“Hier zijn geen opportunistische gelukszoekers”
Sanne Burger | Datum: 24 juli 2026
Frankrijk, La Liniere in Grande-Synthe abij Duinkerken 2016 | Fotografie: Piet den Blanken | Hollandse Hoogte
Reportage vluchtelingenkamp Duinkerke
Sinds 2006 strijken in Duinkerke vluchtelingen uit alle windrichtingen neer. Vanuit deze Franse kustplaats hopen zij de illegale oversteek naar Engeland te maken, op zoek naar een beter leven. Hoewel ook in Frankrijk de laatste jaren een steeds strenger immigratiebeleid wordt gevoerd, zijn er nog altijd rond de duizend vluchtelingen in de kustplaats. Jed Tinsley (31), medeoprichter van hulporganisatie Mobile Refugee Support, helpt de vluchtelingen al tien jaar elke dag.
Duinkerke ligt ruim 300 kilometer van Utrecht, net over de grens van België en Frankrijk. In 2015, met name door de oorlog in Syrië, groeide het aantal vluchtelingen in het kustplaatsje tot meer dan 2500. In samenwerking met Artsen zonder Grenzen bouwde de gemeente toen La Linière: een kamp met houten barakken en minimale voorzieningen. In de daaropvolgende jaren schommelde het aantal vluchtelingen tussen de 1000 en 2000, afhankelijk van wat er op het wereldtoneel gebeurde. Iedere oorlog of hongersnood leverde een nieuwe golf vluchtelingen op.
In april 2017 brak een kleine brand uit in het kamp, waarop de autoriteiten besloten het abrupt te sluiten. Artsen zonder Grenzen en andere hulporganisaties trokken zich terug. Er werd geen alternatief geboden en een groot aantal vluchtelingen verspreidde zich noodgedwongen in de bossen rondom Duinkerke. De Franse regering hanteert sindsdien een zéro point de fixation-beleid: een actief ontmoedigingsbeleid om ervoor te zorgen dat ze zo min mogelijk vluchtelingen aantrekt, in de hoop dat het probleem zich daarmee vanzelf oplost. Dat is niet het geval. Dagelijks arriveren er mannen, vrouwen en kinderen in Duinkerke en nog altijd leven er tussen de 400 en meer dan 1000 vluchtelingen in het kamp. In de zomer — wanneer het veiliger reizen is — komen veel gezinnen, vrouwen en kinderen aan. Het kamp kan dan uitdijen tot wel 2000 bewoners.
In 2025 maakten meer dan 40.000 vluchtelingen de oversteek naar Engeland. Niet alleen vanuit Duinkerke, maar langs de hele aangrenzende kustlijn die ongeveer 150 kilometer breed is en die zich in zijn geheel moeilijk laat bewaken. De illegale overtocht is gevaarlijk. De mensensmokkelaars zijn onbetrouwbaar, de boten vaak te klein en in slechte conditie, en met slecht weer is het risico van overvaren eigenlijk te groot. Toch wagen ze het erop. Velen kunnen nergens heen en de oversteek is hun laatste strohalm. De afgelopen jaren kwamen honderden opvarenden om in zee. “De Franse en Engelse autoriteiten zouden een veilige overtocht moeten waarborgen voor deze vluchtelingen of ze een waardig alternatief bieden”, zegt Jed Tinsley (31), medeoprichter van hulporganisatie Mobile Refugee Support (MRS). “Dat is de enige menselijke benadering.”
Tinsley komt uit Liverpool. Hij vertelt dat hij op zijn 21e als idealistische jongen naar Frankrijk kwam om als vrijwilliger in het vluchtelingenkamp in Calais — op drie kwartier rijden van Duinkerke — te gaan werken. Het was vlak nadat La Linière formeel was opgedoekt. Voor gezinnen, vrouwen en kinderen kwam veel hulp op gang. Jonge mannen werden structureel aan hun lot overgelaten. Met een aantal vrienden besloot Tinsley in actie te komen en ervoor te zorgen dat ook deze mannen op zijn minst een tent, slaapzak en te eten zouden krijgen. Dat was het begin van Mobile Refugee Support.
