Was horrorvlucht FZ1073 een Israëlische valse vlag?
Eric van de Beek | Datum: 13 oktober 2026
Illustratie: ©Wilfred Klap
Op social media wordt gesproken van een in scène gezet incident voor politieke doeleinden
Wat er vorige week gebeurde in het toestel van Flydubai, dat met 172 passagiers aan boord onderweg was naar Tel Aviv, klinkt als een scène uit een Hollywoodfilm. De gezagvoerder werd aangevallen door de co-piloot, die werd overmeesterd door een heldhaftige passagier: een Israëlische loodgieter zonder vliegervaring die ook nog de stuurknuppel greep en de Boeing 737 uit een gevaarlijke duikvlucht manoeuvreerde. Op sociale media wordt gesproken van een valse vlag, een in scène gezet incident voor politieke doeleinden.
De Omaanse copiloot Hamam al-Hammami, die op 30 september geprobeerd zou hebben vlucht FZ1073 van Dubai naar Tel Aviv te kapen, wordt bij het ter perse gaan van deze krant nog verhoord in de Verenigde Arabische Emiraten. Ook waren de zwarte dozen (de cockpitgeluidsrecorder en de vluchtgegevensrecorder) nog in onderzoek bij de luchtvaartautoriteiten van Saoedi-Arabië en de Emiraten. Dus het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd aan boord van het toestel van luchtvaartmaatschappij Flydubai en wat de gearresteerde copiloot hierover verklaard heeft.
Zeker is dat er allerwegen met ongeloof kennis is genomen van wat Israëlische passagiers erover verteld hebben. “In Hollywood komen ze creativiteit tekort om een verhaal als dit te verzinnen”, zei Mike Huckabee, de Amerikaanse ambassadeur in Jeruzalem. De Amerikaanse president Donald Trump had ook duidelijk moeite te geloven wat premier Benjamin Netanyahu hem telefonisch had medegedeeld. “Een Israëlische loodgieter, die nog nooit een vliegtuig had bestuurd, en die zelden had gevlogen, hoorde geschreeuw en zag wat er gebeurde. Het vliegtuig dook naar beneden, in een ongelooflijke hoek, zo scherp dat het staartroer van het vliegtuig afbrak. En die loodgieter rukte de kaper uit zijn stoel, wierp hem uit de cockpit, de passagiers overmeesterden hem. De loodgieter greep de stuurknuppel, bracht deze omhoog en stabiliseerde zo het vliegtuig. Toen hem achteraf gevraagd werd hoe hij dit voor elkaar had gekregen, zei hij dat hij wist hoe je een vliegtuig moest besturen, omdat hij altijd keek naar het tv-programma Air Crash Investigation. Dit is het verhaal wat ik heb gehoord van Bibi. Ik weet niet of het waar is.”
Het verhaal zoals Trump dat van Netanyahu had vernomen, stemde overeen met wat ‘de loodgieter’ Netanyahu had verteld over zijn heldendaad. Op beelden die dezelfde dag verschenen op nieuwszenders, was te zien hoe de Israëlische premier de passagiers van vlucht FZ1073 verwelkomt op de luchthaven Ben-Gurion nabij Tel Aviv, waarop de loodgieter, genaamd Yaniv Hayoun, hem vertelt hoe hij zichzelf en zijn medepassagiers had gered van een wisse dood. (Zie kader: ‘De held van vlucht FZ1073’).
Waar Trump zijn verbazing uitsprak over het verhaal, en de reguliere media zich beperkten tot een weergave van de verklaringen van getuigen en officiële bronnen, overheerste op sociale media het ongeloof. Hoe was Hayoun de cockpit binnengekomen? De cockpitdeur is toch standaard vergrendeld, om indringers buiten te houden? En hoe kan iemand die nog nooit een vliegtuig heeft bestuurd een vliegtuig rechttrekken uit een duikvlucht? Hoe kan iemand überhaupt in zo’n toestand, waar G-krachten zorgen voor een toestand van gewichtloosheid, de cockpit bereiken, een kaper overmeesteren en de besturing overnemen? Daarnaast was de Indiase gezagvoerder — naar verluidt — neergestoken door de Omaanse kaper. Het is toch inmiddels onmogelijk, ook voor piloten, om een steekwapen aan boord van een vliegtuig te krijgen? Velen spraken er ook hun ongeloof over uit dat er aan boord van het toestel, in het passagiersgedeelte, een reservepiloot aanwezig was die de besturing kon overnemen van de ‘loodgieter’. Ook zou van het vliegtuig het staartroer zijn afgebroken. Hoe had de copiloot het vliegtuig dan veilig aan de grond kunnen zetten? En was het niet vreemd dat op beelden die passagiers met hun telefoons hadden gemaakt, geen loshangende zuurstofmaskers waren te zien? Op die beelden was ook een waterbekertje zichtbaar dat rechtovereind stond op een gootsteen in de pantry. Had dat niet op de grond moeten liggen?
