Provincie Noord-Holland gaat door met bomenkap in duingebied

“Er gebeuren véle schokkende dingen op deze aardbol en het kappen van het bos is niet het ergste, maar wel echt afschuwelijk om te zien. Er zijn al zó veel bomen gekapt, dat ik sommige gebieden niet meer terug ken. En het blijft maar doorgaan, schijnbaar zonder dat wij er invloed op lijken te hebben. Ik kijk uit naar de dag dat de aarde weer van ons liefhebbende mensen is en dat het ‘bestuurd’ gaat worden vanuit het hart.” Aldus een lezer die reageerde op het artikel dat wij op 21 maart van dit jaar publiceerden over de massale bomenkap in het Noord-­Hollandse duingebied.¹

Dat artikel leidde tot veel reacties. FVD stelde naar aanleiding van onze berichtgeving vragen aan Gedeputeerde Staten. Volgens Gerard (niet zijn echte naam), de klokkenluider die ons van informatie voorzag — het omvangrijke dossier dat hij opbouwde is te raadplegen op onze website — en die al vele jaren van dichtbij volgt wat er in het duingebied gebeurt, is de kap niet alleen rampzalig voor de natuur, maar ook illegaal, omdat het ingaat tegen de Habitatrichtlijn. Nederland heeft in 2004 bij de Europese Commissie in een daarvoor bestemd formulier — het Standard Data Form (SDF 2004) — aangegeven welke natuurtypen in de duinen tussen Bloemendaal en Hargen beschermd moeten worden. “Hierin staat ondubbelzinnig dat het habitat-type H2180, het Atlantisch duinbos, inclusief de dennenbossen, moet worden beschermd”, stelt Gerard. “Dit document is nooit gewijzigd. Toch handelen de instanties alsof het niet bestaat.”

De Habitatrichtlijn schrijft voor dat de natuurwaarden die zijn vastgelegd voor het Natura 2000-gebied niet mogen verslechteren. Dat gebeurt nu wel, stelt Gerard. De instanties — de provincie, het waterleidingbedrijf PWN en Staatsbosbeheer — ontkennen de grootschalige bomenkap ook niet. Volgens hen is die nodig voor “het herstellen van de dynamiek” in het gebied, meldt een woordvoerder van de provincie desgevraagd. “Op sommige plekken is die natuurlijke dynamiek afgenomen. Daardoor kunnen duinen dichtgroeien met struiken en bomen en verdwijnen open duinhabitats. Om de dynamiek te herstellen worden verschillende maatregelen toegepast, zoals het maken van verkervingen in de duinen, het aanleggen van stuifplekken en op sommige locaties het omvormen van bos naar open duin. Hierdoor krijgen wind en zand weer meer ruimte en ontstaat een gevarieerder duinlandschap”, aldus de provincie.

De provincie, die spreekt namens alle drie de betrokken instanties, ontkent niet dat deze “dynamisering” niet als zodanig is beschreven in het SDF-2004, maar volgens de woordvoerder is SDF-2004 slechts een “informatiebron”, en “geen afzonderlijk toetsingskader voor beheermaatregelen”. (Zie kader)

Volgens Gerard deugt deze redenering niet. “Het originele SDF-2004 is het enige door de Europese Commissie geaccepteerde document en is juridisch bindend. De daarin opgenomen instandhoudingsdoelen horen leidend te zijn. De instanties hebben echter geheel eigen natuurbeheerplannen gemaakt, die totaal afwijken van de originele plannen. Dat mag niet.” Gerard heeft in maart een klacht ingediend bij het directoraat-generaal Milieu van de Europese Commissie alsmede bij het ministerie van LNV in Den Haag. Hierin voert hij aan dat de provincie niet alleen de oorspronkelijke instandhoudingsdoelen naast zich neerlegt, maar ook op andere wettelijke vereisten tekortschiet. Zo verzuimt de provincie aan monitoring te doen. “Grote delen van het duingebied zijn nooit onderzocht.” Ook dat ontkent de provincie niet direct. “De ontwikkeling van de natuur in het gebied wordt gevolgd door terreinbeheerders en door de provincie”, schrijft de woordvoerder.