Hugo de Jonge heeft bijna nergens spijt van
Toine de Graaf | Datum: 10 juli 2026
Hugo de Jonge tijdens de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid. De oud-minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport was tot 10 januari 2022 naast minister ook vice-premier. Sem van der Wal | ANP
Starre oud-minister van VWS vindt dat hij goed heeft gehandeld in coronatijd
Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in de coronaperiode, heeft vrijwel nergens spijt van. Een breedsprakige — en volgens velen op social media — zelfingenomen De Jonge werd vanmiddag bij vlagen scherp bevraagd door de coronacommissie, maar hij blijkt weinig last te hebben van wroeging. Alleen de ‘Dansen met Janssen’-campagne, waarbij jongeren direct na een Janssen-prik het uitgaansleven in konden, hadden “we natuurlijk nooit moeten doen”, aldus de voormalige minister.
Kritische volgers die hoopten op een deemoedige Hugo de Jonge, kwamen bedrogen uit. De voormalige vicepremier en VWS-minister stapte vol zelfvertrouwen de Enquêtezaal binnen, vastbesloten zijn huid duur te verkopen. Vooral commissielid Annelotte Lammers legde hem bij herhaling op het rooster, maar kreeg hem nooit echt op de knieën. Zo maakte De Jonge ondubbelzinnig kenbaar geen spijt te hebben van zijn aanpak van huisarts Rob Elens uit het Limburgse Meijel, die met succes een behandelprotocol rond het medicijn hydroxychloroquine (HCQ) toepaste bij coronapatiënten waarna de Inspectie (IGJ) hem dit verbood.
De jacht die de IGJ vanaf begin april 2020 ontketende op Elens, lijkt te zijn aangestuurd door De Jonge. Maar ook daarin week hij geen duimbreed. De oud-minister benadrukte dat de Inspectie uiteindelijk “onafhankelijk” was in haar oordeelsvorming. De Jonge vond wat hij deed in zijn communicatie richting IGJ geoorloofd. Hij wilde immers checken of de Inspectie haar werk deed (“werkte het stelsel?”), en bemoeide zich daarom enkele keren per app/e-mail met deze individuele casus. Daarbij herinnerde hij zijn gehoor eraan dat het functioneren van de IGJ “valt onder verantwoordelijkheid van de minister van VWS”.
Ook over zijn uitlating, gedaan in november 2021, dat hij “wijk voor wijk, deur voor deur, arm voor arm” zou doorgaan met de vaccinatiecampagne, toonde De Jonge geen enkel berouw. Lammers deed haar best om iets van zelfkritiek los te peuteren bij de huidige commissaris van de Koning in de provincie Zeeland, maar slaagde daar niet in. De Jonge vindt nog altijd dat deze uitspraak hoorde bij zijn werk en taak van destijds: “Voorkomen dat mensen in het ziekenhuis belanden”. Hij vindt niet dat hij daarbij te ver ging. “Waren er geen andere manieren om ervoor te zorgen dat mensen zich alsnog lieten vaccineren, zonder ze schuldgevoel aan te praten of angst aan te jagen?”, probeerde Lammers nog. De Jonge wuifde het verwijt weg. “Ik vind het geen angst aanpraten, maar de waarheid onder ogen zien”, zei hij.
Lammers haalde vervolgens een andere uitspraak aan van De Jonge, gedaan tijdens een persconferentie op 14 september 2021. “We houden het risico dat de zorg overbelast raakt door de mensen die niet gevaccineerd zijn”, zei hij bij die gelegenheid. “En dus dat het ziekenhuisbed niet beschikbaar is dat jij, jouw partner, jouw moeder of jouw broer nodig heeft voor een operatie waarop al lange tijd wordt gewacht.” Ook daarmee heeft De Jonge medio 2026 nog steeds geen enkele moeite, zo bleek.
