Maarten Fornerod: “Creëer een analoog hoekje voor jezelf”
Maarten Fornerod | Datum: 24 september 2026
Beeld: Maarten Fornerod | ©MKFOTOGRAFIE
zO ZET je een analoog genootschap opzet
Het digitale net sluit zich. Online privacy bestaat niet meer. Chat-control. Social media identification. Digitale achterdeurtjes in elke telefoon of computer. Hoe kunnen we nog communiceren zonder dat de overheidsdiensten en big tech over onze schouder meekijken? Of dat zouden kunnen doen? Heel eenvoudig, met een analoog genootschap. Dat is een groep mensen die met elkaar afspreken alleen over genootschapszaken te communiceren op een analoge, niet-elektronische manier. Face to face uiteraard. Maar ook per handgeschreven of machinaal getypte brief of nieuwsbrief. Je laat geen enkel digitaal spoor na als je hiervoor geen telefoon of computer gebruikt. Niet bellen niet appen, niet e-mailen en niet mobiel bellen over je genootschap. Geen website en geen socials. Gaandeweg oefen je analoge skills en ben je voorbereid, mocht de digitale infrastructuur onverhoeds wegvallen. In dit artikel leg ik uit hoe je een analoog genootschap opzet.
Begin klein en groei door mond-tot-mondreclame. Hoe je kunt bliksemstarten leg ik helemaal aan het einde uit.
2. Stel een aantal ‘wetten’ op voor je genootschap
De belangrijkste daarbij is: Over je analoge genootschap mag alleen analoog worden gecommuniceerd. Niet bellen (is tegenwoordig allemaal digitaal), niet appen, geen Insta. Andere mogelijke wetten: Organiseer ten minste één keer per jaar een analoog diner, waar je naartoe moet reizen zonder navigatie en zonder telefoon. Of organiseer elke maand op een afgesproken plaats en tijd een samenkomst. Een andere ‘wet’ zou kunnen zijn informatie die je nodig hebt voor je genootschap zo veel mogelijk analoog te vinden. Zie kader: vijf niveaus van analoog.
3. Maak mooie lidmaatschapskaarten
Omdat je ze analoog maakt en nooit digitaal deelt, zijn ze bijna niet na te maken. Daarnaast kun je nadenken over echtheidskenmerken die je alleen mondeling deelt. Sowieso kun je afspreken dat je altijd bij elkaar langs mag gaan, maar dat er geen verplichting is iemand binnen te laten als het niet uitkomt. Niet thuis? Gewoon een briefje in de bus.
4. Koop een schrijfmachine en carbonpapier
In kringloopwinkels zijn er voor heel weinig geld (5-25 euro) prima typemachines te koop. Alleen het lint (‘groep l’) is vaak versleten. Nee, niet gelijk het internet induiken, bij de betere kantoorboekhandel is dit type lint nog te koop, soms zelfs in twee kleuren (zwart/rood). Carbonpapier koop je bij een hobbyzaak.
5. Geef een nieuwsbrief uit
Een analoog genootschap trekt schrijvers aan. Wat is er mooier dan een nieuwsbrief waar je al jouw persoonlijke en/of subversieve ideeën kunt delen met jouw genoten zonder een digitaal spoor in een database. Doei Palentir! In het begin kun je een nieuwsbrief prima typen met carbonpapierkopieën en naar elkaar doorsturen samen met een adressenlijst. Later heb je een stencilmachine nodig. Hoe je daar aan komt, vertel ik je persoonlijk als je (per brief) contact met mij opneemt.
6. Tips & tricks
Die nieuwsbrief of jullie samenkomsten zijn geknipt om te delen waar je allemaal tegenaan loopt bij het inrichten van het analoge hoekje in je leven. En wat je daarvoor nodig hebt:
- Een adresboekje.
- Een analoge agenda.
- Het 10.000-stratenboek (Shell) of het Falk Travel-manager stratenboek. Veruit de meeste Nederlandse straten staan daar nog in en je bent gelijk helemaal voorbereid op Cyber-9/11, een uitval van het internet.
- Maar bovenal: het kunnen omgaan met onzekerheid. Is er iemand 5 minuten te laat? Geen stress, niet naar je telefoon grijpen. Komt iemand helemaal niet opdagen? Relax, je hoort vanzelf t.z.t. wat er gebeurd is.
7. Bescherm jezelf tegen digitale inmenging
Hoe? Heel simpel, houd je aan de eerste wet. En schrijf nooit je afzenderadres op de brieven die je per post verstuurt. De post scant namelijk alle brieven aan voor- en achterkant, waardoor de digitale wereld toegang krijgt tot een analoge verbinding. De inhoud van je brief is beschermd door het briefgeheim, de buitenkant niet.
8. Vergeef elkaars digitale zonden
Toch per ongeluk iemand een appje gestuurd over je genootschap of een afspraak op je telefoon gezet? Niet erg, gewoon wissen. En ter leering ende vermaeck opbiechten op een bijeenkomst.
Ben je overtuigd en klaar om een stukje van je leven te analogiseren? Schrijf dan een brief, analoog geproduceerd, en stuur deze in een gesloten envelop naar:
Analoge Genootschappen
p/a De Andere Krant
Postbus 92
5600 AB Eindhoven
Vermeld in je brief je naam en postadres. Meer is er niet nodig, maar extra motivatie wordt gewaardeerd. Zet je naam en adres niet op de envelop, zie puntje 7. E-mails en computergeschreven brieven worden niet in behandeling genomen.
En dan? Ik stuur je de namen en adressen van analooggestemden bij jou in de buurt, ik geef je nog een paar privétips, allemaal analoog, en ik laat het daarbij. Laat je analoge genootschap groeien en bloeien!
Celbioloog Maarten Fornerod was tot zijn pensioen in 2024 hoofddocent van het vak Nanobiologie aan de Erasmus Universiteit en is nu actief als schrijver, columnist en organisator van het coronakritische Artsencollectief. Sinds 2020 denkt hij na over manieren om te ontsnappen aan de ‘digitale gevangenis’ waar de mensheid steeds verder in wordt gedreven. In een PitchTalk van het platform opnaarwonderland.nl bepleitte hij in 2024 een nieuw mensenrecht, het Recht op een Analoog Leven. Een jaar eerder schreef hij een column voor het tijdschrift de Optimist: De Toekomst is Analoog. In dit artikel presenteert hij een praktische aanpak voor een parallelle analoge samenleving, opgebouwd rond analoge genootschappen.
Recht op analoog leven: dakl.nl/recht-op-analoog-leven
De toekomst is analoog: dakl.nl/de-toekomst-is-analoog
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
