Verhoor ‘coronapaus’ Fauci doet Nederlandse virologen sidderen
Toine de Graaf | Datum: 8 augustus 2026
Illustratie: Leon Baaren aka ©The Artoonist
Nederlandse roep om onderzoek naar Marion Koopmans
De Amerikaanse ‘coronapaus’ Anthony Fauci kreeg op 29 juli tijdens het verhoor door de Senaatscommissie voor Binnenlandse Veiligheid en Overheidszaken, waarbij hij verkoos te zwijgen, vragen voorgelegd over riskant virusonderzoek (‘gain of function’) in het Chinese Wuhan én in Nederland. Commissievoorzitter Rand Paul verwees naar 2011, toen viroloog Ron Fouchier in het Rotterdamse Erasmus MC een vogelgriepvirus levensgevaarlijk maakte met onderzoeksgeld van Fauci’s National Institute of Allergy and Infectious Diseases (Niaid). Paul had méér Nederlandse virologen bij naam kunnen noemen, maar zij kwamen voorlopig met de schrik vrij.
De Republikein Rand Paul begon de hoorzitting (hearing) van de Senaatscommissie voor Binnenlandse Veiligheid en Overheidszaken, met als enige getuige Anthony Fauci, met een indrukwekkend openingsstatement. Hij vertelde dat het Niaid, het overheidsinstituut waar Fauci decennialang de leiding over had, in 2014 onderzoek aan het Wuhan-vleermuiscoronavirus begon te financieren. Paul stelde dat dit uiteindelijk resulteerde in de coronapandemie. Hij beschuldigde Fauci ervan dit jarenlang toe te dekken met de hulp van bevriende virologen.
Paul plaatste de financiering van riskant gain of function-onderzoek in Wuhan in historisch perspectief. “Uw steun voor dit onderzoek is omvangrijk en gaat ver terug”, sprak hij tot Fauci. “In 2011 financierde uw instituut het laboratorium van Ron Fouchier toen hij het vogelgriepvirus muteerde tot het zich via de lucht tussen zoogdieren kon verspreiden. Dit was het keerpunt. Dit was het moment waarop anderen zich zorgen begonnen te maken. U financierde dit. U bepleitte dit.”
Paul memoreerde dat de bioveiligheidsraad van de Amerikaanse overheid destijds adviseerde de details van het Rotterdamse experiment geheim te houden. “Men was bezorgd dat publicatie ervan een routekaart zou zijn voor het creëren van biologische wapens over de hele wereld. Maar u koos de kant van de gain of function-onderzoeker Fouchier en betoogde dat de voordelen van publicatie van het onderzoek de risico’s ruimschoots overtroffen. U verdedigde deze experimenten rond de overdraagbaarheid van vogelgriep als cruciaal onderzoek. U schreef dat zelfs als een wetenschapper besmet zou raken en een pandemie zou veroorzaken, de voordelen van de gain of function-experimenten zouden opwegen tegen de risico’s.”
Na dit openingsstatement nam ranking member Gary Peters namens de Democraten het woord. Hij verwierp Pauls betoog en koos de zijde van Fauci die zich vervolgens beriep op zijn zwijgrecht. Aansluitend begon de vragenronde, waarbij Paul het spits afbeet. Zijn naar eigen zeggen “misschien wel belangrijkste vraag” betrof opnieuw het vogelgrieponderzoek van Fouchier: Paul vroeg of Fauci, net als in 2011, nog altijd vindt dat de kennis die gain of function-onderzoek oplevert de risico’s overstijgt, nu we weten dat door de coronapandemie wereldwijd 15 miljoen mensen zijn overleden. “Op advies van mijn advocaat weiger ik respectvol te antwoorden, op grond van mijn rechten onder het Vijfde Amendement van de Grondwet”, zei Fauci, zoals hij gedurende het verhoor meer dan honderd keer zou doen.
Paul keek niet verder terug dan 2011, en daarmee ging het Nederlandse imago niet helemaal aan diggelen. Hij had namelijk ook andere vaderlandse virologen kunnen noemen, met verwijzing naar The Wall Street Journal. In juni 2021 verscheen in die krant een opiniestuk van de Amerikaanse onderzoekers Steven Quay en prof. Richard Muller, waarin zij stelden dat covid-19 wordt gekenmerkt door “een genetische voetafdruk die nog nooit is waargenomen bij een natuurlijk coronavirus”. Zij concludeerden dat het spike-eiwit van het sars-cov-2 virus in het lab was veranderd door invoeging van een genetische sequentie. “Sinds 1992 zijn er minstens elf afzonderlijke experimenten geweest waarbij op dezelfde locatie een speciale sequentie is toegevoegd”, aldus Quay en Muller. Bij verschillende van die experimenten waren Nederlandse virologen betrokken.
