Gekmakende geluidshinder door warmtepompen
Bert Weteringe | Datum: 7 mei 2026
Illustratie: ©Wilfred Klap
Meer dan 200.000 Nederlanders ervaren ernstige last en dat aantal neemt toe
Het geluid dat warmtepompen produceren — een dominante lage bromtoon — zorgde volgens een recent rapport van het RIVM in 2024 bij 200.000 mensen van 16 jaar en ouder voor ernstige geluidshinder. Nu de vraag naar warmtepompen toeneemt vanwege de hoge gasprijzen, zal ook het aantal mensen dat geluidsoverlast ervaart de komende jaren verder toenemen, voorspelt Erik Roelofsen, directeur van de Nederlandse Stichting Geluid (NSG). Hij maakt zich ernstige zorgen. “Mensen krijgen er zo veel stress van dat ze aan de slaappillen gaan, niet meer thuis slapen en zelfs werkloos worden.”
“Het is een combinatie van het geluid van een ventilator en een koelkast”, zo omschrijft Erik Roelofsen het doordringende gebrom van een warmtepomp. “Er zit een dominante laagfrequente toon met een frequentie van rond de 50 Herz in de meeste buitenunits van een warmtepomp. De toon dringt door ramen en muren en de intensiteit van de toon neemt toe naarmate het buiten onder de zeven graden en kouder wordt. Vooral in de vroege ochtend, wanneer de warmtepomp langer aan blijft om het huis weer op te warmen.”
Een warmtepomp is een apparaat dat met gebruik van elektriciteit warmte uit de lucht, bodem of het grondwater haalt en die gebruikt om een huis te verwarmen. Meestal wordt hij buiten geplaatst, bijvoorbeeld tegen de buitenmuur, in de tuin of op het dak. Rond 2017 verschenen de eerste warmtepompen op grotere schaal bij woningen doordat de overheid subsidies voor de aanschaf invoerde en aankondigde dat nieuwbouwwoningen niet meer op gas mochten worden aangesloten vanwege de Nederlandse klimaatdoelen. Warmtepompen zouden bijdragen aan het verminderen van de CO2-uitstoot.
In Nederland is op dit moment ongeveer 10 procent van de woningen — dat zijn er ongeveer 760.000 — uitgerust met een warmtepomp, zo blijkt uit cijfers van het CBS en het op 15 april gepubliceerde Warmtepomp Trendrapport 2026 van onderzoeksbureau Dutch New Energy Research (DNE).
Als het aan de huidige coalitiepartijen D66, VVD en CDA ligt, wordt de warmtepomp met ingang van 2029 de norm voor het verwarmen van gebouwen zonder warmtenet. Eerder al wilde het kabinet-Rutte IV de warmtepomp verplichten met ingang van dit jaar, maar die maatregel werd teruggedraaid door het kabinet-Schoof.
Al sinds de opkomst van de warmtepomp in 2017 is Roelofsen betrokken bij de problematiek rondom de geluidshinder die wordt veroorzaakt door de apparaten. “Collega’s van de Nederlandse Stichting Geluidshinder en ik kregen in 2017 de eerste meldingen binnen van geluidshinder van deze buitenunits. Toen zijn we ons erin gaan verdiepen en het bleek dat er helemaal geen wet- en regelgeving was voor het geluid van warmtepompen.” Roelofsen klopte daarop aan bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, die over het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) gaat, maar pas nadat Roelofsen in mei 2018 met twee gedupeerden de media opzocht — bij het programma Kassa van BNNVara — kwam er beweging bij de minister.
In 2021 volgde een wettelijke normering voor het geluid van installaties buiten de woning — waaronder warmtepompen. Roelofsen: “Er is een norm gekomen van 40 decibel (dB) op de perceelgrens en bij een appartementencomplex geldt de 40 dB bij het eerste raam dat open kan, maar wij pleiten nog steeds voor een strengere geluidsnorm van 30 dB om meer rekening te houden met de bromtoon en het cumulatieve effect van meerdere warmtepompen bij elkaar. Inmiddels heb ik al meer dan honderd warmtepompzaken gedaan, van het begeleiden van bezwaarprocedures en het uitvoeren van geluidsmetingen tot het ondersteunen bij rechtszaken. De mensen komen bij ons als ze echt geen uitweg meer weten.”
Hij heeft een aantal schrijnende zaken in behandeling. “Mensen krijgen er zoveel stress van dat ze aan de slaappillen gaan, niet meer thuis slapen en zelfs werkloos worden. Zo zijn er mensen in Oosterhout die ernstige hinder ondervinden van de warmtepomp van de buren. Ze wonen nog wel thuis, maar slapen al jarenlang bij hun dochter aan de rand van het dorp. Wij hebben vastgesteld dat de warmtepomp van de buren meer dan 10 decibel over de norm gaat. (Een toename van 10 decibel komt neer op een vertienvoudiging van de geluidsintensiteit, wat mensen ervaren als een verdubbeling van de geluidssterkte — red.). In Groningen zijn we al heel lang bezig met de gemeente, maar de gemeente wil niet handhaven op de geluidsnorm. Ik vind dat heel triest. De hinder houdt niet op bij de norm.”