Op sociale media verschenen animaties die met AI waren gemaakt, waarin de draak werd gestoken met het door Hayoun en diens medepassagiers vertelde verhaal. Veelvuldig werd ook een fragment gedeeld uit een aflevering van het Amerikaanse tv-programma 60 Minutes van twee jaar geleden, waarin een gemaskerde oud-agent van de Israëlische inlichtingendienst Mossad vertelt: “Wij creëren een schijnwereld. We zijn een wereldwijde productiemaatschappij. Wij schrijven het script. Wij zijn de regisseurs, de producenten en de hoofdrolspelers, en de wereld is ons toneel.” Netanyahu zou zijn ontmoeting met Hayoun hebben gebruikt als pr-moment in de campagne voor de parlementsverkiezingen van 27 oktober, in de hoop dat zijn partij, Likoed, de grootste blijft. Hij zou ook de mislukte kaping in de schoenen willen schuiven van Teheran, om zo draagvlak te creëren in Israël en de VS voor een voortzetting van de oorlog tegen Iran.
Was er nou wel of geen sprake van een mislukte kaping? Vorige week vrijdag verscheen een video waarin te zien was hoe de Indiase premier Narendra Modi belt met een man in een ziekenhuisbed, met een verband om zijn hoofd en een zuurstofslangetje aan zijn neus. Het was Smit Machchhar, de gezagvoerder van vlucht FZ1073, die de aanval van de copiloot had overleefd. Hij vertelt Modi dat hij, terwijl hij het vliegtuig bestuurde, een harde klap op zijn achterhoofd voelde. Daar bleef het niet bij. Want meer klappen volgden, waarna hij zwaargewond en badend in het bloed op de grond belandde.
Nog bij bewustzijn, realiseerde hij zich dat het vliegtuig bezig was neer te storten. Met een uiterste krachtinspanning wist hij de deur van de cabine te ontgrendelen, waarna behulpzame passagiers binnenstormden. Hij was niet met een mes gestoken, zoals aanvankelijk in de media werd gemeld. Hij was geslagen met een noodbijl, die standaard in elke cockpit aanwezig is om uit een vliegtuig te kunnen ontsnappen als het is gecrasht. De luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoerde, Flydubai, heeft bevestigd dat er twee reservepiloten meevlogen in de passagierscabine. Op langere vluchten is dit gebruikelijk, maar niet op een korte vlucht zoals die van Dubai naar Tel Aviv. Flydubai heeft niet verklaard waarom er in dit geval een reservebemanning aan boord was.
Dat het toestel een duikvlucht heeft gemaakt, wordt bevestigd door data van luchtvaartvolgsite FlightRadar24. Deze vangt continu signalen op die de transponder van vliegtuigen zelf live naar de grond en satellieten uitzenden. Deze data bevatten de hoogte, snelheid en positie van een vliegtuig, al kunnen deze wel onnauwkeurig worden bij bewegingen die extreem afwijken van een normaal vliegpatroon.
Hoe Hayoun zijn heldendaden heeft kunnen verrichten in een vliegtuig dat een duikvlucht maakte, legde hij uit in een interview met de Israëlische publieke omroep Kan. Hij zat op de elfde rij toen hij geschreeuw hoorde uit de voorzijde van het vliegtuig en in actie kwam. Nadat hij was opgestaan om zich naar de cockpit te begeven, kantelde het vliegtuig met een schok zijwaarts, waarna het kort erop weer recht trok. Net voordat hij de cockpitdeur bereikte, dook het vliegtuig naar beneden, waardoor hij zijwaarts tegen stoelen en een cabinewand werd gesmeten. Hij probeerde op te staan. Dat lukte pas nadat het toestel uit de duikvlucht kwam en weer enigszins stabiliseerde. Toen pas wist hij de cockpit te bereiken, de copiloot te overmeesteren en het vliegtuig opnieuw recht te trekken met het stuurwiel van de piloot.
