Kabinet Jetten jaagt huishoudens op kosten met verplichte ‘slimme’ warmtepomp
Bert Weteringe | Datum: 19 oktober 2026
Europese doelstelling om in 2050 aardgasvrij te zijn legt de rekening bij de nederlanderse burger
Nederland heeft zich geconformeerd aan de Europese doelstelling in 2050 aardgasvrij te zijn. Als tussenstap dwingt het kabinet Jetten huishoudens vanaf 2029 te investeren in een ‘slimme’ warmtepomp. Terwijl Nederlanders op kosten worden gejaagd, investeert de overheid in een gasturbine om vanaf 2029 het stroomnet in Almere te ontlasten.
De voorgenomen verplichting voor de aanschaf van een warmtepomp is terug. Het kabinet-Rutte IV wilde de warmtepomp — een apparaat dat met gebruik van elektriciteit warmte uit de lucht, bodem of het grondwater haalt en die gebruikt om een huis te verwarmen — met ingang van dit jaar al verplichten, maar het kabinet-Schoof draaide die maatregel terug.
Het kabinet-Jetten heeft nu bepaald dat vanaf 2029 de slimme, hybride warmtepomp als norm gaat gelden bij vervanging van de cv-ketel in woningen die niet op een warmtenet zijn of worden aangesloten, zo maakte de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Boekholt-O’Sullivan bekend in een Kamerbrief aan het parlement op 7 oktober. Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel om de woning te verwarmen. Hiermee zou gemiddeld 65 procent minder aardgas nodig zijn voor het verwarmen van de woning.
Het initiatief komt niet uit Den Haag, zo blijkt. In de Kamerbrief wordt verwezen naar de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen — de EPBD IV, die in april 2024 werd vastgesteld en moet leiden tot een “emissievrij gebouwenbestand in 2050”. Nederland scherpt de richtlijn wel verder aan: de hybride warmtepomp moet ook ‘slim’ zijn, oftewel deze moet kunnen worden aangestuurd.
Energieadviseur Roderick Thijssen van Rosa Energy Services spreekt van een “onverstandige stap”. Volgens hem kunnen de kosten voor de aanschaf van een hybride warmtepomp oplopen tot wel 7000 euro, exclusief onderhoudskosten van twee verwarmingssystemen: de warmtepomp én de cv-ketel. Tegenover de beoogde gasbesparing, staat bovendien extra stroomverbruik. Hij noemt als voorbeeld een woning die 1500 kuub gas verbruikt. “Dan ga je misschien vijf-, zeshonderd kuub gas minder verbruiken, maar komt er regelmatig twee- tot vierduizend kilowattuur elektra bij.” Thijssen stelt dat velen geen geld hebben voor de investering. “De mensen die het hardst geraakt worden, zijn vaak de mensen die het minste geld hebben.”
Mogelijk komen daar ook nog eens hogere netkosten bij. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceerde op 8 oktober op haar website een voorstel voor tijdsafhankelijke nettarieven voor het transport van elektriciteit per 1 januari 2029. Huishoudens betalen nu nog een vast bedrag per maand voor het stroomnet, ongeacht hun elektriciteitsverbruik. Op winteravonden kunnen de netkosten hierdoor flink gaan oplopen. In het ACM-voorstel geldt van oktober tot en met maart tussen 17:00 en 22:00 uur immers het hoogste transporttarief. De indicatieve toeslag bedraagt dan circa 17 cent per afgenomen kilowattuur, bovenop de leveringskosten en belastingen. Volgens de ACM betaalt “een huishouden in een vrijstaande woning met warmtepomp en een elektrische auto dat het verbruik zoveel mogelijk aanpast aan de nieuwe regels” alsnog “300 tot 450 euro per jaar meer”.
Naast de kosten zet Thijssen vraagtekens bij de rechtvaardiging van het verder elektrificeren van de samenleving, zolang de stroomvoorziening afhankelijk blijft van achtervang door gas- en kolencentrales. Hij reageert daarmee op de aangekondigde inzet van gasgestookt vermogen in Flevoland (zie kader). “Als wij meer elektra gaan verbruiken, wil dat niet zeggen dat die elektriciteit automatisch uit ‘schone’ bronnen komt.”
Een warmtepomp ‘slim’ noemen roept bij hem vragen op over hoeveel zeggenschap bewoners gaan behouden in de aansturing van dit type installaties. In zijn dagelijkse werk als adviseur ziet hij dat klanten toestemming geven aan leveranciers om onder meer zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen aan te sturen. “De meeste klanten zeggen: ‘Ja, doe maar’. Dan geef je de leverancier het mandaat jouw energievoorziening te regelen. Ik vind het eng, welke kant het op gaat. Want wie gaat dan bepalen wanneer ik wel of niet stroom mag verbruiken?”
Op exact dezelfde dag dat de voorgenomen verplichting voor de hybride warmtepomp bekend werd, liet netbeheerder TenneT op zijn website weten dat energiebedrijf Vattenfall vanaf 2029 een gasturbine in Almere gaat inzetten om het overbelaste stroomnet te ontlasten. Dit op verzoek van de netbeheerder. “Deze gasturbine gebruikt aardgas als brandstof, waarvoor groengascertificaten worden ingekocht”, zo valt te lezen.
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
