De leus die de NAVO zenuwachtig maakt
Erick Overveen| Datum: 5 oktober 2026
Beeld: Banksy protest | Rrodrickbeiler
#RussiaIsNotMyEnemy
De hashtag #RussiaIsNotMyEnemy gaat viraal op X. Burgers afkomstig uit alle windrichtingen spreken zich massaal uit tegen wat zij zien als Europese oorlogsretoriek en weigeren Rusland als hun vijand te beschouwen. De Noorse journaliste Trude Helén Hole schrijft dat niet Rusland, maar de NAVO, de EU, het WEF en de mainstreammedia de werkelijke tegenstanders zijn. Haar bericht is inmiddels tienduizenden keren gedeeld.
Ook Nederlanders doen mee. Isabelle Buhre schrijft dat zij in Nederland woont en Rusland niet als haar vijand ziet. Huisarts Els van Veen zegt niet bang te zijn voor Rusland, maar wel voor haar eigen politieke leiders, de media en de NAVO, die volgens haar bewust aansturen op oorlog met Rusland.
De Russische ambassade in Nederland reageerde enthousiast op het online protest: “Wij zijn Russen en wij zijn niet jullie vijanden! De oorlogsstokers zouden dit moeten horen.” De post eindigde met de hashtag #NietOnzeOorlog. Oekraïense functionarissen, onder wie oud-adviseur Anton Gerashchenko, noemen de hashtaggolf daarentegen een “doelbewuste Russische campagne”.
Poetin verklaarde op 18 september dat Rusland geen agressieve bedoelingen heeft en beschuldigde kort daarna juist Europa van oorlogszucht. Zo presenteert het Kremlin zich als vredespartner en de NAVO als aanjager. Desondanks slaat de EU als nooit tevoren op de oorlogstrom. Duitsland wil in 2027 een recordbedrag van 139,6 miljard euro aan defensie besteden. 18-jarige mannen zijn sinds dit jaar verplicht een vragenlijst over hun dienstgeschiktheid in te vullen: vanaf 1 juli 2027 volgt een verplichte keuring voor wie in 2008 of later is geboren. Afgelopen vrijdag gingen daar volgens de organisatoren van het protest ruim 45.000 scholieren de straat op. Twee dagen later kwamen in Amsterdam ongeveer 5000 mensen bijeen voor het protest Stop de oorlogskoorts!. Tegen die achtergrond klinkt ‘Rusland is niet mijn vijand’ voor veel deelnemers als verzet tegen een oorlog die als onvermijdelijk wordt gepresenteerd.
De slogan Russia is not my enemy is niet nieuw. De Britse politicus David Kurten, oprichter van de rechts-conservatieve Heritage Party, schreef al in juni 2023 Russia is not our enemy. In 2025 stond dezelfde tekst op pro-Russische stickers die op grote schaal werden verspreid in Roemenië, Frankrijk en Italië, die volgens het Oekraïense Center for Countering Disinformation een Kremlin-campagne waren. Een rechtstreeks verband met de huidige rage rond de hashtag is echter nooit aangetoond. Ook blijft onduidelijk wie de trend aanjaagt. De Zweedse krant Dagens Nyheter pluisde tientallen accounts uit. Een deel bleek automatische bots te zijn, aangedreven door AI, die berichten razendsnel rondpompen. Andere accounts leken juist wel van echte mensen te zijn.
Zelf plaatste ik, als fervent X-gebruiker, ook een tweet met de hashtag, waarin ik mij voorstelde als Nederlandse schrijver, journalist, en vader. Ik keerde mij tegen de oorlogstaal van Europese en NAVO-leiders: “European security demands serious diplomacy, not perpetual confrontation.”
Wat volgde was een lawine aan reacties, waaruit de polarisatie in de samenleving zich haarscherp aftekende. Iemand vroeg of mijn salaris in roebels werd betaald. Er verschenen spottende memes met teksten als: “Anyone who says Russia is not the enemy, is the enemy”, en serieuzere tegenwerpingen: “Wat heeft diplomatie voor zin als de andere kant niet wil onderhandelen?”. Een Canadees wees me op de oorlog: “Enjoy the freedom that my ancestors bled for when they liberated your country. Support Ukraine.” Weer iemand hakte erop in: “Jij vuile Poetinhoer”.
Terwijl mijn tweet slechts de vraag oproept: welke wegen naar diplomatie zijn eigenlijk bewandeld, voordat we onze kinderen opofferen aan de zoveelste zinloze oorlog?
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
