Milieuclubs overspoelen provincies met verzoeken tot intrekking natuurvergunningen boeren

George Woodham| Datum: 15 september 2026

Beeld: ©The Artoonist

“Ze maken boerengezinnen gewoon kapot”

Boerenbelangenorganisaties zijn geschrokken van de in totaal 217 ‘verzoeken tot intrekking natuurvergunning’ die nu bij de afzonderlijke provincies liggen. De verzoeken zijn in grote meerderheid ingediend door Stichting Mobilisation for the Environment (MOB) van Johan Vollenbroek en Leefmilieu. De links-activistische milieuclubs willen hiermee boerenbedrijven stilleggen die in hun ogen te veel stikstof produceren. Volgens voorzitter Mark van den Oever van Farmers Defence Force (FDF) zijn de ingediende verzoeken onderdeel van een “gecoördineerde aanval op de agrarische sector”. Johan Vollenbroek, voorman van MOB, ontkent dat tegenover deze krant.

In een van zijn kenmerkende online vlogs ageert voorzitter Mark van den Oever van Farmers Defence Force (FDF) vurig tegen het bestuursrechtelijke activisme van milieuclubs als Mobilisation for the Environment (MOB) van Johan Vollenbroek en Leefmilieu. Dat doet hij naar aanleiding van het nieuws dat er bij de afzonderlijke provincies in totaal 217 ‘verzoeken tot intrekking natuurvergunning’ van boerenbedrijven liggen, veelal afkomstig van MOB en Leefmilieu. Zonder natuurvergunning mag een boerenbedrijf niet opereren. Van den Oever stelt dat dergelijke clubs zo de boeren “op hun knietjes” willen krijgen en spreekt van een “gecoördineerde aanval op de agrarische sector”.

Johan Vollenbroek, voorman van Mobilisation for the Environment, ontkent echter dat MOB bezig is met een gecoördineerde aanval op de agrarische sector. Per e-mail reageert Vollenbroek naar De Andere Krant: “Ik neem “De Speld” (satirische nieuwssite — red.) serieuzer dan FDF. Ze hebben in het verleden ook al bakken vol laster over ons gepubliceerd. Het antwoord op die vraag is dus NEE.”

Abonneer

De Andere Krant heeft ook Leefmilieu benaderd voor een reactie, maar die organisatie weigert commentaar. Op de website van de organisatie van Vollenbroek meldt MOB dat het indienen van “intrekkingsverzoeken […] een bijzonder effectieve manier is om de depositie van stikstof op natuurgebieden heel gericht en [tegen] relatief lage kosten te beperken”.

Daarin gaat MOB, maar ook Leefmilieu als volgt te werk: Allereerst dienen ze bij de provincie (die de vergunningen verstrekt) een verzoek in tot intrekking van de natuurvergunning van een bedrijf. De wet biedt MOB en Leefmilieu de mogelijkheid zich daar tegenaan te bemoeien, omdat ze zich als “belanghebbende” mogen opwerpen. MOB en Leefmilieu claimen namelijk het algemene en collectieve belang te dienen, omdat ze zich tot taak hebben gesteld de natuur te beschermen. Ze claimen dan ook dat de bedrijven waarvan ze de vergunningen ingetrokken willen zien, nabijgelegen natuur beschadigen. Gaat de provincie daar niet in mee, dan schromen de organisaties niet om naar de bestuursrechter te stappen en daar alsnog succes te boeken.

Hoe effectief het bestuursrechtelijk activisme van Vollenbroeks organisatie kan zijn, bleek in de recente zaak van vijf Brabanste pluimveehouders. Nadat de aanvankelijk intrekkingsverzoeken van MOB door de provincie Brabant werden afgewezen, ging de organisatie van Johan Vollenbroek in beroep. Daarop oordeelde de rechter dat er “een substantiële vermindering van de stikstofdepositie bij de betrokken natuurgebieden” in de buurt van de betreffende boerenbedrijven moest komen.

De vijf pluimveehouders dienden daarop plannen in die naar eigen zeggen 50 tot 85 procent minder uitstoot op zouden leveren, maar dat volstond niet voor de provincie, die nu desondanks hun natuurvergunningen wil intrekken. De kwestie was aanleiding voor het grootschalige boerenprotest bij het Brabantse provinciehuis in Den Bosch van vrijdag 14 augustus 2026.

“Het is nog geen gelopen race, maar dat mag natuurlijk nooit gebeuren”, zegt Jan Bloemert, secretaris van boerenbelangenorganisatie Agractie over de kwestie die zijn vijf Brabantse collega’s treft. “Je hebt een onherroepelijke vergunning en daar moet je op kunnen vertrouwen. Het kan niet zo zijn dat die opeens van vandaag op morgen niet meer geldig is of verdwenen is”, zegt hij tegen De Andere Krant. Net als zijn collega Van den Oever is ook Bloemert niet te spreken over het bestuursrechtelijk activisme van MOB en Leefmilieu. “Ze maken boerengezinnen gewoon kapot. Andere woorden heb ik er niet voor. De sector heeft de afgelopen jaren al enorm gereduceerd en kan wellicht ook nog wel wat doen, maar dan wel fatsoenlijk. Niet op deze manier.”

Opvallend is dat ook landbouwminister Jaimi van Essen zich heeft uitgesproken tegen de vele handhavings- en intrekkingsverzoeken die organisaties als Leefmilieu en MOB hebben ingediend. De minister wil het bestuursrechtelijke activisme van dit soort clubs een halt toeroepen door via een spoedwet een programma van maatregelen in te voeren. De 34-jarige minister van D66 noemt het “heel ellendig” als boeren hun vergunning dreigen kwijt te raken en zegt dat daarom de stikstofmaatregelen “als de wiedeweerga” in wetgeving moeten worden vastgelegd. Maar dat is nou precies het tegenovergestelde van wat de demonstrerende boeren willen.