Zo hadden in 2000 Utrechtse virologen, in samenwerking met twee vakgenoten uit de VS, een wereldprimeur toen ze er als eersten in slaagden het spike-eiwit van een muizen-coronavirus genetisch te veranderen. Hierna kon dit coronavirus geen muizen meer besmetten, maar wel katten. Dit experiment doet achteraf sterk denken aan sars-cov-2: een vleermuizen-coronavirus waarvan het spike-eiwit genetisch lijkt te zijn gemanipuleerd om mensen te kunnen besmetten. Een van de Utrechtse virologen was prof. Peter Rottier. Hij ontwikkelde na 2000 een nauwe samenwerking met het inmiddels beruchte Wuhan Institute of Virology (WIV) en bracht er in oktober 2019 nog een bezoek.
Paul had nog verder kunnen teruggaan in de tijd, want het geknutsel aan coronavirussen begon in 1992, in Leiden. Een van de auteurs destijds was viroloog Willy Spaan. Dezelfde Spaan die het vorige week op LinkedIn nog opnam voor Marion Koopmans, nadat zij was aangevallen door columnist Marianne Zwagerman. Het past in het wereldwijde patroon waarbij virologen die betrokken zijn of waren bij gain of function-onderzoek elkaar de hand boven het hoofd houden.
Spaan sprong in de bres voor Koopmans nadat Zwagerman, één dag na het Fauci-verhoor, in haar Telegraaf-column de parlementaire coronacommissie opriep Koopmans opnieuw uit te nodigen. “Zij heeft tijdens haar verhoor onder ede niet alles verteld wat ze had moeten vertellen”, schreef Zwagerman. Publicatie van de column had overigens meer voeten in aarde dan gebruikelijk, zoals Zwagerman zondagavond onthulde in haar podcast DwarsNieuws. Er kwam zelfs een telefoontje met de Telegraaf-hoofdredactie aan te pas.
Volgens Zwagermans column blijkt “dat een klein internationaal clubje virologen begin 2020 achter gesloten deuren bloedserieus rekening hield met een ongeluk in het laboratorium van Wuhan als veroorzaker van de coronacrisis”. Koopmans zat in dat clubje, maar vertelde daar niets over bij de coronacommissie en had bovendien “een actieve rol in het censureren van dit scenario”. Volgens Spaan steunt de oproep van Zwagerman “niet op nieuwe feiten, maar op suggesties en opeenstapeling van insinuaties”. Zijn conclusie op LinkedIn: “De toon is scherp, soms pure laster en de feitelijke onderbouwing flinterdun”.
Toch staat Zwagerman niet alleen met haar pleidooi voor nader onderzoek naar Koopmans. Oud-Europarlementariër Rob Roos schreef vorige week op X, nadat Paul het ‘coronadagboek’ van Fauci had vrijgegeven: “Als de lab-leak-hypothese stevig onderbouwd blijkt, moet er onafhankelijk onderzoek komen naar de rol van betrokken wetenschappers — waaronder @MarionKoopmans — bij het vroegtijdig bagatelliseren of afwijzen van die mogelijkheid.” Oud-Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) gaat nog een stap verder. “Fauci heeft gelogen en moet de gevangenis in”, schreef hij één dag na het verhoor op X. “En hetzelfde geldt voor zijn Nederlandse medeplichtigen: @MarionKoopmans, @AbOsterhaus en @HugodeJonge.”
Maar zover is het nog lang niet. Op dit moment heeft één Nederlandse viroloog een reële kans achter Amerikaanse tralies te verdwijnen: Vincent Munster, die in 2006 in Rotterdam promoveerde bij Osterhaus en in 2011 betrokken was bij het omstreden vogelgriepexperiment van Fouchier. Op dat moment was Munster al werkzaam in het Rocky Mountain Lab (RML), in de staat Montana. Afgelopen mei werd hij daar op non-actief gesteld nadat hij op de luchthaven van Detroit was betrapt op het binnensmokkelen van ziekteverwekkers vanuit Afrika, waaronder het apenpokkenvirus. Munster werd aangeklaagd en is momenteel op borgtocht vrij. Hij riskeert maximaal vijf jaar gevangenisstraf.
Toch is dit niet eens het grootste gevaar dat Munster bedreigt: hij wordt al jaren in verband gebracht met het ontstaan van covid-19. De eerste senator die hem hiervoor op de korrel nam, was uitgerekend Paul. Hij stuitte in het voorjaar van 2024 in een concept van het beruchte Defuse-onderzoeksvoorstel uit 2018, dat in september 2021 uitlekte en leest als een receptuur voor sars-cov-2, op het Rocky Mountain Lab. Andere partners in het Defuse-voorstel, dat volgens officiële bronnen nooit zou zijn uitgevoerd, waren onder meer het lab van viroloog Ralph Baric aan de Universiteit van North Carolina (UNC) en het Chinese Wuhan Institute of Virology (WIV).
