“Een historische strijd tussen het Westen en niet-Westen”

Het sterkst is de militarisering zichtbaar in Duitsland. “Duitsland is zichzelf opnieuw aan het uitvinden als wapenfabriek”, vatte de Wall Street Journal de toestand bij de oosterburen onlangs samen. “Na decennia te hebben gediend als Europa’s industriële motor, kampt Duitsland nu met de langste periode van stagnatie sinds de Tweede Wereldoorlog”, schrijft de Amerikaanse krant. “De Duitse respons is al even grimmig als de ­crisis zelf: Duitsland schakelt over van auto’s op kanonnen.” In het artikel wordt beschreven hoe de noodlijdende Duitse fabrieken, die kampen met hoge energiekosten en niet opgewassen zijn tegen de Chinese concurrentie, nu massaal worden omgebouwd tot wapen- en munitiefabrieken. “Defensie is de enige sector die nog groeit.”

Rusland wordt op een andere manier gemilitariseerd door de Oekraïne-­oorlog. In de afgelopen drie jaar hebben al 1500 frontsoldaten een politieke functie verworven binnen de Verenigd Rusland partij van Poetin, zo meldde partijvoorzitter en vice-voorzitter van de Nationale Veiligheidsraad Dmitri Medvedev onlangs. Daarnaast blijft de Russische krijgsmacht maar groeien, ondanks de verliezen aan het front. Rusland heeft 1,3 miljoen militairen in actieve dienst, ongeveer evenveel als de VS, plus ruim 2 miljoen reservisten, veel meer dan in de VS. Een land als Duitsland heeft de beschikking over slechts 80.000 actieve militairen, en 30.000 tot 60.000 reservisten.

Het verdere verloop van de oorlog tegen Iran is al net zo onzeker. Trump besloot afgelopen week het staakt-het-vuren eenzijdig te verlengen, maar tegelijk de blokkade van de Straat van Hormuz te handhaven.

De Iraniërs hechten geen enkele waarde aan dat besluit. “Trumps verlenging van de wapenstilstand betekent niets”, tweette de rechterhand van de Voorzitter van het Iraanse parlement, Mahdi Mohammadi. “De verliezende partij kan niet de voorwaarden dicteren. Er is geen verschil tussen het voortzetten van de blokkade en bombarderen. Trumps besluit betekent slechts dat de VS tijd willen winnen voor een verrassingsaanval.”

Trumps dagelijkse stortvloed aan warrige uitlatingen leidt alleen maar tot nog meer onzekerheid. “Iran stort financieel in”, schreef hij deze week op zijn platform Truth Social. “Ze willen de Straat van Hormuz weer open hebben. Ze maken 500 miljoen dollar verlies per dag. Ze zeggen dat ze Straat hebben geblokkeerd omdat ik hem heb geblokkeerd. Het enige dat ze willen is gezichtsverlies vermijden. Mensen benaderden me vier dagen geleden en zeiden, ‘meneer, Iran wil de Straat zo snel mogelijk open hebben’. Maar als we dat doen, kan er nooit een ‘deal’ komen met Iran, tenzij we de rest van hun land opblazen, inclusief hun leiders!”

Er is niemand die dit soort uitspraken nog serieus neemt, schrijft de veelgevolgde blogger Simplicius — voor zover er al een touw aan vast valt te knopen. Er is volgens hem geen enkel bewijs dat de Amerikaanse blokkade effectief is. In de eerste week sinds de start ervan zouden 34 schepen door de Straat zijn gevaren en is er één door Amerikaanse marineschepen tegengehouden — en dat gebeurde in de Golf van Oman, ver van de Straat zelf.

Een grondinvasie van Iran lijkt ook nog ver weg. Er zouden op dit moment 50.000 Amerikaanse gevechtstroepen in de regio bij elkaar zijn gebracht. Dat is volgens experts veel te weinig voor een invasie. In de Eerste Golfoorlog in 1990 zette de westerse coalitie 950.000 militairen in, waarvan 700.000 Amerikanen. Dat ging om de invasie van Koeweit, een land dat vele malen kleiner is dan Iran.

