“Als op de Ark van Noach maar geen Hantavirus uitbreekt, of godbetert: mond- en klauwzeer”
Jan Bennink | Datum: 19 mei 2026
Fotografie: ©Davide Heijmans
Schrijver en dichter Jan Bennink geeft zijn visie hoe de wereld eruit komt te zien nadat het wankelende wereldrijk in is gestort
Hoe gaat de ‘nieuwe wereld(orde)’ eruitzien als het huidige Wankelende Wereldrijk definitief instort? Als er iemand doorgaans goed is voor een originele visie, dan is het wel Jan Bennink. De Andere Krant vroeg hem koffiedik te kijken, maar de schrijver en dichter gaf aan dat het moeilijk is wijs te worden uit de waterige drab die deze tijd voorschotelt. “Wie had dit ooit kunnen bedenken?”
“Rousseau, Sartre, Nietzsche, noem alle gewichtig permagefronste denkers maar op, wat hadden ze gemakkelijk praten, vergeleken met de eenvoudige koffiedikkijker van nu.
Een Sir Francis Bacon en zijn New Atlantis. Een Thomas Hobbes met zijn Leviathan, De Sade met zijn arme Justine: ze zijn nooit geconfronteerd met het al dan niet uitkomen van hun dromen en nachtmerries.
Beroemde en beruchte redeneringen, die onvermijdelijk zouden leiden tot een door hen gepercipieerde toekomstige hemelse al dan niet helse werkelijkheid.
Hun voorspellende woorden en geschriften galmen nog steeds na, soms harder dan ooit, terwijl de heren zelf allang zijn opgegaan in schuim en as.
Zelfs George Orwell heeft nooit rekenschap hoeven afleggen over hoe het toch kwam dat hij ons in 1948 een bizarre wereld van 1984 kon voorspiegelen. Een dystopie — die voor de gemiddelde sterveling nog maar enkele jaren terug als ondenkbare horrorsciencefiction werd afgedaan, terwijl het boek inmiddels, op enkele uiterlijkheden na, meer dan werkelijkheid is geworden. Twee plus twee is allang geen vier meer. En vrijheid, zoals luidkeels rondgetoeterd door de ongekozen leiders van de Europese Unie, is in werkelijkheid al vele jaren slavernij.
Wie had dit ooit kunnen bedenken?
Wat moet het fijn zijn geweest om vrijblijvend te oreren over de grote Kladderadatsch, de wereldbrand, de klassenstrijd, de deluge, het allesziende oog van het panopticon, pijpjesrokend in je Chesterfield clubfauteuil of als Goethe wandelend in de Schwarzwälder wouden, als de toekomst nog zo ver weg is.
Zo kan ik het ook, Johann Wolfgang!
De denkers van nu hebben het veel moeilijker.
Wij leven immers in hún toekomst.
Of beter. Misschien leven we wel ná hun toekomst.
Hun toekomst waarin diepe gedachten, geniale invallen, visioenen en filosofieën zouden gaan overwinnen, aanhang zouden vergaren, vanuit bierkelders, stoffige studeerkamers of kerkers, tot realiteit zouden opbloeien, tot revoluties zouden leiden, ieder voor zich, de wereld in hun macht zouden nemen.
Gedachten die de wereld van structuur zouden voorzien, hoe gewenst of ongewenst dan ook.
Alfred Rosenberg, Karl Marx, Bakoenin de anarchist, Fritz Lang met zijn Metropolis.
Alles én niks van hen is uitgekomen en dat allemaal tegelijkertijd. En wij mogen er dan kaas van maken.
De toekomst waar wij in leven lijkt nog het meest op een Italiaanse IJssalon met vele briljante kleuren en verfijnde smaken, waar een kudde hongerige beren op is losgelaten.
In de toekomst waar wij leven, kom je er niet met het likken aan keurig opgediende wereldvisies, netjes afgestreken, lonkend in hun eigen roestvrijstalen bakjes.
De ooit zo chique IJssalon der denkers is omgetoverd tot een gigantische smeltende bal, een vortex van kleuren en smaken.
Een toekomstvisie van nu past niet in een hoorntje of een bakje, maar op de tegelvloer tussen de scherven van de toonkast.
Ik waag me er niet aan.
Vorige week was er een wereldbrand, volgende week een tsunami. Gisteren hadden we concentratiekampen, morgen is het gas op.
En misschien zal het gaan zoals in de dagen van Noach. Als op de Ark dan maar geen Hantavirus uitbreekt of godbetert: mond- en klauwzeer.”
Jan Bennink
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
