“Journalisten zijn ongeveer zo vrij als soldaten”
Eric van de Beek | Datum: 30 juli 2026
Fotografie: ©Marijn van de Beek
Communicatiewetenschapper Tabe Bergman mijdt de massamedia
Wie wil begrijpen hoe de wereld in elkaar steekt, doet er goed aan de massamedia te mijden, is de ervaring van communicatiewetenschapper Tabe Bergman. “De mainstreammedia hebben mij een vertekend beeld gegeven van elk onderwerp dat ik besloot dieper te onderzoeken dan de krantenkoppen.” Dat komt volgens Bergman doordat niet journalisten het nieuws maken, maar de elites, die er belang bij hebben dat de massa denkt en zich gedraagt zoals zij graag zien. Een nuttige functie die de dagbladen en omroepen nog vervullen in de maatschappij is dat ze de mensen iets geven om met elkaar over te praten. “Het is wellicht verstandig net genoeg nieuws tot je te nemen zodat je jezelf niet maatschappelijk buitenspel zet.”
“Vaarwel, NL: Met je gezagsgetrouwe media gaat het alleen maar slechter.” Met die constatering zette communicatiewetenschapper Tabe Bergman vorig jaar een punt achter zijn jarenlange studie van de Nederlandse pers. In een artikel dat verscheen op de website van The Hague Peace Projects liet hij tegelijk ook weten geen voeling meer te hebben met het reilen en zeilen in het vaderland. “Ik woon al bijna twintig jaar niet meer in Nederland en mijn interesses zijn veranderd. Nederland is geslonken in mijn hoofd tot het vrijwel verdwenen is.” Bergman, die de School voor de Journalistiek in Utrecht doorliep en daarna het journalistieke klappen van de zweep leerde kennen via onder meer het Amerikaanse persbureau Associated Press, promoveerde in 2013 aan de Universiteit van Illinois in Urbana-Champaign op een proefschrift over de crisis in de Nederlandse journalistiek, getiteld The Dutch Media Monopoly. In 2018 verscheen van hem de bundel Nepnieuwsexplosie, over mis- en desinformatie in de reguliere pers. Door de liefde belandde hij in China, waar hij sinds 2017 communicatiewetenschappen doceert aan de Brits-Chinese Xi’an Jiaotong-Liverpool Universiteit.
In China hebben journalisten niet de vrijheid die ze in Nederland genieten, constateerde Bergman in een interview dat in 2017 verscheen op website novini.nl en in 2020 in De Andere Krant. “Maar het is geen reden voor Nederlanders om zich op de borst te slaan.” Want een vrije pers vertaalt zich niet automatisch in een betere pers. “Niet journalisten, maar elites maken het nieuws”, zo omschreef Bergman in het interview de toestand waar de Nederlandse pers volgens hem in verkeerde. Bergman was onlangs even terug in Nederland, voor familiebezoek.
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
