Boeren voelen zich verraden: FDF haalt hard uit naar LTO om stikstofplannen
Sjoukje Dijkstra | Datum: 26 juli 2026
Ger Koopmans (LTO) tijdens de formatiegesprekken na een gesprek met informateur Rianne Letschert op 21 januari 2026. Fotografie: Lina Selg | ANP
Volgens FDF dreigt de vergunningverlening opnieuw grotendeels vast te lopen
De strijd over het nieuwe stikstofbeleid speelt zich niet meer alleen af tussen boeren en de overheid. Inmiddels richt de woede van de agrariërs zich ook op hun belangenbehartiger LTO Nederland. Farmers Defence Force (FDF) beschuldigt deze ervan achter de schermen te hebben meegewerkt aan de verstrekkende stikstofplannen en het beleid van landbouwminister Jaimi van Essen.
Op zijn eigen website spreekt FDF in ongekend harde bewoordingen over “de vuile handen van LTO”. Volgens voorman Mark van den Oever vertonen de “bouwstenen” die LTO eerder presenteerde opvallend veel overeenkomsten met de onlangs gepresenteerde kamerbrief Weer ruimte voor boer, natuur en bouw. “Vergelijk de bouwstenen met de brief van landbouwminister Van Essen”, zegt Van den Oever, waarmee FDF suggereert dat LTO niet slechts is geraadpleegd, maar inhoudelijk heeft bijgedragen aan de nieuwe koers van het kabinet.
Die koers betekent een fundamentele wijziging van het stikstofbeleid. Niet langer staan uitsluitend depositiedoelen centraal, maar komen er per bedrijf concrete emissieplafonds. Voor de melkveehouderij geldt vanaf 2035 een maximale uitstoot van 0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht. Daarnaast komen er strengere eisen rond kwetsbare Natura 2000-gebieden, worden zones ingesteld waar aanvullende beperkingen gelden en volgen ook emissienormen voor andere veehouderijsectoren. Daartegenover staan miljarden aan verduurzamingssubsidies, maar voor veel boeren overheerst de vraag hoeveel ondernemers uiteindelijk nog perspectief overhouden.
Juist dat gebrek aan perspectief is volgens FDF het grote probleem. De actiegroep stelt dat boeren opnieuw verder in het nauw worden gedreven, terwijl hun eigen belangenorganisatie daaraan heeft meegewerkt. Op de website schrijft FDF dat vrijwel iedere boer wordt geraakt door de nieuwe systematiek van bedrijfs-, regionale en sectorale emissieplafonds. Volgens FDF dreigt de vergunningverlening opnieuw grotendeels vast te lopen en worden boeren uiteindelijk tegen elkaar uitgespeeld wanneer de sector als geheel de gestelde plafonds overschrijdt. In de ogen van de actiegroep worden boeren daarmee “met de rug tegen de muur gezet” door een organisatie die juist voor hen zou moeten opkomen.
Dat de spanningen hoog oplopen, blijkt ook buiten de vergaderzalen. LTO-voorzitter Ger Koopmans kreeg de afgelopen weken te maken met felle protesten en bedreigingen. Die illustreren hoe diep het wantrouwen inmiddels is onder een deel van de agrarische achterban. Veel boeren voelen zich in het nauw gedreven. De woede richt zich niet langer uitsluitend op Den Haag, maar steeds nadrukkelijker ook op organisaties die jarenlang als hun belangenbehartiger werden gezien.
Die onrust wordt gevoed door ontwikkelingen die elkaar in hoog tempo opvolgen. Zo onderbreekt de provincie Noord-Brabant zelfs het zomerreces voor een spoeddebat op 14 augustus over het voorgenomen intrekken van de stikstofvergunningen van vijf pluimveehouders die volgens de provincie een te grote belasting vormen voor Natura 2000-gebieden Kampina en De Peel. Volgens gedeputeerde Saskia Boelema is er “geen andere optie”. Zeven oppositiepartijen spreken van een maatregel die “buiten alle proporties” is en waarschuwen voor “een levensgevaarlijk precedent”. BBB-fractievoorzitter Marco Havermans zegt dat boeren “vlak voor de vakantie voor de bus worden gegooid”. Juist zulke voorbeelden voeden volgens FDF de overtuiging dat steeds meer boeren hun bedrijf of vergunning dreigen kwijt te raken, terwijl hun eigen belangenorganisatie daartegen onvoldoende weerstand biedt.
LTO heeft inmiddels laten weten de beschuldigingen van FDF niet te herkennen. De belangenorganisatie benadrukt dat overleg met de overheid noodzakelijk is om de positie van boeren zo goed mogelijk te beschermen. Daarmee lijkt de kloof binnen de landbouwsector alleen maar verder toe te nemen. Waar boeren jarenlang gezamenlijk optrokken richting de overheid, is nu ook een strijd ontstaan over de vraag wie de sector daadwerkelijk vertegenwoordigt.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