Dat er geen zuurstofmaskers naar beneden kwamen, heeft geen verwondering gewekt in kringen van luchtvaartexperts. Zuurstofmaskers vallen alleen automatisch naar beneden als de druk in de cabine wegvalt. De sensoren die de maskers activeren ‘voelen’ niet of het vliegtuig hard daalt of ondersteboven vliegt, ze meten puur de interne druk. Voor het rechtopstaande bekertje water is ook een verklaring aangedragen. De beelden daarvan zijn gefilmd na de landing van het vliegtuig. Het kan er dus neer zijn gezet na de landing. Zelfs als het bekertje er had gestaan tijdens de vlucht, dan zou het niet gek zijn als het tijdens de duikvlucht overeind was gebleven. De zogeheten ‘positieve G-krachten’ zouden daar juist voor hebben gezorgd. Net zoals water in een emmer niet naar buiten valt als je deze snel genoeg verticaal in het rond slingert, zorgt de middelpuntvliedende kracht ervoor dat het water en het glas stevig tegen het tafeltje aan gedrukt blijven.
De beelden van de ontmoeting van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met de held van vlucht FZ1073, Yaniv Haroun, gingen de hele wereld over. Haroun verschijnt in een T-shirt, spijkerbroek en sportschoenen die met bloed besmeurd zijn. Hij excuseert zich hiervoor bij Netanyahu. Hij heeft zich nog niet kunnen omkleden omdat hij zijn bagage nog niet heeft teruggekregen, zo verklaart hij. Netanyahu omhelst hem en zegt: “Het is mij een eer! Jij bent een held! Hoe heb je het klaargespeeld?” Hayoun: “We zijn een land van leeuwen, nietwaar?” Netanyahu: “Als ik naar jou kijk, dan zie ik een leeuw”. Netanyahu wijst naar het bloed op de kleding van Hayoun en zegt: “Is dat van hem?” Hayoun: “Ja, van hem”. Wie ze daarmee bedoelen is niet duidelijk, waarschijnlijk de gewonde piloot. Netanyahu bedankt Hayoun en zegt: “Als het vliegtuig Israël had bereikt, wie weet wat er dan gebeurd zou zijn.”
Hayoun vertelt dan wat zich had afgespeeld aan boord. Eerst hoorde hij iemand schreeuwen. Bij de cockpitdeur zag hij iemand staan in een wit overhemd. “Hij en ik drukten tegen de deur.” De deur ging niet meteen open, omdat de aangevallen gezagvoerder er tegenaan stond of lag. “Ik denk dat hij erin geslaagd was de deur te ontgrendelen voordat hij in elkaar zakte.” Toen Hayoun de cockpit binnenkwam, zag hij de gezagvoerder op de grond liggen. De copiloot trof hij aan tussen de twee stoelen in, in voorovergebogen positie boven het controlepaneel. “Ik nam hem in een nekklem en trok hem naar buiten.” Netanyahu: “Wat deed hij bij de instrumenten?” Hayoun: “Ik denk dat hij probeerde ze onklaar te maken”. Hayou wijst dan met zijn arm schuin naar beneden en zegt: “De neus van het vliegtuig helde op deze manier voorover.” Hij riep passagiers op hem te hulp te schieten, waarop er twee mannen naar voren stormden. Ze drukten de copiloot tegen de grond. Hayoun sprong naar voren de cockpit in. “Ik greep de stuurknuppels vast en trok ze naar achteren om het toestel weer horizontaal te krijgen.” Netanyahu vol ongeloof: “Jij trok aan de stuurknuppels?!” Hayoun lachend: “Ja, ik trok ze helemaal naar achteren. Ik kijk altijd naar Air Crash Investigation.” Hayoun vertelt dan dat een meereizende reservepiloot, die vanuit het passagiersgedeelte naar voren was gekomen, de besturing van hem overnam. Natanyahou: “Zonder jou had dit een tweede 9/11 kunnen worden”. Hayoun: “Naar mijn mening was dat ook het doel”.
Hayoun gaf, na zijn ontmoeting met Netanyahu, een uitgebreid interview aan de Israëlische publieke omroep Kan over zijn belevenissen. Het opmerkelijkste detail daaruit is het verdachte gedrag van een steward of ander bemanningslid in het passagiersdeel. Toen Hayoun bij de cockpitdeur aankwam, leek het bemanningslid deze vanaf de buitenkant dicht te houden in plaats van open te maken.
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
