Oekraïne is een militaire politiestaat
Ab Gietelink | Datum: 26 augustus 2026
Videostills van militaire recruiters die Oekraïnse mannen van straat plukken
Dictator Zelensky trekt zijn volk en Europa mee de afgrond in
Miljoenen Oekraïense mannen in de dienstplichtige leeftijd tussen de 25 en 60 jaar zijn deserterende, ondergedoken of gevlucht. Zij voelen niks voor een voortzetting van de oorlog met Rusland. Ondertussen moeten zij dagelijks vrezen voor razzia’s van rekruteringsteams. Op het internet zijn talloze filmpjes te vinden van mannen die in busjes naar het front worden afgevoerd. Oekraïne is — met de steun van Nederland — verworden tot een militaire politiestaat.
In de grote Oekraïense steden zijn er dagelijks razzia’s. De militaire rekruteringsteams (Territorial Center for Recruitment and Social Support, TCC — red.) organiseren bij bekende uitgaansgelegenheden en winkelcentra controles en arrestaties, die geregeld gewelddadig verlopen. Het openbaar vervoer is voor Oekraïense mannen een plaats waar ze opgepakt kunnen worden en daarom no-gogebied. Op het internet zijn talloze video’s te vinden van confrontaties tussen rekruteringsteams en dienstplichtige mannen die in busjes worden afgevoerd. In de volksmond heet dat al ‘bussificatie’.
De cijfers, door de Oekraïense overheid zelf verschaft, zijn dramatisch. The Kiev Independent meldt dat 6,3 miljoen Oekraïense mannen buiten beeld blijven door niet mee te werken aan de verplichte actualisering van hun civiele registratiegegevens in de Reserve+ app.
Oekraïne heeft officieel zo’n 42,5 miljoen inwoners. Dat is inclusief de Krim, dat sinds 2014 in Russische handen is. Ook burgers die staan geregistreerd in de vier geannexeerde Russisch-Oekraïense oblasten — sinds 1 oktober 2022 — zijn feitelijk al Russisch, maar staan formeel nog in de Oekraïense burgerlijke registratie. Van de ruim veertig miljoen ingeschreven Oekraïners is de helft vrouw. Een kwart van de mannen is ouder dan 60, of jonger dan 25, oftewel niet-dienstplichtig. Een simpel rekensommetje leert dus dat zo’n kwart van de bevolking, ofwel 10 van de 40 miljoen, het leger moet dienen. Volgens de Oekraïense overheid proberen zeker zes miljoen hiervan de frontdienst te ontlopen. Oftewel 60 procent van de dienstplichtige mannen is tegen voortzetting van de oorlog — en waarschijnlijk is dit percentage nog hoger omdat de gegevens niet up-to-date zijn: veel mannen weigeren de registratie-app te updaten. Het is realistisch te veronderstellen dat deze administratief ‘onzichtbare’ — lees ondergedoken — mannen de steun hebben van hun vrouwen, ouders en kinderen. Daaruit kan niet anders geconcludeerd worden dan dat oorlog een zeer beperkte steun heeft onder de bevolking.
Oekraïne is economisch gezien al feitelijk failliet. Wapens en salarissen van militairen en ambtenaren worden betaald door de Europese landen. Zelensky kan zelfs volgens het staatsgezinde Kyiv International Institute of Sociology (KIIS) nieuwe verkiezingen alleen winnen bij een vredesdeal.
Volgens de voormalige Oekraïense minister van Defensie Fedorov, die onlangs ontslagen is, hebben reeds twee van de zes miljoen ‘onzichtbare’ mannen na een oproep actief geweigerd zich te melden. Van hen zijn volgens gegevens van de Financial Times 800.000 actief ondergronds gegaan. Volgens de autoriteiten zijn er bovendien 200.000 Oekraïense mannen gedeserteerd van het front. Deels zijn deze deserteurs en weigeraars thuis ondergedoken, terwijl de vrouwen uit de familie in de publieke ruimte de levensmiddelen in huis halen.
Vele honderdduizenden ‘weigerachtige’ werknemers laten zich, om loonbeslag en bankblokkaders van de overheid te vermijden, zwart en cash betalen voor het werk dat zij doen. Eurostat meldt dat er in Europa ruim 6 miljoen vluchtelingen verblijven, van wie een kwart ofwel 1,5 miljoen mannen in de dienstplichtige leeftijd. Officieel heeft de Russische federatie 1,2 miljoen Oekraïense vluchtelingen, maar er verblijven circa 5 miljoen mensen met een Oekraïens paspoort in Rusland, onder wie een kwart mannen in de dienstplichtige leeftijd.