Een serieus probleem voor de VS is dat ze in Iran in korte tijd een groot deel van hun wapens, afweersystemen en munitie hebben gebruikt — ruwweg een kwart van de totale voorraden, volgens de Center for Strategic and Inter­national Studies (CSIS), een pro-westerse denktank in Washington. De Chinese analist Hua Bin komt op zijn Substack met een ontluisterende ­analyse van de Amerikaanse militaire prestaties in Iran. “Het Pentagon heeft letterlijk al zijn belangrijkste marine- en luchtmachtsystemen ingezet in Iran, van zijn vliegdekschepen tot straaljagers, bommenwerpers en luchtafweersystemen, zonder resultaat. Ze hebben al hun kaarten uitgespeeld, op hun kernwapens na.” Hij stelt vast dat de Amerikaanse krijgsmacht totaal niet is berekend op de drone-zwermen en verzadigingsbombardementen die kenmerkend zijn voor moderne oorlogvoering.

Dit verklaart waarom de Amerikanen, net als de Duitsers, nu ook auto­fabrieken willen gaan ombouwen voor militaire productie. “Functionarissen van het Pentagon hebben gesprekken gevoerd met bedrijven als General Motors, Ford en Oshkosh om hun fabrieken en personeel te mogen gebruiken voor de productie van drones, raketten en andere wapensystemen”, meldt de Wall Street Journal.

De bekende politicoloog John Mearsheimer voorspelde deze week al dat Trump het staakt-het-vuren in Iran zou verlengen. “Hij kan zich niet terugtrekken, maar hij kan ook niet doorgaan. Daarom heeft hij maar besloten even niks te doen.” Ex-CIA-analist Larry Johnson constateert eveneens dat een patstelling is ontstaan. “Trump heeft het staakt-het-vuren verlengd, maar door de blokkade te handhaven, maakt hij iedere kans op een definitief vredesakkoord onmogelijk.”

De gepensioneerde Amerikaanse kolonel Douglas Macgregor, een veelgevraagd commentator, schrijft dat Iran allang niet meer geïnteresseerd is in onderhandelingen. Hij merkt op dat de Iraniërs bij de recente onderhandelingen in Islamabad in Pakistan zeventig experts hadden meegenomen die zich terdege hadden voorbereid. De Amerikaanse onderhandelings­delegatie daarentegen had helemaal niets voorbereid. Hetzelfde gebeurde vorig jaar in Alaska toen Poetin en Trump elkaar ontmoetten.

Het probleem voor de VS en Europa, stellen veel analisten, is dat ze niet in staat zijn hun oorlogen te winnen, maar dat er ook te veel op het spel staat om ze op te geven. Volgens financieel specialist Alex Krainer is de oorlog in Iran een strijd op leven of dood. “De oorlog gaat niet over democratie, kernwapens of vrouwenrechten. Het is de definitieve clash tussen het westerse wereldrijk en de rest van de mensheid, waarbij beide kanten zich niet kunnen overgeven. Dit wordt uitgevochten tot één van de twee is vernietigd. Ik denk dat dit nu heel goed wordt begrepen overal in de wereld. Niet-westerse landen weten dat ze voor de keuze staan. Of ze verenigen zich, of ze worden één voor één onderworpen.”

Buitenlandcorrespondent en auteur Patrick Lawrence van Consortium News komt tot dezelfde conclusie. “Wat er op het spel staat in Iran en Oekraïne, is een herschikking van de macht van wereldhistorische omvang. Europa kan zich geen nederlaag veroorloven tegen Rusland. Israël en de VS kunnen dat ook niet tegen Iran. Het gaat om een strijd tussen het Westen en het niet-Westen. Het is de strijd van de 21e eeuw.”