WHO schakelt door van hanta naar ebola
Toine de Graaf | Datum: 26 mei 2026
Achter het bord met de tekst “Biohazard zone” in de Rotterdamse haven, ligt sinds 18 mei het Nederlandse cruiseschip MV Hondius. Het cruiseschip zorgde wereldwijd voor onrust na een dodelijke uitbraak van het hantavirus. De minimale bemanning blijft nog wekenlang in quarantaine. | Fotografie: Nicolas TUCAT | AFP
Wordt virus-angst gecreëerd om omstreden pandemieverdrag door te drukken?
‘Hanta-schip’ de Hondius was nog niet eens terug in Nederland of de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schakelde van het hantavirus door naar ebola. Afgelopen zondag riep de WHO de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Oeganda uit tot een “internationale noodsituatie”. Kritische volgers zien een verband met het vastgelopen pandemieverdrag en waarschuwen voor belangenverstrengeling binnen de WHO, waarvan Bill Gates de grootste donateur is geworden.
De afgelopen dagen vond in het WHO-hoofdkwartier in Genève de 79e Wereldgezondheidsvergadering (WHA) plaats. Eén van de agendapunten was het wereldwijde pandemieverdrag, dat tijdens de WHA van 2025 werd goedgekeurd. Dit verdrag moet ervoor zorgen dat de wereld beter is voorbereid op toekomstige pandemieën. Het verdrag is echter niet af: er ontbreekt nog de belangrijke bijlage over het ‘Pathogen Access and Benefit Sharing’-systeem (PABS). Die bijlage moet het wereldwijd delen door landen van biologisch materiaal en data van potentieel gevaarlijke pathogenen (ziekteverwekkers) regelen. Vorig jaar kon daarover geen overeenstemming worden bereikt. Pas nadat de WHA de tekst van deze bijlage heeft vastgesteld, kan het pandemieverdrag worden geratificeerd per land. Dat laatste traject kan dan nog eens twee jaar vergen.
Op 1 mei liepen de onderhandelingen over het PABS vast. Afrikaanse landen gingen er (opnieuw) niet mee akkoord dat ze op eigen kosten vroegtijdige detectie van infectieziekten zouden moeten uitvoeren en gegevens over pathogenen aan de WHO moeten verstrekken. Een verwijt luidt dat de WHO deze gegevens aan grote farmaceutische bedrijven doorgeeft om vaccins te produceren die de WHO vervolgens zou aanbevelen. WHO-baas Tedros probeerde de schade te beperken en meldde dat “vooruitgang” was geboekt. Tegelijk zette hij druk op de ketel door te melden dat de volgende pandemie slechts een kwestie van tijd is. Twee dagen later begon de WHO een onderzoek naar de uitbraak op de Hondius en werd met medewerking van de internationale media een hype gecreëerd.
Afgelopen maandag bereikte die haar apotheose, met de aankomst van de Hondius in de Rotterdamse haven. Honderden journalisten uit binnen- en buitenland waren hiervan getuige, vanaf een speciale persboot. Diezelfde dag ging in Genève de 79e Wereldgezondheidsvergadering (WHA) van start, met als inzet verlenging van de onderhandelingen over het ‘Pathogen Access and Benefit Sharing’-systeem (PABS) zodat dit kan worden goedgekeurd tijdens de WHA van 2027 of eerder tijdens een extra zitting.
Volgens critici, onder wie de Amerikaanse epidemioloog Nicolas Hulscher, verklaren de strubbelingen rond het PABS mogelijk waarom de WHO de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Oeganda juist afgelopen zondag uitriep tot een “internationale noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid”. De WHO acht de situatie ernstig, maar nog niet ernstig genoeg om te spreken van een “pandemische noodsituatie”
Hulscher vermoedt dat de hanta-hype niet het gewenste angstniveau heeft gecreëerd, waarna werd doorgeschakeld naar ebola. Die ziekte boezemt vooral Afrikaanse landen angst in, wat deze week tijdens de Wereldgezondheidsvergadering mogelijk zijn effect heeft gehad. Hulscher wijst er tevens op dat nu de VS zich heeft teruggetrokken uit de WHO, de Gates Foundation haar belangrijkste financier is geworden.
Onder de vlag van liefdadigheid slaagde Bill Gates er tijdens de coronapandemie in miljoenen te verdienen aan vaccins. De Epstein-files hebben aan het licht gebracht dat Jeffrey Epstein al vanaf 2011 Gates adviseerde over hoe hiervoor een systeem kon worden opgetuigd, waarvan de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) een onderdeel is. CEPI werd in 2017 opgericht in Davos, door onder meer het World Economic Forum (WEF), de Gates Foundation en de Britse Wellcome Trust.
Hulscher is van mening dat anno 2026 “niets wat de WHO zegt of doet zomaar voor waar moet worden aangenomen”. Hij betitelt CEPI als het “vaccinkartel van Gates” en wijst erop dat CEPI afgelopen januari aan Moderna en de Universiteit van Oxford 26,7 miljoen dollar heeft verstrekt voor de ontwikkeling van mRNA-vaccins en virale vectoren tegen het Bundibugyo-ebolavirus (BDBV), de variant die momenteel opspeelt in Afrika.
“Elke eerdere ebola-uitbraak is succesvol beperkt gebleven tot de getroffen regio zonder uit te groeien tot een wereldwijde pandemie”, schrijft Hulscher op de ‘Focal points’-substack. “Omdat ebola — inclusief de Bundibugyo-stam — zich verspreidt via direct contact met lichaamsvloeistoffen van symptomatische personen, niet via de lucht of toevallig contact. Er is simpelweg geen biologische basis dat dit een wereldwijde pandemie zou kunnen worden.”
De Australische arts David Bell, die negen jaar voor de WHO werkte, wees half mei al op mogelijke belangenverstrengeling rond het hantavirus. Hij haalde de “sterke investeringsgeschiedenis in het mRNA-vaccinbedrijf Moderna” van de Gates Foundation aan. “Moderna werkt aan een mRNA-vaccin tegen het hantavirus, wat vanuit investeringsperspectief verrassend is, aangezien de markt klein lijkt”, meldde Bell op de website van het Amerikaanse Brownstone Institute. “Hoe zou een levensvatbare commerciële markt voor een vaccin tegen zo’n obscure ziekte gegarandeerd kunnen worden? Een levensvatbare markt vereist dat grote delen van de bevolking ervan overtuigd worden dat ze een veel hoger risico lopen dan in werkelijkheid het geval is of dat ze gedwongen worden het vaccin te nemen.”
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
