Oekraïense escalatie slaat als boemerang terug
Eric van de Beek | Datum: 19 augustus 2026
Brand na Oekraïense drone-aanval op de magazijnen van de webwinkel Wildberries in de regio Leningrad en in Sint-Petersburg op 24 juli 2026 | Fotografie: EPA | Stringer
scherpe toename van het aantal oekraïense burgerdoden
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kondigde eind juni een “40-daagse beïnvloedingsoperatie” aan om Rusland te dwingen tot “een beëindiging van de oorlog”. Kiev bracht flinke schade toe aan Russische distributiecentra, olieraffinaderijen en olietankers, maar tot vrede leidde het niet. Oekraïne staat er nu zelfs slechter voor. Het land kan zich amper nog verweren tegen Russische luchtaanvallen, kampt met een stijgend aantal burgerslachtoffers en kan vrijwel geen handel meer drijven, omdat het is afgesloten van de Zwarte Zee. De veertig dagen zijn voorbij, maar Oekraïne zet zijn aanvallen op Rusland voort.
Afgelopen maandag was het weer raak. Oekraïne voerde met drones een aanval uit op een olieraffinaderij bij de Russische stad Nizjnekamsk, in de regio Tatarstan, ruim 1000 kilometer van de Oekraïense grens. Er vielen zeker dertien doden, 48 mensen raakten gewond. Diezelfde dag kwamen door Russische aanvallen op Oekraïne in de regio Charkiv vijf mensen om het leven. In een woonwijk werden meerdere huizen verwoest. Dit gebeurde allemaal amper een week na de beëindiging van de 40-daagse campagne tegen Rusland waar de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de veiligheidsdienst SBU op 26 juni mee had belast. De campagne was kennelijk zo goed geslaagd, dat de Oekraïense autoriteiten de termijn van veertig dagen stilzwijgend hebben verlengd. De SBU meldde op 4 augustus in een persbericht dat er meer dan honderd doelen op Russisch grondgebied en “in de bezette gebieden” waren getroffen, alsmede 21 duizend doelen aan het front in het oosten van Oekraïne.
Drie dagen voordat de SBU het persbericht uitbracht, pleegde in Moskou een onbekende vrouw een bomaanslag op een restaurant, waarbij vijf doden vielen en negentien anderen gewond raakten. Een dag voor de publicatie van het persbericht zaaide een Oekraïense drone dood en verderf op een Russisch strand. Zeven badgasten kwamen om het leven en tientallen raakten gewond. Onduidelijk is of de Oekraïense veiligheidsdienst het getroffen hotel en strand rekent tot de successen die het zegt te hebben behaald in de veertig dagen tijd. In het persbericht wordt vooral hoog opgegeven over het resultaat van aanvallen op de Russische brandstof- en energie-infrastructuur, olietankers en vrachtschepen, militaire vliegvelden, luchtafweerinstallaties en logistieke en transportfaciliteiten van het leger.
Zeker is dat Oekraïne de afgelopen weken flinke klappen heeft toegebracht aan distributiecentra van Wildberries, de Russische variant van de Amerikaanse online warenhuisgigant Amazon. Sinds medio juli 2026 zijn door droneaanvallen zeker twintig locaties zwaar beschadigd geraakt of in vlammen opgegaan. Tienduizenden zo niet honderdduizenden kleine ondernemers zijn er door getroffen. Op sociale media zijn video’s te zien van Russen die in tranen zijn omdat ze hun hele winkelvoorraad zijn kwijtgeraakt en daarmee hun middelen van bestaan. Kiev rechtvaardigde de aanvallen op Wildberries, omdat daar ook goederen zouden worden gedistribueerd die kunnen worden gebruikt voor militaire doeleinden, zoals kogelvrije vesten en onderdelen voor drones.
