“Ik bleef staan omdat ik niet wens te buigen voor onrecht”
Hendriëlle de Groot | Datum: 5 november 2026
Mariëlle van Heugten
Coronademonstrante na jarenlange juridische strijd vrijgesproken
Ruim vijf jaar na haar aanhouding tijdens de verboden coronademonstratie van 20 maart 2021 op het Amsterdamse Museumplein, is Mariëlle van Heugten (53) uit Peel en Maas alsnog vrijgesproken. Op 15 oktober 2026 hield ze een vlammend pleidooi voor het gerechtshof in Amsterdam.
Op 20 maart 2021 reist Mariëlle van Heugten, in het dagelijks leven werkzaam als psycholoog, naar Amsterdam voor de internationale coronademonstratie World Wide Rally for Freedom and Democracy. Vanwege de vrees voor ongeregeldheden en de volksgezondheid heeft de burgemeester de demonstratie op het Museumplein verboden. De organisatie blaast de bijeenkomst af, maar Van Heugten gaat toch. “Ik vond het belangrijk te blijven opstaan voor vrijheid, keuzevrijheid, vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht zelf”, vertelt ze aan De Andere Krant.
Bij aankomst treft ze honderden mensen en enkele agenten aan. Er komen steeds meer mensen bij: uiteindelijk bestaat de groep uit zo’n duizend demonstranten. Wanneer de politie hen sommeert te vertrekken, blijven de meesten staan of zitten.
“Er waren totaal geen ongeregeldheden”, blikt ze terug. “Het was fijn, er hing een goede sfeer. We waren You’ll Never Walk Alone aan het zingen en gingen alleen maar harder zingen. Precies op het moment dat we “Walk on through the rain” zongen, werd het waterkanon ingezet.”
Door het water uit het kanon en het zonlicht verschijnt een regenboog. Die herinnert Van Heugten aan een vriendin die in 2018 overleed aan borstkanker. De broer en schoonzus van die vriendin zijn ook aanwezig. “Ik zag die regenboog als een teken dat het goed was dat we daar stonden.”
“De politie begon mensen uit de groep te halen”, vertelt ze. “Ik liep rond met in mijn ene hand een hartjesballon en in mijn andere hand een camera. Ik was aan het filmen en zag hoe een grote man door een arrestatie-eenheid uit de groep werd gehaald. Ik dacht: als ze zo’n grote reus pakken, dan laten ze mij als meisje met een hartjesballon wel met rust.”
Maar als ze zich omdraait, ziet ze agenten op zich afkomen. “Ik dacht nog: moet ik gaan rennen? Maar dan lig ik straks met mijn gezicht in de modder met die hele eenheid bovenop me.” De agenten trekken haar telefoon uit haar hand en draaien haar pols om. “Ik zei: je hoeft me geen pijn te doen, ik werk gewoon mee.” Ze wordt naar een cellencomplex in de Bijlmer gebracht, waar ze wordt verhoord. “Je voelt op zo’n moment waarvoor je staat. Dat is onwrikbaar.” Die dag worden volgens de politie 58 mensen aangehouden, van wie 43 op het Museumplein.
Op 26 oktober 2022 wordt ze veroordeeld wegens het niet opvolgen van een noodbevel. Ze krijgt een strafblad en een boete van tweehonderd euro, waarvan honderd euro voorwaardelijk. “Maar al was het 1 euro geweest, dan was ik nog in hoger beroep gegaan. Het ging mij niet om de hoogte van de boete maar om het principe.”
In de jaren daarna worden enkele mededemonstranten vrijgesproken, onder wie de broer en schoonzus van haar overleden vriendin. Waarom haar zaak zo lang blijft liggen, weet ze niet. Ze vermoedt dat het ermee te maken heeft dat ze geen advocaat in de arm heeft genomen, maar de rechters konden haar daarover geen uitsluitsel geven.
“Ik had niet het gevoel dat ik iemand nodig had om mij vrij te pleiten. Ik dacht: ik kan prima mijn eigen verhaal doen. Niets ten nadele van advocaten, maar wat voegt het toe? Ik wilde niet dat iemand het kleiner zou maken om maar vrijspraak te krijgen.”
