Russische invasie werpt licht op Amerikaanse biolabs in Oekraïne
Van onze redacteur | Datum: 19 maart 2022
Het US Defense Threat Reduction Agency (DTRA) programma in Georgië. Foto: Ministerie van Binnenlandse Zaken, Georgië
Oekraïne: een van de 25 landen waar het pentagon biolabs exploiteert
Het Amerikaanse ministerie van Defensie, het Pentagon, exploiteert zeker 11 biolabs in Oekraïne, die experimenten uitvoeren met militaire doeleinden. Dit schrijft de Bulgaarse onderzoeksjournaliste Dilyana Gaytandzhieva in diverse uitvoerig gedocumenteerde artikelen.
Afgelopen week ontstond commotie over een vermeend geheim programma voor de ontwikkeling van biowapens dat de VS volgens Rusland zouden uitvoeren in Oekraïne. De VS en Oekraïne ontkennen het bestaan van een dergelijk programma. Tijdens een speciale vergadering van de VN Veiligheidsraad op 11 maart zei de Amerikaanse VN-ambassadeur Linda Thomas-Greenfield dat juist Rusland er een geheim biowapen-programma op nahoudt. De Oekraïense VN-ambassadeur Sergiy Kyslytsya noemde de Russische beschuldiging “a bunch of insane delirium” – een hersenspinsel dus.
Feit is dat de VS minimaal 11 biolabs in Oekraïne exploiteren (of exploiteerden) en dat die zelfs onder volledig toezicht stonden van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Dit is deze week ook erkend door de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Victoria Nuland, die echter stelde dat ze niet worden gebruikt om biowapens te ontwikkelen. Volgens een overeenkomst uit 2005 tussen het Amerikaanse ministerie van Defensie en het Oekraïense ministerie van Gezondheid mag Oekraïne geen onderzoeksgegevens uit deze biolabs openbaar maken, zo blijkt uit een uitvoerig gedocumenteerd artikel van de Bulgaarse onderzoeksjournaliste Dilyana Gaytandzhieva uit 2018.
Oekraïne is een van de 25 landen in de wereld waar het Pentagon biolabs exploiteert, naast Georgië en Kazachstan en landen in het Midden-Oosten, Zuidoost-Azië en delen van Afrika. Het ministerie van Defensie doet dit omdat activiteiten in het buitenland gemakkelijker geheim kunnen worden gehouden. Om vrijer te kunnen opereren en geen verantwoording verschuldigd te zijn aan het Congres, zijn veel van deze militaire biowapenprogramma’s bovendien uitbesteed aan particuliere bedrijven.
Het programma wordt voornamelijk gefinancierd vanuit het Defense Threat Reduction Agency (DTRA), dat een budget heeft van 2,5 miljard dollar. De activiteiten in het DTRA programma vallen onder een speciale bilaterale overeenkomst die de Amerikanen vrijwaart van schadevergoeding en vervolging in het geval van incidenten.
Een van de Amerikaanse contractanten in Oekraïne is het Southern Research Institute, dat projecten uitvoert rond cholera, het influenza-virus en het zika-virus. Southern Research, actief in Oekraïne sinds 2008, is al decennia betrokken bij biologische wapenprogramma’s in de VS. Het bedrijf was onder meer betrokken bij het antrax-onderzoeksprogramma van het Pentagon in 2001. Antrax of miltvuur is een dodelijke bacterie die zowel door de Sovjet-Unie en de V.S. is gebruikt in militaire onderzoeksprogramma’s.
Twee andere bedrijven actief in Oekraïne zijn Black & Veatch en Metabiota. Black & Veatch sloot twee contracten, in 2008 en 2012, voor 128,5 miljoen dollar, voor de bouw van biolabs in Oekraïne. Het Amerikaanse bedrijf CH2M Hill tekende in 2020 een contract van 22,8 miljoen dollar voor de bouw van twee biolabs, één in Kiev en één in Odessa.
Er zijn verdenkingen dat de biolabs van het Pentagon onderzoek uitvoeren in Oekraïne met het extreem gevaarlijke botulinetoxine, dat botulisme veroorzaakt. Bij een uitbraak van botulisme in Oekraïne in 2016 en 2017 vielen 20 doden. Het Amerikaanse leger had in de jaren vijftig en zestig een onderzoeksprogramma voor de toepassing van botulinetoxine als biowapen. Dat werd officieel stopgezet in 1969, maar er vindt nog steeds dergelijk onderzoek plaats bij het militaire Dugway Proving Ground lab in Utah.
Uit contracten die voorheen op de website van de Amerikaanse ambassade in Oekraïne waren geplaatst, blijkt dat Amerikaanse ministerie van Defensie minstens 11 biolabs in Oekraïne financierde.
Het Amerikaanse ministerie van Defensie financiert niet alleen biolabs in Oekraïne, maar blijkt ook biologische experimenten te hebben uitgevoerd op 4400 soldaten in Oekraïne en 1000 soldaten in Georgië, meldde Gaytandzhieva in januari van dit jaar op basis van gelekte documenten. Het Pentagon voert een vijf jaar durend onderzoeksprogramma uit naar het effect van virusinfecties op militairen in Georgië en Oekraïne onder de codenaam GG-21. De gegevens zullen worden opgeslagen in het Lugar Center in Tbilisi, de hoofdstad van Georgië, een lab dat door het Pentagon is gebouwd en waarvan de werknemers diplomatieke immuniteit genieten. Het Lugar Center is betrokken geweest bij diverse schandalen in de afgelopen jaren, waaronder een onderzoeksprogramma naar Hepatitis C door het Amerikaanse farmaceutische concern Gilead, waarbij 248 mensen om het leven kwamen.
De huidige situatie van de Amerikaanse biolabs in Oekraïne is onduidelijk. Het Russisch persbureau Ria Novosti heeft documenten gepubliceerd die tonen dat de Oekraïense minister van gezondheid, Victor Lyashko, op 24 februari 2022 de biolabs opdracht heeft gegeven ziekteverwekkers te vernietigen. ⎯
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