Wat heeft de 40-daagse campagne van Zelensky Oekraïne gebracht, behalve dood en verderf aan Russische zijde? Het officiële doel was Moskou te dwingen tot een einde van de oorlog. Dat is niet gelukt, stelde de Engelstalige Oekraïense krant The Kyiv Independent vorige week droogjes vast. “Ruslands oorlog woedt na 40 dagen nog steeds en Vladimir Poetin laat op geen enkele manier merken dat hij van plan is er snel een einde aan te maken.”
Rusland heeft de Oekraïense campagne niet onbeantwoord gelaten. Het heeft zijn aanvallen op de civiele infrastructuur van Oekraïne geïntensiveerd. Zo werd op 5 augustus tot wel 100 duizend vierkante meter aan opslagfaciliteiten op verschillende locaties rondom Kiev met de grond gelijk gemaakt. De aanval beschadigde koelopslag-faciliteiten van de grootste supermarktketens van de hoofdstad, magazijnen van de grote winkelketens Rozetka en Epicentr, magazijnen van de supermarktketens Novus en Silpo, en opslagfaciliteiten van vele bekende merken, waaronder Puma, Bosch en Toyota. Rusland heeft verder de aanvallen op Russische olietankers en vrachtschepen beantwoord met een intensivering van zijn aanvallen op Oekraïense havens en vaarroutes in de Zwarte Zee. Het heeft ertoe geleid dat geen schipper zich daar nog waagt. Lopende vrachtovereenkomsten zijn massaal herzien of volledig geannuleerd. Het heeft in feite van Oekraïne een landlocked country gemaakt, een land dat is afgesloten van de zee. Oekraïne heeft geprobeerd de schade voor de export op te vangen door graan en andere handelswaar over land uit te voeren, via Moldavië naar het aangrenzende Roemenië. Maar ook daar heeft Rusland een stokje voor gestoken. Op 9 augustus vernietigden de Russen een brug over een rivier waar je, als je uit de Oekraïense havenstad Odessa komt, met de vrachtwagen overheen moet als je Moldavië wilt binnenrijden.
Zelensky trapte zijn 40-daagse campagne af op een moment dat hij kon verwachten dat de verliezen die hij daarmee over zijn land afriep, groter zouden zijn dan de verliezen die Rusland zou lijden. De Oekraïense luchtafweer kampt met een acuut tekort aan onderscheppingsraketten. Volgens Zelensky ontvangt het land in 2026 nog maar een derde van het aantal dat het vorig jaar ontving, alle smeekbedes aan de westerse bondgenoten ten spijt. De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde desgevraagd op een persbijeenkomst in het Witte Huis: “Wij hebben ook raketten nodig”. De Amerikaanse nieuwszenders CNN en CBS en het Britse persbureau Reuters meldden vorige week, op basis van niet nader genoemde militaire bronnen, dat de VS in de oorlog tegen Iran zoveel raketten heeft verschoten, dat de bodem van de raketvoorraad in zicht is gekomen. Oekraïne is steeds sterk afhankelijk geweest van het Patriotluchtafweersysteem, maar de raketten daarvoor kan de VS inmiddels niet of amper nog leveren.
Het gebrek aan luchtafweer aan Oekraïense zijde, en mogelijk ook een groeiende frustratie bij de Russen, heeft geleid tot een flinke stijging van het aantal Oekraïense burgerslachtoffers in de afgelopen maanden. Volgens rapporten van de Verenigde Naties was juni de dodelijkste maand voor burgers in Oekraïne sinds april 2022, met honderden doden en duizenden gewonden door intensieve aanvallen. Ten opzichte van de eerste helft van vorig jaar is er sprake van een scherpe toename en soms zelfs een verdubbeling van het maandelijkse aantal burgerdoden.
De uitputtingsstrijd die Rusland en Oekraïne voeren, heeft intussen nog geen zichtbaar effect gehad op het slagveld in het oosten van Oekraïne. De strijdende partijen blijven elkaar daar bestoken zonder noemenswaardige terreinwinst te boeken.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