Tien jaar later zijn La Linière en MRS nog steeds nodig. Tinsley en de vrijwilligers beginnen iedere ochtend hun dag in het Warehouse, waar alle voorraden liggen opgeslagen en voorbereidingen worden getroffen om ’s middags naar het kamp te gaan. Vandaag rijdt toevallig Team Help People met een grote vrachtwagen het terrein op. Deze hulporganisatie uit Capelle aan de IJssel zet zich al vele jaren in voor de vluchtelingen in Duinkerke. Eens in de paar maanden komen ze naar MRS om spullen en eten te brengen. Dit keer hebben ze tweehonderd tenten en slaapzakken bij zich, afkomstig van Defqon, het dance-festival in Biddinghuizen.
Veel festivalgangers kopen een ticket inclusief tent en slaapzak. Het grootste gedeelte daarvan blijft na het evenement op het terrein achter en wordt doorgaans vernietigd — net als bij veel andere festivals. Sommige hulporganisaties hebben toestemming om na afloop achtergebleven tenten en slaapzakken te verzamelen en deze te doneren aan organisaties zoals MRS. “Defqon was dit jaar afgelast door de hittegolf, dus alle spullen zien er goed uit”, vertelt een woordvoerder van Team Help People. “Alleen mochten we pas laat het terrein op en toen was alles kletsnat geregend, dus een en ander moet nog wel even gedroogd worden.”
Tinsley en de vrijwilligers rijden het terrein op. Handen worden geschud, koffie uitgedeeld en de niet eens zo natte, knalrode slaapzakken — zo goed als nieuw — worden aan de waslijn gehangen. Het ene moment liggen festivalgangers in deze slaapzakken, een paar dagen daarna zijn ze voor de vluchtelingen. Twee werelden met daartussen een dunne scheidslijn. Waarschijnlijk hebben ze geen idee van elkaars bestaan.
Tinsley heeft een uitstraling die doet denken aan Freddy Mercury, maar dan met een Liverpools accent. Hij geeft een uitgebreide rondleiding door het enorme Warehouse. “Kijk, dit is onze sorteerstapel”, vertelt hij, wijzend naar een grote berg spullen. “Alles wordt dagelijks uitgezocht en op een vaste plek opgeborgen, zodat we het meteen terug kunnen vinden als het nodig is. In de tien jaar dat ik dit doe, heb ik geleerd vooruit te denken en de hulp die we bieden te structureren. We zijn momenteel vrij goed bevoorraad, maar omdat de politie bijna wekelijks invallen doet waarbij ze tenten, slaapzakken, telefoons en andere spullen confisqueren of vernielen, moeten we die steeds opnieuw leveren. Vooral in de winter, wanneer het hier bitterkoud wordt, is dat van levensbelang.”
Hij laat zich niet ontmoedigen door de onmenselijke situatie. “Het gaat al jaren zo, wat aangeeft dat het ontmoedigingsbeleid van de overheid niet werkt. Natuurlijk niet, want iemand vlucht ergens van weg. Hij wordt niet ergens naartoe getrokken. Hier zijn geen opportunistische gelukszoekers, maar mensen die gedwongen werden hun land te verlaten omdat er oorlog, honger of armoede heerst. Niemand verlaat voor zijn plezier zijn land en riskeert zijn leven in een bootje op zee. De Franse overheid heeft de afgelopen jaren miljoenen besteed aan de continue invallen. Als ze dat geld hadden besteed aan het bouwen van een goed opvangcentrum, had de situatie er hier veel beter uitgezien.”
In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat dat iedereen recht heeft op voedsel, water, kleding, huisvesting en medische zorg (Mensenrecht 25). De Franse autoriteiten hebben pas geleden twee waterpunten op het terrein laten aanleggen, nadat ze een proces hadden verloren die een hulpverleningsorganisatie had aangespannen. Ook staan er op het terrein zo’n vijftig dixies. Het vernietigen van tenten en eigendommen gaat, hoewel het tegen de wet en mensenrechten indruist, onverminderd door. “Soms zie ik hoe politieagenten daarin echt plezier hebben”, vertelt Tinsley. “Dan pakken ze iemand een telefoon af, gooien die op de grond en gaan erop staan stampen — voor de ogen van de eigenaar. Ik begrijp dat echt niet.”