Na een voorbereidende zitting in 2024 volgt pas in oktober 2026 de inhoudelijke behandeling. Twee dagen voor de zitting hoort Van Heugten dat het Openbaar Ministerie vrijspraak wil vragen. “Er waren tegenstrijdige verklaringen”, vertelt ze daarover. “De verklaring van de burgemeester kwam niet helemaal overeen met die van de compagniecommandant van de ME. Daarom kon de rechtmatigheid van het noodbevel niet beoordeeld worden.”
Omdat de zaak niet meer inhoudelijk wordt behandeld, hoeft ze niet voor de rechter te verschijnen. Toch besluit ze, samen met acht medestanders, op 15 oktober naar het gerechtshof in Amsterdam af te reizen en gebruik te maken van haar recht om de rechters toe te spreken.
In haar pleidooi vertelt Van Heugten waarom ze het hoger beroep heeft doorgezet. “Wanneer dergelijke regels (de coronamaatregelen — red.) echter indruisen tegen gezond verstand, democratische waarden, basale mensenrechten en essentiële vrijheden én wanneer specifieke wetten indruisen tegen universele en kosmische wetten, dan zie ik burgerlijke ongehoorzaamheid als mijn plicht”, benadrukt ze tijdens haar pleidooi. “De wet dient de mens te dienen en niet andersom.”
Zes dagen voor de demonstratie waar Van Heugten aan deelnam, op 14 maart 2021, ontstond veel ophef over het politieoptreden bij een coronademonstratie op het Malieveld in Den Haag. Een demonstrant werd door een politiehond gebeten en met wapenstokken geslagen. Deze beelden gingen de wereld over.
Het toenemende politiegeweld was voor haar een belangrijke drijfveer om te demonstreren, houdt ze de rechters voor. “De demonstratie van 20 maart 2021 werd verboden onder de noemer ‘gevaar voor volksgezondheid’, maar juist het optreden van politie en ME bracht de gezondheid in gevaar: een grote groep mensen meerdere malen natspuiten met ijskoud water, mensen opjagen, op een kluitje drijven, insluiten en vervolgens meer dan vijf uur in de kou laten staan, zonder faciliteiten.”
“Ik bleef staan, om mijn morele kompas te volgen”, verklaart ze tegenover het hof. “Ik bleef staan, om trouw te blijven aan mezelf en alles waarvoor ik sta. Ik bleef staan, omdat ik niet wens te buigen voor onrecht.”
Ze betoogt dat er geen wanordelijkheden waren, dat agenten zich niet aan de coronamaatregelen hielden en harder optraden tegen coronademonstranten dan tegen andere demonstranten. “Ik bleef staan, omdat ik mij niet wil laten afschrikken door zinloos geweld, dat binnen de politie bekend stond als ‘wappies meppen’. Ik bleef staan, om het spreekwoordelijke monster in de bek te kijken.”
De berichtgeving in de media tijdens de coronajaren stelt ze in haar pleidooi ook aan de orde, die was haar een doorn in het oog en als voorbeeld noemt ze de demonstratie op het Malieveld op 14 maart 2021. In de media werd er gesproken over een “grimmige sfeer”, terwijl zij iets anders ervoer. “Het was een gezellige Woodstocksfeer!”
“De rechters waren respectvol en uitnodigend”, zegt ze. “De rechters en advocaat-generaal boden excuses aan voor de lange procedure. Ze luisterden oprecht, bedankten me na afloop voor mijn pleidooi en gaven aan dat het ook goed is zulke verhalen in de rechtbank te horen.”
Na haar speech trekken de rechters zich terug. Tien minuten later volgt de uitspraak: vrijspraak. “Ik wist niet of mijn pleidooi nog roet in het eten kon gooien of hoe de rechters zouden reageren op mijn verhaal.”
Na afloop gaat Van Heugten met haar medestanders naar het Museumplein, waar haar avontuur vijf jaar geleden begon, om de vrijspraak te vieren. Maar voor haar ging het niet alleen om de vrijspraak. Zoals ze de rechters aan het einde van haar pleidooi voorhield: “Maar minstens zo belangrijk als vrijspreken is voor mij VRIJ SPREKEN.”
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
