Bulgaarse journaliste meldt: verraad in het Kremlin
Eric van de Beek | Datum: 6 augustus 2022
Beeld: Dilyana Gaytandzhieva
“Meneer de president, mijn bron kent verschillende informanten in uw naaste kring van medewerkers en in de GRU”
Personen binnen de Russische inlichtingendienst GRU werken heimelijk samen met het bekende onderzoekscollectief Bellingcat. Ook Poetin wordt omringd door verraders. Dit stelt de Bulgaarse onderzoeksjournaliste Dilyana Gaytandzhieva op basis van bewijzen die zij zou hebben verkregen via een informant van de GRU.
Dilyana Gaytandzhieva is een journalistieke zwaargewicht. Meermaals kwam zij met verhalen die te raar klonken om waar te kunnen zijn, maar die toch waar bleken. Zoals haar verhaal over biolabs in Oekraïne en andere landen die gefinancierd worden door het Amerikaanse ministerie van Defensie en waar onder meer coronavirussen zijn ontwikkeld. Ruim vier jaar geleden kwam zij met een goed gedocumenteerd artikel hierover. De reguliere media verzwegen het, maar inmiddels is algemeen bekend dat ze er zijn.
Vijf jaar geleden schreef Gaytandzhieva over hoe terroristen in Syrië en elders bevoorraad werden vanuit de VS, Saoedi-Arabië en andere landen. Haar artikel hierover verscheen in Trud, de grootste krant van Bulgarije. Het was meteen het laatste artikel dat ze schreef voor dat medium. Want de hoofdredacteur ontsloeg haar, zonder uitleg te geven, en waarschijnlijk onder druk van de Bulgaarse autoriteiten die haar weg wilden hebben. Aan de kwaliteit van het artikel lag het niet, want het werd niet gerectificeerd en het staat nog steeds online.
Sindsdien werkt Gaytandzhieva als freelance journaliste. Ze beheert een website genaamd Arms Watch. Deze is de afgelopen drie jaar vaker niet dan wel bereikbaar geweest voor bezoekers, omdat onbekenden voortdurend DDos-aanvallen uitvoeren op de website.
Gaytandzhieva verraste afgelopen week opnieuw. Ditmaal met een indringende oproep aan niemand minder dan Vladimir Poetin. Ze deed dat via haar YouTube-kanaal en vroeg hiervoor aandacht via Twitter. De Russische president zou omringd worden door verraders en binnen de militaire inlichtingendienst GRU zouden bepaalde personen vertrouwelijke gegevens over het staatsapparaat doorspelen aan het in Nederland gevestigde onderzoekscollectief Bellingcat. Ze riep de president op kennis te nemen van de informatie die haar hierover was doorgespeeld door een informant binnen de GRU. Het klonk opnieuw als een verhaal dat te raar klonk om waar te kunnen zijn. Maar Gaytandzhieva inmiddels kennende, zal er op zijn minst een kern van waarheid in zitten.
De manier waarop Gaytandzhieva haar spectaculaire onthulling onder de aandacht brengt, is opmerkelijk. Zij heeft haar bevindingen niet eerst opgetekend in een artikel en dat gepubliceerd op haar website. Zij koos er ditmaal voor haar onthulling te delen via een videoboodschap die direct gericht was aan Poetin. Vanwaar deze, voor een serieuze journalist, zeer ongebruikelijke manier van communiceren? Ze legt dat in de video niet uit, maar de reden laat zich raden. Ze weet niet of de informatie die ze voor Poetin heeft bij hem terecht komt als ze deze afgeeft aan iemand in het Kremlin, met het verzoek deze door te spelen aan Poetin. De informatie kan dan in verkeerde handen vallen. Ze hoopt daarom waarschijnlijk dat haar videoboodschap iemand in het Kremlin bereikt die Poetin goed gezind is en haar boodschap bij hem onder de aandacht brengt.