Hoe houdt hij het vol? “Ik richt me op wat hier en nu nodig is”, zegt hij rustig. “Dat zijn met name onderdak, voedsel, water en menselijkheid. Wij hebben bij MRS een wasservice, zodat bewoners de weinige kleren die van henzelf zijn, kunnen behouden. Dat is van grote emotionele waarde. Het is vaak het enige wat ze nog hebben van thuis. Wij gaan dagelijks naar het kamp en noteren wat er nodig is, zodat we dat de dag erop kunnen meebrengen. We zijn geen gaarkeuken. We proberen iedereen te leren kennen, hun namen te onthouden en persoonlijke wensen te respecteren. Dat maakt dat ze zich mens kunnen voelen, ondanks het feit dat ze alles kwijt zijn en hun toekomst onzeker is.”
Die middag rijden we met een bus vol spullen naar het kamp, pal aan een doorgaande weg. Op grote afstand doemen overal de tentjes op, verscholen tussen de bomen. “Ze verspreiden zich, zodat de politie bij een inval minder gemakkelijk alles kan vernietigen”, legt Tinsley uit. Het centrale terrein is een grote, kale zandvlakte met dixies, een paar standjes en heel veel aanwezigen. “Op woensdag is het altijd druk,” zegt Tinsley, “omdat dan ook andere hulporganisaties aanwezig zijn, zoals Médecins du Monde (MdM) en Care4Calais.”
Meteen nadat we de bus met goederen hebben geparkeerd, vormen zich meerdere rijen. Vijf vrijwilligers — uit Engeland, de VS, Japan, Italië en Spanje — die zich via Workaway hebben aangesloten bij MRS, delen slaapzakken, tenten, schoenen, kleding en toiletartikelen uit. De honderden kampbewoners — voornamelijk mannen en kinderen, omdat de meeste vrouwen bij de tent blijven — komen momenteel vooral uit West-Afrika, Koerdistan, Iran, Afghanistan en Syrië. Tinsley geeft iedereen die naar hem toekomt een hand en een klop op de schouder, alsof het een weerzien met een oude vriend betreft. Hij spreekt vloeiend Koerdisch. “Ja, dat heb ik hier opgepikt”, zegt hij. “En dat wordt op prijs gesteld.”
De sfeer is gemoedelijk, al is de onderliggende angst voelbaar. Tinsley praat met een man die hier met zijn vrouw is en twee dochters, van wie de jongste drie maanden oud is. Ze durven de overtocht nog niet te maken, maar het gezin heeft het moeilijk met de nachten in de snikhete tent die ze open moeten laten. Dat brengt het gevaar met zich mee dat ratten de tent in komen. Hij en zijn vrouw slapen daarom om de beurt. Ondanks alles is hij optimistisch over de toekomst voor hem en zijn gezin. Hij gelooft dat het over een paar maanden gaat lukken.
Tinsley maakt de oversteek op heel andere wijze. “Ik ga af en toe naar Liverpool om mijn familie te bezoeken”, vertelt hij. “Soms loop ik over straat en dan komt er iemand naar me toe die jaren eerder in het kamp zat. ‘I made it!’ of iets vergelijkbaars, zegt hij dan en bedankt me voor wat we voor hem gedaan hebben. De oplossing voor deze onmenselijke situatie is een mentaliteitsverandering in de harten van de mensen. Ik verwacht niet dat dit in de top zal gebeuren, maar ik hoop wel dat het elders gebeurt. Er is zoveel wat we samen kunnen doen.”
In het vluchtelingenkamp in Duinkerke is grote vraag naar gebruikte, werkende mobiele telefoons — voor veel mensen hun enige verbinding met de buitenwereld. Bij invallen van de politie worden telefoons geconfisqueerd of vernield. Veel mensen verliezen hun telefoon in zee, bij pogingen de overtocht te maken naar Engeland. Heb jij nog een oude telefoon in een la liggen? Stuur hem vóór 20 augustus naar De Andere Krant* en wij zorgen ervoor dat alle telefoons op plek van bestemming komen. Donaties en vrijwilligers zijn ook altijd erg welkom bij MRS.
* Stuur je oude telefoon, voldoende gefrankeerd, naar De Andere Krant – MRS, Postbus 92, 5600 AB Eindhoven
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
