De publieke omroep als een gesloten systeem in verval

Vroeger had je nog echte sterren in Nederland. Denk aan een Willem Duys, een Mies Bouwman, een Albert Mol, een Rudi Carrell en een Fred Oster. Ik zal nooit vergeten dat ik tijdens een bezoek aan de Efteling — ik zal een jaar of 12 zijn geweest — plotseling oog in oog stond met Ton van Duinhoven. Meneer Jamin! Van de reclame voor de snoepketen! Trillend van de zenuwen vroeg ik zijn handtekening en die kreeg ik warempel ook nog. Mijn ouders stonden erbij en hadden geen idee wie die gesoigneerde meneer was. Het zit zo: wij hadden geen televisie thuis, want dan mocht niet van de dominee. In de zwartekousenkerk werd de televisie het kijkkastje van de duivel genoemd en door het zware taboe dat erop rustte, was ik vanaf mijn prilste jeugd helemaal verslaafd aan het medium. Ik was toen al een soort hosselaar en ik zorgde ervoor dat ik vriendjes had met een televisie thuis. Wij hadden verlichte familieleden die tv keken en daar ging ik dan graag logeren. Bijvoorbeeld bij tante Sien in Utrecht. Die woonde in een dure flat aan de gracht en dan ging ik daar van vrijdag tot maandagochtend televisie kijken, liggend voor de buis terwijl tante Sien in haar peignoir ranja en snoep serveerde.

Niet lang na mijn ontmoeting met Ton van Duinhoven smokkelde ik een loodzware zwartwit televisie naar mijn zolderkamer en die verstopte ik zo goed en kwaad als het ging. ’s Avonds keek ik dan met een behulp van een antenne die ik uit het raam hing. Het sneeuwde vooral op het scherm, maar het was beter dan bijvoorbeeld een uur naar binnen te kijken bij mensen als ik de hond uitliet. Voetbalwedstrijden bijvoorbeeld. Of aangekondigd bloot bij de VPRO. Jaren later in Amsterdam was ik nog steeds televisiejunk en kon ik echt hele avonden zappen als een zombie (vaak ook omdat ik stoned was). In café Kerk aan de Vijzelstraat kwam ik echte sterren tegen, zoals Cor Witschge, die door iedereen Pipo werd genoemd (het Swiebertje-effect). En Ton van Duinhoven zat er, met zijn vrouw Ina van Faassen die net zo vals en alcoholisch was als meneer Jamin. De betovering van de televisie was toen wel verdwenen.

Ik kan me nu niet meer voorstellen dat ik ooit zo verslaafd was aan de treurbuis en dacht aan al die verkwanselde tijd (ik heb echt jaren verloren door dat stomme gekoekeloer) toen ik Studio Ego van Mark Koster in een ruk uitlas. Erick Overveen schreef een recensie over deze pageturner en die vindt u hierboven op de pagina. Mark Koster is de ultieme luis in de pels en een persmuskiet die genadeloze boeken schreef over John de Mol en Christian Van Thillo. In ­Studio Ego viel mij vooral de deconfiture op van Mies Bouwman. Koster: “Mies Bouwman (ex-AVRO, -VARA, -KRO) wordt nog altijd gezien als de grande dame van de publieke omroep. De Amsterdamse middenstandsdochter is de Koningin van de Kijkdoos, de Nationale Lachebek waar niemand een hekel aan heeft. Dat zijn echter verrichtingen voor de schermen. In de coulissen is ze behoorlijk onhebbelijk en vals. Na haar pensionering blijft ze geld vragen voor beeldmateriaal waarin ze figureert. Het hebberige divagedrag wordt steeds erger, maar dat blijft binnenskamers.”

Koster zet Bouwman en nog een hele reeks coryfeeën weg als ordinaire graaiers. Hij fileert Matthijs van Nieuwkerk, Twan Huys en nog meer zelfpijpende blaaskaken en laat geen spaan heel van het Hilversumse ­heiligdom. Studio Ego had net zo goed ‘Het Kijkkastje van de Duivel’ kunnen heten, want wat is dat mediapark toch een hellegat.