Gaytandzhieva beweert in contact te staan met iemand binnen de GRU die heeft samengewerkt met Bellingcat en daar nu spijt van heeft. “Meneer de president, mijn bron kent verschillende informanten in uw naaste kring van medewerkers en in de GRU,” zegt ze kijkend in de camera. “Bellingcat ontvangt actuele informatie van hen. Zij hebben u lange tijd verkeerd ingelicht en bedrogen. Bellingcat heeft veel informatie, waaronder informatie over u. Mijn bron verzoekt u contact op te nemen met Ramzan Kadyrov. Aan hem zal mijn bron een lijst met namen verstrekken. Volgens mijn bron is Kadyrov de enige persoon binnen uw kring die u kunt vertrouwen.” Kadyrov is de leider van Tsjetsjenië, een autonome deelrepubliek van de Russische Federatie.
Van vertrouwelijke informatie die Bellingcat zou hebben over Poetin is tot nu toe niets gebleken uit publicaties van het in Nederland gevestigde onderzoekscollectief. Wel wist Bellingcat meermaals de hand te leggen op persoonlijke gegevens van Russische spionnen, waaronder scans van paspoorten, belgegevens, reisgegevens en e-mails. Gevoelige informatie over met name officieren van de Russische militaire inlichtingendienst GRU, maar ook van de FSB, blijft opduiken op de Bellingcat-website. Voorman Eliot Higgins en hoofdonderzoeker Christo Grozev weerspreken dat ze deze informatie ontvangen van westerse inlichtingendiensten. Ze verkrijgen deze van ethische hackers, zeggen ze, van een organisatie genaamd Black Mirror – of ze kopen deze op de zwarte markt. Maar volgens Gaytandzhieva ligt dit dus anders. Haar bron heeft haar verteld dat er een lek zit bij de GRU, en dat hij zelf als GRU-medewerker betrokken is geweest bij het doorspelen van informatie aan Bellingcat.
De Bulgaar Grozev heeft via Twitter gereageerd op de video van zijn landgenote Gaytandzhieva. “Het idee dat Bellingcat, van alle organisaties die er zijn, spionnen zou hebben die hijgen in de nek van Poetin en de top van de GRU, hem desinformatie voeren en diens persoonlijke geheimen aan ons doorspelen, is, hoe vleiend het ook klinkt, zo belachelijk dat het niet nodig is hier serieus op in te gaan.”
Grozev heeft eerder geprobeerd Gaytandzhieva in diskrediet te brengen. In 2019 beweerde hij dat haar website “verbonden” was met de GRU. Hij deed dit zonder hiervoor bewijzen aan te voeren. In de laatste week van juli bleek dat Grozev zelf allesbehalve de onafhankelijke journalist is waar hij zich voor uitgeeft. De Russische media meldden dat hij betrokken is geweest bij een poging van de Oekraïense geheime dienst om Russische gevechtspiloten te verleiden om met vliegtuig en al over te lopen naar Kiev. Het bewijs voor deze claim was kennelijk zo sterk dat Grozev geen andere mogelijkheid zag dan bekennen. Zijn excuus was dat hij niet als uitvoerder betrokken was bij de operatie, maar als documentairemaker. Ook zei hij dat het geen actie was geweest van de Oekraïense geheime dienst, maar van particulieren.
Gaytandzhieva is op sociale media bedolven onder de reacties vanwege haar videoboodschap. Een volger van haar op Telegram, ene Gylippe, stelt de vraag: “Hoe weet je dat je zelf niet gebruikt wordt om desinformatie te verspreiden aan de top van de Russische regering?” Dat is een goede vraag. Het creëren van paranoia is een aloude politieke truc. De bron van Gaytandzhieva zegt te hebben gewerkt voor Bellingcat. Hoe weet ze dat hij dit nu niet meer doet?
Deze en andere vragen heeft de Andere Krant willen voorleggen aan Gaytandzhieva. “Ik kan tijdelijk vanwege veiligheidsredenen geen commentaar leveren”, was haar reactie. Zeker is dat Gaytandzhieva’s journalistieke carrière niet meer zal zijn wat deze is geweest. Door Poetin rechtstreeks aan te spreken in een poging hem in bescherming te nemen, bedrijft zij politiek in plaats van journalistiek. Ze heeft daarmee haar reputatie op het spel gezet.
Videoboodschap Gaytandzhieva aan Poetin: bit.ly/videoboodschap-aan-Poetin
Website Gaytandzhieva: armswatch.com
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
