Einde toerisme Waddeneilanden?
Ido Dijkstra | Datum: 1 augustus 2026
Veerboot Rottum Schiermonnikoog | Fotografie: Luuk van der Lee
“Als je de natuur niet in mag, wat heb je dan nog te zoeken op de Waddeneilanden?”
Bewoners en ondernemers van de Waddeneilanden vrezen voor hun toekomst nadat Rijkswaterstaat de aanzet heeft gegeven om mogelijk al in 2028 natuurgebieden af te sluiten voor mensen. Inwoners van Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog die grotendeels leven van toerisme, vrezen voor de economische gevolgen. “Als de beoogde maatregelen doorgaan, denk ik niet dat de Wadden nog leefbaar zijn voor de volgende generatie”, aldus ondernemer Aant-Durk van der Veen, voorzitter van de actiegroep ‘Wij zijn de Wadden’.
“Er is overtuigend bewijs dat de natuur in de Waddenzee is verslechterd door menselijke invloeden. Verschillende rapporten tonen aan dat naast vele redenen om snel in actie te komen, de Staat ook verplicht is te handelen”, aldus de Ecologische Autoriteit (EA) op 9 april in een persbericht dat is geformuleerd als een brandbrief.
Nog geen maand nadat de EA de noodkreet had geslaakt, deelden medewerkers van Rijkswaterstaat de burgermeesters van de Waddeneilanden mee dat er nieuwe Natura 2000-beheerplannen voor het Waddengebied en de Noordzeekustzone op stapel staan, waarin wordt gesproken over jaarrond gesloten natuurgebieden en/of tijdelijke inperkingen van bepaalde zones. De inwoners van de bij toeristen populaire Waddeneilanden kregen het daarna te horen en meteen ontstond grote consternatie. “Wat hebben mensen nog te zoeken op de populaire vakantiebestemmingen als ze de natuur niet in mogen?”, stelt Aant-Durk van der Veen de retorische vraag in de media. De ondernemer achter de Vliehors Expres, een rallybus die toeristen rondrijdt over de zandvlakte van twintig vierkante kilometer aan de westkant van Vlieland, vreest voor het voortbestaan van zijn bedrijf als de plannen van Rijkswaterstaat doorgang vinden.
Bewoners van de vijf eilanden sloegen in mei razendsnel de handen ineen en richtten de actiegroep ‘Wij zijn de Wadden’ op om de maatregelen volledig van tafel te krijgen. Van der Veen, de voorzitter van de groep, vertelt dat een opgezette petitie met de oproep hiertoe inmiddels richting de beoogde 40.000 handtekeningen gaat, wat nodig is om op de agenda te komen in de Tweede Kamer.
De goede verstaander weet dat je met een paar sympathiserende Kamerleden in Den Haag de strijd niet gaat winnen. Ingewijden vertellen deze krant dat veel eilanders nu nog niet doorhebben dat ze de strijd zijn aangebonden met een veelkoppig bureaucratisch beest met dezelfde contouren als de globalistische moloch waarmee de boeren al jaren in worsteling zijn.
Slechts een minderheid beseft dat er sprake is van landroof onder de verborgen Agenda 2030, het hervormingsvehikel van de VN waarover de reguliere media oorverdovend stil zijn. De aanzet voor de landroof begon in 2009 toen het Waddengebied trots verkondigde de UNESCO-Werelderfgoedstatus te krijgen. Een ‘eretitel’ die louter voordelen leek op te leveren. Publicitair in de vorm van internationale naamsbekendheid en in het verlengde daarvan economisch via internationale samenwerkingsverbanden met Duitsland en Denemarken. Ook genoten de eilanden juridische bescherming van de VN, voor wat het waard is. Ogenschijnlijk een gouden deal dus, want Nederland hoefde als tegenprestatie alleen maar te beloven dat het de Wadden zou beschermen en daarover verantwoording zou afleggen aan de VN. Iets wat ‘we’ toch al deden, onder onze eigen nationale driekleur.
Inmiddels keert de UNESCO-status zich vol tegen het Waddengebied. Sinds 2021 laat UNESCO herhaaldelijk doorschemeren dat er “tekenen van toenemende stress op het ecosysteem” zijn en dat sprake is van “ecologische achteruitgang” in het Waddengebied. Elk jaar is de druk een stukje verder opgevoerd. Vorig jaar kwam het zelfs tot een officiële waarschuwing tijdens een bijeenkomst in Parijs van het VN-Werelderfgoedcomité. Jongstleden juli werd bekend dat de VN definitief een inspectiemissie naar de Waddenzee stuurt om te kijken of er wat gedaan kan worden “aan de optelsom van druk op het gebied: klimaatverandering, visserij, recreatie, scheepvaart, baggerwerk, zoutwinning, energie-infrastructuur en militaire activiteiten”, aldus de VN.