Nadat de wettelijke normering voor geluid van warmtepompen in 2021 van kracht werd, kwamen er een tijdje minder klachten binnen bij Roelofsen, maar “de laatste twee jaar neemt het aantal klachten weer ontzettend toe”, zo stelt hij.
Onderzoek van het RIVM bevestigt zijn waarneming. Uit het rapport Beleving woonomgeving: hinder en slaapverstoring in woonomgeving, dat in september 2025 werd gepubliceerd, blijkt dat er in 2024 al 200.000 mensen ernstige geluidshinder door warmtepompen ervaarden — een toename van ongeveer 30.000 mensen ten opzichte van 2023. Ook waren warmtepompen vaker de oorzaak van slaapverstoring: het percentage mensen dat slecht slaapt door het geluid van een warmtepomp steeg van 0,7 procent in 2023 naar 1,1 procent in 2024. Dat zijn in totaal rond de 165.000 mensen, evenveel als het aantal mensen dat geluidshinder ervaart rondom Schiphol.
In 2025 werden 136.000 warmtepompen verkocht, een stijging ten opzichte van het jaar ervoor, toen er een duidelijke terugval was in de tendens van het groeiende aantal warmtepompen. Mede gedreven door de huidige, hoge gasprijzen, is de verwachting dat het aantal warmtepompen in 2026 opnieuw fors zal toenemen. Het Warmtepomp Trendrapport 2026 van onderzoeksbureau DNE voorspelt een groei tot wel 216.000 stuks.
Roelofsen maakt zich daarom ernstige zorgen en is in gesprek met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) om de toenemende geluidshinder door warmtepompen mee te nemen in het Nationale Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). “Zij zien ook dat er heel veel problemen zijn.”
Roelofsen merkt op dat in acht van de tien gevallen de geluidshinder wordt veroorzaakt door een “foute installatie”. “Resonantie — het in frequentie meetrillen van een materiaal of constructie — is dan het grote probleem. Zo kan bij de installatie op een plat, geïsoleerd dak het hele dak door het laagfrequente geluid gaan trillen. Een bevestiging met beugels aan de muur is een constructie die dezelfde problemen geeft.”
Om de geluidsoverlast te voorkomen geeft Roelofsen aan dat “degene die de warmtepomp aanschaft beter moet nadenken over de aankoop en de locatie. Daarnaast moet de installatie in overleg met de installateur en de buren uit de directe omgeving worden gedaan. Ook is het van belang dat er een A-merk wordt aangeschaft en geen warmtepomp van AliExpress uit China.” Als laatste tip geeft hij mee om bij geluidshinder door de warmtepomp van de buren er eerst met elkaar uit zien te komen. “Als dat niet gaat, ga dan naar de gemeente. De gemeente moet de bouwregels naleven.”
Ingrid Homoet werkte meer dan twintig jaar als geluidsspecialist bij gemeenten in het noorden van het land. Al meer dan tien jaar is ze slachtoffer van laagfrequent geluid uit de omgeving en sinds 2018 vooral ook van het laagfrequente geluid dat door warmtepompen wordt geproduceerd. Ze verhuisde drie jaar geleden vanuit Groningen naar een dorpje in Friesland om aan de geluidsoverlast van warmtepompen te ontsnappen, maar ook in haar nieuwe woonplaats zorgen warmtepompen bij nieuwbouwwoningen er inmiddels voor dat ze nauwelijks nog slaapt. “Ik heb vannacht weer niet geslapen en zat alweer op Funda te kijken.”
Het gebrek aan goede nachtrust zorgt er bij Homoet voor dat ze zich al jaren niet fit voelt. “Ik kan daardoor soms niet uit mijn woorden komen, het maakt me knettergek. In Groningen hoorde ik elke nacht de warmtepompen aangaan. Het is alsof ik continu op een stationair draaiende vrachtwagen zit”, zo omschrijft Homoet het geluid van de warmtepompen. “De trilling die je voelt in je hoofd en in je oren is echt vreselijk.” Ze kan zich dan ook goed voorstellen dat het mensen tot wanhoop drijft. “Van de beheerders van de Facebook-groep ‘Lotgenoten laagfrequent geluid’ heb ik gehoord dat de oprichter zelfmoord heeft gepleegd.”
Om de hinder voor omwonenden te beperken stelt Homoet dat een isolerende omkasting en een trillingsvrije bevestiging verplicht zouden moeten worden gesteld. “Maar omdat niemand dit eist, doet ook niemand het. Wanneer gaat Nederland zeggen, we hebben de grens bereikt? Wachten we tot we allemaal knettergek en doodziek worden? Hoe ziet onze leefomgeving er in 2050 uit? Ik vrees het ergste.”
HELP MEE ONS DOEL TE BEREIKEN – 1000 EXTRA ABONNEES
We delen als krant al vijf jaar artikelen gratis en zullen dat blijven doen. Omdat we deze week 1000 nieuwe abonnees willen werven, zijn de artikelen deze week alleen geheel te lezen voor onze abonnees. Word ook abonnee en krijg toegang tot ons complete archief. Mis geen enkel artikel van De Andere Krant en bouw mee aan ons vrije nieuwsplatform.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
