Academicus die plagiaat zwarte hoogleraar aantoonde, geschorst wegens racisme
Pim Christiaans | Datum: 28 augustus 2026
Still uit de uitzending van VRT Gent: Cofnas in gesprek met VRT – die hem aankondigt als ‘de meest gehate academicus van UGent’
Het lijkt op een zwarte komedie over wokisme in universitaire kringen
Het lijkt op een zwarte komedie over wokisme in universitaire kringen: een witte academicus die voor onderzoek naar IQ-verschillen tussen etnische groepen pleit, stelt dat een zwarte wetenschapper vanwege positieve discriminatie tot hoogleraar is benoemd. Ook beschuldigt hij hem van het oppoetsen van zijn cv en het plegen van plagiaat. Als de zwarte hoogleraar daarop zelfmoord pleegt, wordt de witte wetenschapper ontslagen door de rector van zijn universiteit, die een transvrouw is. Toch is dit in een notendop het verhaal dat zich in de afgelopen weken ontvouwde rond de tragisch overleden Britse hoogleraar Jason Arday, de Amerikaanse postdoctoraal onderzoeker Nathan Cofnas en de rector van de universiteit van Gent, Petra De Sutter.
Jason Arday wordt in 2023 op 37-jarige leeftijd de jongste zwarte hoogleraar ooit aan de Universiteit van Cambridge. In interviews schetst hij een beeld van zichzelf dat de media wereldwijd gretig oppikken: geboren uit Ghanese ouders en opgegroeid in een slechte buurt in Zuid-Londen. Op 3-jarige leeftijd wordt autisme bij hem vastgesteld. Pas als hij 11 is, begint hij met praten en op zijn 18e leert hij lezen en schrijven. In zijn vrije tijd loopt hij dertig marathons in 35 dagen en 300 mijl in drie dagen. Vanaf 2023 heeft hij met “meer dan zeventig” goede doelen samengewerkt en daarvoor meer dan 5 miljoen pond opgehaald. Ook zou hij een boek hebben gepubliceerd en verschillende gastdocentschappen hebben bekleed.
Anno 2026 wordt er openlijk gespeculeerd dat de Arday zijn bliksemcarrière als socioloog niet aan zijn academische kwaliteiten, maar aan zijn bijzondere achtergrond en huidskleur heeft te danken. Cambridge zou hem als boegbeeld van diversiteitsbeleid gebruiken. De aan Harvard afgestudeerde opiniemaker Kaizen Asiedu stelt op X dat het normaal vijftien tot twintig jaar duurt om van post-doc de positie van hoogleraar te bereiken. Arday heeft dit in slechts enkele jaren voor elkaar gekregen. “Terwijl zijn wetenschappelijke publicatielijst mager was. Ongeveer dertig gepubliceerde werken. Het leek eerder op het cv van een universitair docent halverwege zijn carrière dan op dat van een hoogleraar in Cambridge.”
De Amerikaanse academicus Nathan Cofnas vertrouwt het niet en haalt het proefschrift waarmee Arday in 2015 is gepromoveerd door het plagiaatdetectieprogramma Copyleaks. In een Substack-artikel van 21 juli 2026, onthult hij dat het proefschrift “substantiële overlap” vertoont met eerder gepubliceerd werk. Ook bij andere publicaties blijkt Arday zonder bronvermelding andermans werk te hebben gebruikt. “Er zijn meer dan duizend zwarte mensen in het Verenigd Koninkrijk met een IQ van meer dan 140 die in staat zouden zijn serieus werk te verrichten in de sociologie van het onderwijs”, schrijft Cofnas. “Als de bestuurders van Cambridge een zwarte professor hadden gewild als rolmodel voor ondervertegenwoordigde minderheden, hadden ze iemand met de juiste kwalificaties kunnen vinden. In plaats daarvan grepen ze een willekeurige zwarte persoon met een niet-gecontroleerd sprookjesachtig achtergrondverhaal en vrijwel niets dat ook maar in de verte op echte wetenschappelijke inhoud lijkt.”