Als de Nederlandse overheid ergens in uitblinkt, dan is het buigen voor globalistische clubs als de VN. Toeval of niet, een jaar na de waarschuwing van UNESCO, werd de Ecologische Autoriteit opgericht. Op papier een “onafhankelijk” adviesorgaan, maar in werkelijkheid is de EA in 2022 door Christianne van der Wal, destijds VVD-minister voor Natuur en Stikstof, in het leven geroepen om de stiktstofdoelstellingen van de overheid ‘wetenschappelijk’ te verantwoorden. Nederland is inmiddels weer een paar kabinetten verder, maar het beleid is nog steeds hetzelfde. Het Beleidskader Natuur Waddenzee — Advies over de ecologische onderbouwing van de EA is ondertussen afgerond in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) — dat het dossier stikstof van het opgeheven ministerie van Natuur en Stikstof heeft overgenomen. De EA heeft niet met eigen ogen waargenomen dat het slecht gaat met de natuur, maar louter bekeken of modellen zoals SCAIRM, een rekenmethode die de “cumulatieve effecten van menselijke activiteiten op natuurgebieden berekent”, juist zijn toegepast. SCAIRM is ontwikkeld door Wageningen University & Research (WUR), de wetenschappelijke instelling die de helft van zijn budget van het ministerie van LVVN krijgt en zich heeft gecommitteerd aan de VN-duurzaamheidsagenda 2030. Het EA-onderzoek wordt geleid door werkgroepsecretaris Wouter Berendsen, een consultant die bij WUR heeft gewerkt en de laatste decennia carrière maakt door Agenda 2030 overal te implementeren. De brandbrief van de EA sluit zo dus naadloos aan bij de noodkreet van UNESCO. De afsluitplannen voor de Waddeneilanden van Rijkswaterstaat passen vervolgens weer naadloos op Sustainable Development Goals 12, 13, 14 en 15, die gaan over het beschermen van kwetsbare habitats, verminderen van menselijke druk voor de natuur, versterken van biodiversiteit en het klimaatbestendiger maken van het gebied. Wie bereid is ietsje verder te kijken, kan niet anders dan concluderen dat Agenda 2030 de aanval heeft ingezet op de Waddeneilanden.
De bevindingen van de ‘onafhankelijke’ wetenschappers van de overheid staan in schil contract met wat bewoners en vakantiegangers zelf met eigen ogen constateren: het gaat helemaal niet slecht met de natuur. De eilanden zijn, ondanks de komst van wat horizonvervuilende 5G-masten en in de verte zichtbare windmolenparken, nog altijd even gezellig, leefbaar, rustgevend en populair als in pakweg 2009. Dat komt doordat zowel vakantiegangers als eilandbewoners beseffen dat het uniek gebied is dat gekoesterd moet worden. “Naast eilandbewoners zijn wij ook natuurbeschermers. En nu ineens komt er iemand, zonder ooit geweest te zijn, die zegt: het werkt niet. Wij werken hier met zijn allen keihard om de natuur te beschermen. We zijn allemaal enorm trots op ons eiland en het Waddengebied en nou is er iemand die zegt: jullie doen het helemaal niet goed”, vertelt Van der Veen. “Dat voelt niet goed.”
Waar Agenda 2030 om de hoek komt kijken, daar worden volgens critici plaatselijke bewoners niet gekend, omdat de globalistische plannen nooit het belang van de plaatselijke bevolking dienen. Amelander wethouder Piet IJnsen bevestigt in dagblad Trouw dat de eilandbewoners bewust gepasseerd zijn: “Al in een vroeg stadium heeft het college aangegeven: betrek onze inwoners bij het opstellen van jullie plannen. Dat is niet gebeurd.” Het negeren van de sociale en economische belangen van de inwoners heeft ertoe geleid dat ‘Wij zijn de Wadden’ de protestleus “Vrije Vogels, Gekooide Mensen” zijn gaan hanteren, hoewel die inmiddels om toch in gesprek te blijven met ‘de autoriteiten’ iets is verzacht tot “Vrije vogels, vrije mensen”.
Oud-natuurbeheerder Richard Kiewiet, die veertig jaar werkte bij It Fryske Gea, de Friese natuurbeschermingsorganisatie die ruim zestig natuurgebieden in Friesland beheert, hekelt vanuit zijn expertise ook de kloof tussen de modellen en de praktijk. Volgens hem houden referentiewaarden die door instanties als EA zijn gehanteerd onvoldoende rekening met de dynamiek van het Waddengebied. De natuur op de eilanden verandert voortdurend door wind, water, beheer, klimaat en natuurlijke schommelingen, stelt hij. Sommige soorten verdwijnen, andere nemen juist toe. “Maar in beleid tellen vooral vooraf vastgelegde doelsoorten en tabellen”, aldus Kiewit in Trouw. Hij waarschuwt dat de Waddennatuur “zich niet laat vangen in Excelbestanden en statistieken. Wat volgens hem ontbreekt, is de ervaringskennis van mensen die het gebied dagelijks zien veranderen”.
Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat (VVD) was er nadat de eilandbewoners zich roerden als de kippen bij om te beweren dat de beheerplannen slechts scenario’s zijn en dat “er wat misgegaan is in de communicatie”, maar hij zei niet expliciet dat de eilanden nimmer op slot zullen gaan. “Ze kunnen wel zeggen, het zijn maar plannen, maar die plannen zijn er niet voor niets. Die zijn gemaakt om gerealiseerd te worden”, reageerde een vertegenwoordiger van ‘Wij zijn de Wadden’ dan ook tegenover Omrop Fryslân.
Vrije Vogels, Vrije Mensen Schiermonnikoog, onderdeel van ‘Wij zijn de Wadden’ roept de bewoners op niet nonchalant te worden nu de overheid de commotie probeert te sussen. “De tekst (van het concept — red.) roept op om nu vragen te stellen en voorbereid te zijn voordat het concept beleid wordt. Een concept is nog geen besluit. Maar een concept kan wél de basis worden voor wat straks werkelijkheid is.”
Teken hier de petitie: waddenbeheerna2028.petities.nl
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