Eerder in het verhoor verklaarde hij, onder ede, over de situatie in datzelfde najaar: “Het overgrote deel van de mensen in de ziekenhuizen was niet gevaccineerd. En omdat zij zich niet hadden laten vaccineren, lagen ze in dat ziekenhuis.” Het zal velen hebben herinnerd aan het AD van 25 oktober 2021, waarin De Jonge aldus werd geciteerd: “Het is een epidemie van de ongevaccineerden”.
Eén dag voor het verhoor sprak arts-onderzoeker Jona Walk op X nog de hoop uit dat de parlementaire enquêtecommissie Hugo de Jonge zou vragen “hoe het kan dat hij sprak van een ‘epidemie van ongevaccineerden’ anderhalve week nadat de ziekenhuisdata aantoonde dat een meerderheid van de covid-19 patiënten gevaccineerd was”. Walk voegde er nog een screenprint bij met de cijfers uit haar ziekenhuis, het CWZ in Nijmegen. De Jonge, die vertelde zich goed te hebben voorbereid op het verhoor, kent de ziekenhuisdata kennelijk nog altijd niet — of wil ze niet kennen.
Toen hij werd geconfronteerd met de draai die hij in de loop van 2021 maakte rond een indirecte vaccinatieplicht, gaf De Jonge toe “te zijn opgeschoven in zijn denken hierover”. Hij gaf geen enkel signaal het problematisch te vinden dat hij mensen had belazerd. Als minister verklaarde hij herhaaldelijk dat er “geen vaccinatieplicht” zou komen, ook “geen indirecte plicht”. Dat stelde hij onder andere tijdens een Kamerdebat op 18 november 2020. “Dat betekent dus ook dat je mensen niet gaat benadelen als ze het niet doen of bevoordelen als ze het wel doen?”, dubbelcheckte Geert Wilders. De Jonge antwoordde: “Ja”. Maar vanaf 25 september 2021 werd het voor iedereen vanaf 13 jaar verplicht een coronatoegangsbewijs (QR-code) te laten zien bij een bezoek aan horeca, culturele instellingen, festivals en sportgelegenheden zoals zwembaden. De QR-code kreeg je wanneer je was gevaccineerd tegen covid-19, een recente negatieve testuitslag had of kon aantonen te zijn hersteld na een besmetting. De QR-code werd pas op 25 februari 2022 afgeschaft.
De Jonge ontkende overigens dat invoering van de QR-code mede was bedoeld om mensen tot vaccinatie aan te zetten. “Het was een neveneffect, geen doel”, hield De Jonge de commissie voor. Doel was volgens hem het weer kunnen openen van de samenleving. De commissie leek er weinig van te geloven en confronteerde hem met onthullend appverkeer, waarin De Jonge destijds werd gewezen op een piek in de vaccinatiegraad, na het invoeren van de coronapas. “Wat goed!”, appte hij terug. “Durven we te zeggen waarom?” Maar De Jonge gaf tegenover de commissie geen duimbreed toe: het was en bleef een “neveneffect”.
Bij al die starheid van de oud-minister was het nog verrassend dat hij ten aanzien van de ‘Dansen met Janssen’-campagne, waarbij jongeren direct na een Janssen-prik het uitgaansleven in konden zonder het vaccin eerst te laten “inwerken”, wel het boetekleed aantrok. “Dat hadden we natuurlijk nooit moeten doen”, zei hij. Het was een funeste campagne, omdat de prik de overdracht van het virus niet voorkwam, en zeker zo kort na de vaccinatie niet. Maar de enorme piek aan besmettingen die vervolgens ontstond, had daar volgens De Jonge weer niks mee te maken en kwam door gelijktijdige versoepeling van de maatregelen.
Terwijl voor de Tweede Kamer al een week geleden het zomerreces is begonnen, gelast de coronacommissie nu pas een zomerstop in. Vanaf 24 augustus pakt de commissie de draad weer op en gaat dan door tot en met 10 september. De thema’s van de laatste verhoorweken zijn de rol van de Tweede Kamer en reflecteren/vooruitkijken: besturen tijdens een pandemie. Voor dat laatste thema zal De Jonge een tweede keer worden verhoord, namelijk op 3 september.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
