Veilig verkeer – of toch controle en de staatskas spekken?
Ido Dijkstra | Datum: 1 juni 2026
De plaatsing van een verplaatsbare flitspaal aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. | Fotografie: Jeroen Jumelet | ANP
Overheid schakelt naar hoogste versnelling om automobilist en fietser te controleren
Het Openbaar Ministerie — onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid — deelt in de ‘Visie geautomatiseerde verkeershandhaving’ dat het het aantal flitslocaties ruim gaat verdubbelen, van ongeveer 650 locaties begin 2026 naar 1450 eind dit jaar. Het is zeker niet de enige controlemogelijkheid die aangegrepen wordt in het verkeer. In Rotterdam is de gemeente een proef begonnen met het meten van geluid van auto’s via ‘geluidscamera’s’. Ook fietsers zullen in de nabije toekomst te maken krijgen met de ongebreidelde controlezucht van de overheid in het verkeer.
Het CJIB — dat jaarlijks acht miljoen verkeersboetes voor het ministerie van Justitie en Veiligheid verwerkt — waarschuwt al jaren dat verkeersboetes in Nederland “sterker zijn gestegen dan de inflatie” en dat verhogingen “uit de pas zijn gaan lopen” met andere financiële sancties. In het position paper CJIB (Verkeers)boetes en oplopende betalingsproblemen van 15 april 2026 stelt de uitvoeringsinstantie zelfs dat het huidige systeem mensen “onnodig in betalingsproblemen duwt”. Het OM benadrukte in 2023 in het rapport Boetestelsel niet in balans al dat “de hoogte van boetes en verhogingen hun doel voorbijschiet”. Nog geen half jaar geleden zei OM-topman Rinus Otte bij WNL op Zondag nog dat de verhouding bij verkeersboetes “scheef” is geraakt. Het WODC — Kennisinstituut voor de rechtsstaat liet in januari zelfs weten dat de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) uit 1990 door de decennia “oneigenlijk wordt gebruikt” en is verworden tot melkkoe “om de Rijksbegroting sluitend te krijgen door boetetarieven op te hogen”. De Nederlandse overheid inde in 2025 een recordbedrag van bijna 923 miljoen euro aan verkeersboetes. Hoewel het totale aantal uitgeschreven bekeuringen met bijna 350.000 stuks daalde ten opzichte van het 2024, stegen de opbrengsten door hogere boetebedragen en een toename in het aantal zware overtredingen.
De aankondiging medio mei van het OM dat er op zo’n 800 locaties in Nederland extra vaste flitspalen, trajectcontroles en vooral meer flexibele, mobiele zogenoemde focusflitsers — camera’s die kunnen zien dat een bestuurder zijn telefoon gebruikt — komen, is op zijn minst opmerkelijk te noemen. “Door meer flitspalen en andere systemen in te zetten, kan de politie zich nog meer richten op situaties waar menselijke inzet écht meerwaarde heeft, zoals herhaaldelijke overtreders die vaak betrokken zijn bij ernstige ongevallen”, aldus Marc Pluimers van het OM. In plaats van de handrem op verkeersboetes, schakelt het OM dus door naar de hoogste versnelling. “Nederland loopt wereldwijd voorop in geautomatiseerde handhaving: ongeveer 75 procent van alle snelheids- en roodlichtovertredingen wordt al geautomatiseerd afgehandeld.”
De controlepalen worden ook zichtbaarder in de bebouwde kom, aangezien steeds meer gemeenten ervoor kiezen de maximumsnelheid terug te brengen van 50 naar 30 kilometer en sinds 2024 flitspalen mag neerzetten in 30-kilometerzones. RTV Utrecht meldde afgelopen week dat in de Domstad in 30-kilometerzones mobiele flitspalen — zogenaamde flexflitsers — gaan komen die om de twee maanden verplaatst kunnen worden. Eerder gebeurde dat al in Amsterdam.
De verwachting is dat in de toekomst niet alleen op rijgedrag gecontroleerd gaat worden. ‘Herrie maken met je auto gaat een boete opleveren in Rotterdam’, kopte RTV Rijnmond. In de gemeente Rotterdam zijn op vier plekken in de stad flitspalen voorzien van geavanceerde geluidscamera’s die het aantal decibels van een voertuig kunnen meten. Voertuigen die boven de 80 db komen, riskeren een prent. “Een gemeentelijke handhaver kan achteraf, op basis van de camerabeelden, beoordelen of er sprake is van onnodig geluidshinder. Wanneer de veroorzaker bezwaar zou indienen, moet onze constatering juridisch standhouden bij een rechter”, aldus VVD-wethouder Pascal Lansink tegenover Autoweek.
In een groot artikel met de kop De toekomst van verkeerscontroles — Als politie rechtstreeks toegang krijgt tot data auto hoeven ze niet meer langs de weg te staan deed datzelfde Autoweek vorige week uit de doeken hoe autofabrikanten en Europese wetgevers werken aan systemen om voertuigen continu data te laten doorgeven aan centrale servers. Frits Lindeman, projectleider verkeer bij de politie, vertelt zonder terughoudendheid dat de politie rechtstreeks toegang wil tot die informatie — zoals snelheid, locatie, rijgedrag en foutcodes. Dat zou neerkomen op een permanente vorm van onzichtbare monitoring, waarbij handhaving verschuift van zichtbare controle naar onzichtbare datatoegang. Precies waar privacydeskundigen en kritische burgers voor waarschuwen, maar Lindeman ziet daar weinig problemen in. “De ontwikkeling van de auto-industrie zit in een stroomversnelling. Er gebeuren veel interessante dingen die voor de individuele vrijheid van de bestuurder misschien wat vervelend zijn, maar vanuit verkeersveiligheid bezien heel interessant zijn. Als er straks alleen nog maar intelligente auto’s rondrijden, hoeven wij niet meer op snelheid te controleren. (…). Als we als politie ooit rechtstreeks toegang daartoe krijgen, hoeven we niet meer langs de kant van de weg te staan. Bij staandehouding zouden we dan meteen de auto kunnen uitlezen en zien hoe hard hij heeft gereden”, jubelt de politiefunctionaris tegenover Autoweek.
In Houten en Amsterdam zijn proeven gestart met een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur op het fietspad. Het is volgens de Fietsersbond nodig nu e-bikes, fatbikes en scooters het fietspad steeds drukker maken en voor meer ongelukken zorgen. In Houten geldt de maatregel vanaf 8 juni op de Fossa Iberica, waar dagelijks meer dan duizend fietsers passeren en meerdere ongevallen plaatsvonden. De politie handhaaft nog niet, maar het is niet ondenkbaar dat dit in de toekomst gaat gebeuren. Tijdens de International Bike & Hike Tourism Conference (IBTC) presenteerde het Fietsplatform, een belangenclub voor fietsers die nauw samenwerkt met de overheid, in februari 2026 hoe drukte op recreatieve fietsroutes in de toekomst gemeten kunnen worden met sensoren, telcamera’s en digitale data. “Ideaal zou zijn als we op landelijk niveau zouden kunnen beschikken over een heatmap waarmee op route- en weg-/fietspadniveau inzicht wordt geboden in drukte”, aldus Fietsplatform. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bereidt ondertussen een wijziging voor van de regels voor fietsen met trapondersteuning en lichte elektrische voertuigen (LEVs), zoals zware e-bakfietsen en e-steps. Mogelijke veranderingen: een minimumleeftijd voor elektronische fietsen, verplichte verzekering, kentekens en verplicht helmgebruik.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