Veel Oekraïense mannen proberen vaak met hulp van hun familie te ontsnappen aan dood en verderf, door een rekruteringsambtenaar om te kopen voor een ontheffing. De kosten voor een vals document zouden omgerekend circa 15.000 dollar zijn, oftewel gemiddeld twee jaarinkomens voor een Oekraïner. Sinds de algemene mobilisatie, ingegaan eind februari 2022, zijn er volgens de autoriteiten circa 50.000 Oekraïense mannen aan de grenzen gearresteerd. Een derde daarvan maakte zich schuldig aan documentfraude en/of omkoping. Daar staat in Oekraïne gevangenisstraf op. Deze gearresteerde mannen zijn gedeeltelijk naar het front gedeporteerd.
Deze onderwerpen en cijfers zijn in de westerse mainstreammedia onderbelicht, maar niet geheel taboe. Er zijn diverse mediakanalen, waaronder de BBC en Al Jazeera, die hierover reportages en programma’s maakten en daarbij ook deze cijfers noemen. De conclusie is vaak wel bijzonder: Oekraïne heeft een ‘bemanningsprobleem’ aan het front. Die samenvatting miskent het werkelijke probleem: Oekraïne is verworden tot een militaire politiestaat.
Die staat — met Nederlandse steun — nog altijd onder leiding van president Zelensky, die in 2019 werd verkozen. Zijn mandaat liep in het voorjaar van 2024 af. Hij weet dat hij allang geen steun meer heeft bij de grote meerderheid van de bevolking voor de oorlog. Onder verwijzing naar de ‘noodtoestand’ voor onbepaalde tijd, nu al meer dan twee jaar, zijn nieuwe verkiezingen echter in de ijskast gezet. Een noodtoestand, zo weet inmiddels iedereen, is de methodiek van iedere dictator om zijn regime staatsrechtelijk te legitimeren. Bij Zelensky’s bekende bezoek voorjaar 2025 aan The Oval Office in Washington, probeerden president Trump en vicepresident Vance hem — vooralsnog tevergeefs — te bewegen een deal met de Russen te sluiten. Pijnlijk duidelijk werd toen dat het Oekraïense en Europese oorlogskamp hun belangrijkste bondgenoot de VS zijn kwijtgeraakt. “Je bent een dictator zonder steun”, zei Trump zelfs. Een uitspraak die niet uit het niets komt. De CIA is sinds de Maidancoup van 2014 onderdeel van de macht in Oekraïne. De Amerikaanse autoriteiten weten heel goed dat Zelensky geen steun meer heeft bij het Oekraïense volk. Vermoedelijk weten veel politiek leiders en hun media in Europese landen dat ook, maar zwijgen ze erover.
Ondertussen wordt Zelensky door Europese leiders nog altijd letterlijk en figuurlijk omhelst. Het zijn pijnlijk maffiose beelden: de Europese Godfathers die hem toefluisteren door te gaan met zijn oorlog, gefinancierd met tientallen miljarden euro’s belastinggeld en door de EU mogelijk gemaakte geavanceerde wapens. Het voorzetten van deze oorlog is alleen in het belang van het Zelensky-regime, het militaire en ambtenarenapparaat, hun Europese partners, financiers en het westers militair-industrieel complex. Terwijl deze EU-leiders de Oekraïense president hebben gemaakt tot oorlogsheld, heeft hij van Oekraïne een militaire politiestaat gemaakt. Dictator Zelensky sleept ondertussen zijn volk, en in het kielzog heel Europa, met zich mee de afgrond in.
Ab Gietelink publiceerde over de Oekraïne-oorlog het boek ‘Tunnelvisies’. Hij is tevens de presentator en redacteur van het platform Alternatief.tv
‘Nederland doneert in 2026 in totaal 20 gevangenisbussen aan het Oekraïense gevangeniswezen’, deelde de Rijksoverheid op 5 mei op haar website. Justitie-staatssecretaris Claudia van Bruggen zei bij de overdracht in Lviv dat de voertuigen “een tweede leven krijgen” en bijdragen aan “veiligheid en rechtsstaat, ook in oorlogstijd”. Nadat de beelden van de razzia’s, onder andere van dienstweigerende mannen die met geweld in busjes worden afgevoerd, op het internet zijn gaan circuleren, heeft FVD’er Pepijn van Houwelingen Kamervragen gesteld aan de staatssecretaris met de vraag of zij weet of Oekraïne de Nederlandse busjes gebruikt voor deze mogelijke oorlogsmisdaden of anders bereid is dat na te vragen. Het antwoord van Van Bruggen was ontwijkend. Zij antwoordde dat ze zijn gedoneerd zijn voor het “veilig en humaan vervoeren van gedetineerden” uitgevoerd door het ministerie van Defensie in Oekraïne.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