Deze post is het startschot voor een lawine aan kritische artikelen over Arday in de Britse pers. The Telegraph bevestigt het plagiaat met een eigen analyse, terwijl The Guardian en andere media onthullen dat diverse claims van Arday over gastdocentschappen, een zogenaamd gepubliceerd boek en de opgehaalde miljoenen op overdrijving of onjuistheden berusten. Onder druk van de mediastorm kondigt Cambridge op 5 augustus aan een onderzoek naar Arday in te stellen, waarop de hoogleraar zelf ontslag neemt met een emotionele onlineverklaring: “De onophoudelijke beschuldigingen, speculaties en publieke commentaren hebben een zware tol geëist van mij en van degenen van wie ik houd”. Het schandaal krijgt een tragische wending, als Arday — vader van twee kinderen — op 14 augustus dood in zijn woning wordt aangetroffen.
De media en de academische wereld zijn al tegen Cofnas gekeerd. De Amerikaan werkt sinds begin dit jaar als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Gent, verbonden aan de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen. Die aanstelling is meteen al omstreden, omdat Cofnas er eigenzinnige opvattingen op nahoudt. Zo pleit hij voor onderzoek naar het verband tussen intelligentie, ras en erfelijkheid en stelt hij in een blogpost dat er zonder diversiteitsbeleid close to zero zwarte hoogleraren op Harvard zouden zijn geweest. Een petitie tegen zijn aanstelling van ‘Studenten tegen Cofnas’ wordt in mei door ruim 2000 studenten ondertekend.
Op 20 augustus ontvangt Cofnas een brief van Petra De Sutter, de rector van de universiteit van Gent, met de mededeling dat hij per onmiddellijke ingang is geschorst. In de brief wordt hem onder meer verweten dat hij de val van Arday als een overwinning viert en wordt hij beschuldigd van racistische uitspraken in interviews. Uit interne e-mails waarop het Vlaamse opinietijdschrift De Doorbraak de hand weet te leggen, blijkt dat de schorsing geen reactie is op de plotselinge crisis rondom Arday, maar “het eindpunt van een maandenlange, gecoördineerde campagne vanuit de top van de Universiteit van Gent — inclusief rector De Sutter zelf.”
Dat De Sutter zich tegen Confas keert, was volgens insiders te verwachten. Op X schrijft de Vlaamse filosoof Maarten Boudry, van 2006 tot 2018 verbonden aan Ugent, het volgende: “Dit gaat puur over academische vrijheid, iets waar de rector absoluut niks van begrijpt. Meteen nadat zij was aangesteld, verklaarde zij dat academici die vragen stellen bij de ‘genocide’ in Gaza of over de veiligheid van vaccins, niet langer beschermd zouden moeten worden door academische vrijheid.”
Door het ontslag ligt De Sutter nu ook zelf onder vuur. In een open brief aan de rector, ondertekend door meer dan 700 academici, nemen collega’s het voor Cofnas op: “Als academici maken wij ons zorgen dat de tuchtprocedure van de Universiteit Gent tegen dr. Cofnas een vergeldingsmaatregel lijkt te zijn voor het aan de kaak stellen van wetenschappelijk wangedrag dat zich aan Britse universiteiten heeft voorgedaan.”
Ook online gaat het los tegen De Sutter, waarbij regelmatig wordt gewezen op het feit dat zij een biologische man is die sinds 2004 als vrouw door het leven gaat. Tegenover de Belgische publieke omroep VRT — die hem aankondigt als “de meest gehate academicus van Ugent”, moet Cofnas zich verantwoorden voor de modder die De Sutter over zich heen krijgt: “Op sociale media circuleren veel persoonlijke aanvallen gericht tegen rector Petra De Sutter waarbij haar identiteit als transvrouw op gemene wijze wordt aangevallen”, legt de interviewer hem voor. Cofnas antwoordt: “Als iemand rector De Sutter misgendert, dan heb ik daar niks mee te maken. En ik vermoed dat ik veel vaker word lastiggevallen dan rector De Sutter. Ik word overspoeld met doodsbedreigingen, elke keer als ik mijn mail open. Dit is een voorbeeld van een recente haatmail: “Pas goed op jezelf, vuile jood.”
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
