Boeren gedwongen tot bizarre investeringen

Terwijl de boeren op vele plekken in het land — zoals bijvoorbeeld afgelopen woensdag bij het Provinciehuis in Leeuwarden — demonstreren, dendert de stikstoftrein van het kabinet-Jetten onverminderd door. Volgens de D66-­premier kunnen de boeren ageren tegen het beleid wat ze willen, aan de plannen verandert niks. Inmiddels wordt steeds duidelijker hoe groot het gat is tussen de werkelijkheid op het boerenerf en de uit computermodellen afgeleide stikstofeisen waaraan met name de melkveehouders zullen moeten voldoen.

De harde limieten die het nieuwe beleid voorschrijft, komt voor de melkveehouderij grofweg neer op het volgende: bedrijven mogen niet meer dan 2,6 GVE (grootvee-eenheid) hebben, oftewel 2,6 volwassen koeien per hectare landbouwgrond. Aan stikstof mogen ze niet meer dan 0,164 kilogram ammoniak (NH2) per fosfaatrecht uitstoten en aan CO2 niet meer dan 92 kilogram per fosfaatrecht. Fosfaatrechten zijn uitstootrechten die boeren kunnen kopen om de jaarlijkse fosfaatuitstoot van hun dieren te compenseren. Koeien produceren via hun ontlasting fosfaat (P2 O2), dat voortkomt uit het gras dat ze eten. Daar zit fosfor (P) in. 1 fosfaatrecht is 1 kilogram fosfaat per jaar. Afhankelijk van de melkproductie van de koe heeft een boer ongeveer 40-46 fosfaatrechten per melkkoe nodig.

Hoe meer koeien hij houdt, hoe meer fosfaatrechten hij nodig heeft. Onder het nieuwe beleid is het maximum aan stikstof en CO2 dat een boerenbedrijf mag uitstoten dus gerelateerd aan het aantal dieren dat het houdt.