe genegeerd door de overheid. “Via het rechtswezen kunnen we niks doen, want er zijn dichtgetimmerde wetten en afspraken die de uitrol van 5G en andere technologieën beschermen. De telecom-lobby is onvoorstelbaar krachtig. Daarom is bewustzijn creëren rondom elektromagnetische straling het belangrijkste. De consument is machtig: als iedereen vanaf nu bij aanschaf van een draadloos apparaat vraagt naar een variant met een aan/uitknop voor de draadloze functie en het ‘slimme’ apparaat dat zo’n knop niet heeft niet koopt, zullen producenten daar wel op moeten reageren.”

Ondanks het feit dat elektromagnetische straling wereldwijd een steeds groter probleem wordt, is Slegers optimistisch over de toekomst. “Soms voel ik me David die tegen Goliath strijdt, maar ik blijf me inzetten om dit onder de aandacht te brengen. We hoeven niet in grotten te gaan leven en met rooksignalen te gaan communiceren, maar we moeten wel leren hoe we veilig met de huidige en toekomstige technologieën om kunnen gaan, voor onszelf en zeker voor onze kinderen. Mijn wens is een wereld waarin draadloze technologieën gebruikt worden op een manier die werkelijk veilig en duurzaam is. Dat is zeker mogelijk en in mijn boek beschrijf ik hoe. We hoeven niet terug naar het stenen tijdperk, maar we moeten wel leren hoe we gezond kunnen blijven in het digitale woud dat steeds ondoordringbaarder wordt. Ik zeg altijd ‘I have a dream’: een toekomst waarin de gezondheid van mens en natuur prioriteit heeft boven technologische vooruitgang en winst. In mijn wereldbeeld is niets onmogelijk.”

De website van Sylvia Slegers: opnaareenstralendetoekomst.nl

Het boek ‘Hoe slim wil je zijn?’ is te koop via https://deanderekrant.nl/bestellen/hoe-slim-wil-je-zijn/

Boekentip

Tien tips voor verantwoord gebruik van draadloze apparatuur

Schermtijd

Stel schermtijd in voor jezelf en je kinderen.
Doe een digitale detox.
Bepaal je dopamine blueprint.
Koop een dumbphone.
Vermijd schermtijd voor het slapen gaan.

Straling

Kies voor een bekabelde internetverbinding.
Hou afstand: geen telefoon op je nachtkastje, onder je hoofdkussen, in je broekzak of bh, of laptop op schoot.
Houd de telefoon niet direct tegen je hoofd of bel handsfree.
Zet wifi en wifi-versterkers uit als je ze niet gebruikt (bv. ’s nachts).
Meet de stralingsbelasting in je huis en zoek uit hoe die te verminderen.