De betrokkenheid van het Rocky Mountain Lab bij het oorspronkelijke Defuse-voorstel was in 2024 een volledig nieuw feit. En pikant, omdat dit lab direct viel onder Fauci’s Niaid. Volgens Paul was het nieuwe gegeven “in tegenspraak” met diens eerdere verklaringen. Paul vroeg onmiddellijk “alle communicatie” op over de betrokkenheid van Fauci’s lab bij het Defuse-voorstel, inclusief de communicatie van Munster.
Paul had deze Nederlandse viroloog gemakkelijk kunnen noemen tijdens het Fauci-verhoor, maar deed dat niet. Hij verwees in zijn openingsstatement wel naar het labwerk van Baric. “In 2015 combineerden Ralph Baric en de Chinese wetenschapper Shi Zhengli, met steun van Niaid, het spike-eiwit van een vleermuiscoronavirus met een sars-ruggengraat”, aldus Paul. “Het resulterende virus kon menselijke cellen infecteren.” Eind 2019 dook in China een nieuw coronavirus op, dat de wereld in zijn greep kreeg. In najaar 2021 bracht een klokkenluider het Defuse-voorstel van Baric naar buiten: het daarin beschreven doelvirus leek als twee druppels water op sars-cov-2. Een “opmerkelijk toeval” of een “smoking gun”, concludeerde Paul.
Waarom het Rocky Mountain Lab wordt genoemd in het Defuse-concept, verklaart de Amerikaanse ingenieur/onderzoeker Jim Haslam in zijn boek Covid-19: Mystery Solved, dat eind 2024 verscheen. Volgens zijn hypothese legde Baric de basis voor sars-cov-2 en trainde Munster het virus in zijn vleermuizenkolonie in Montana. Daarna zou het zijn verstuurd naar Wuhan, voor een test bij Chinese hoefijzervleermuizen. Daar zou het mis zijn gegaan, met de pandemie als gevolg.
Haslam levert in zijn boek uitsluitend indirect bewijs voor deze hypothese. Baric weigert al jaren interne communicatie vrij te geven die hem zou kunnen ontlasten, wat Haslam verdacht vindt. Neuroloog Jan Bonte, auteur van De Wuhan Trilogie, hecht overigens geen geloof aan Haslams visie. Hij denkt dat Munster vrijuit gaat, maar Haslam heeft intussen de steun van onder anderen de Amerikaanse cardioloog Peter McCullough en prof. Jeffrey Sachs van Columbia University. De laatste gaf kort na het Fauci-verhoor in een YouTube-interview met rechter Andrew Napolitano te kennen nog steeds achter de hypothese te staan. Hij noemde Munster niet bij naam, maar wel uitdrukkelijk diens lab als een van de locaties die mogelijk een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de pandemie.
Het is overigens niet zo dat Munsters naam helemaal niet viel in de verhoorzaal in Washington. Haslam zat op de tweede rij, direct achter de advocaten van Fauci. Een plek die hij dankte aan de staf van Paul, zo meldde hij afgelopen zondag op zijn Substack ‘Reverse engineering the origins of sars-cov-2’. Toen Fauci na drie uur zwijgen de zaal verliet en hem passeerde, riep Haslam: “Doe de groeten aan Vincent Munster van mij”. Fauci reageerde niet, maar kent Munster en beseft mogelijk ook dat hij topkandidaat is om als eerste Nederlander in de Senaat te worden verhoord over de herkomst van sars-cov-2.
dakl.nl/getuigenis-anthony-fauci
dakl.nl/onderzoek-wijst-op-lablek-wuhan
dakl.nl/nl-viroloog-verdacht-van-smokkelen-ziekteverwekkers
dakl.nl/us-senator-richt-pijlen-op-nl-viroloog-vincent-munster
Op sociale media zijn coronacritici het roerend eens: aan de wijze waarop Anthony Fauci werd aangepakt in de Amerikaanse Senaat, kan onze parlementaire enquêtecommissie Corona een puntje zuigen. “Slappe hap in Den Haag”, klinkt het. Tot de uitblinkers in Washington behoorde senator Josh Hawley, die een masterclass publieke vernedering gaf.
Hij begon met een probeersel: Hawley was benieuwd of Fauci ook onschuldige vragen zou weigeren te beantwoorden. Dat bleek inderdaad het geval. Hawley vroeg welke dag het was, welke kleur Fauci’s stropdas had en wat de kleur was van het tapijt. Drie keer klonk Fauci’s mantra van de dag: “Op advies van mijn advocaat weiger ik respectvol te antwoorden, op grond van mijn rechten onder het Vijfde Amendement van de Grondwet”.
Het was de opwarmer voor een serie vileine vragen over het geld dat Fauci binnenharkte gedurende de pandemie, met de hulp van federale ambtenaren. In een paar minuten legde Hawley de basis voor een strafzaak vanwege zelfverrijking, die waarschijnlijk nooit zal plaatsvinden door de preventieve gratie die Joe Biden op zijn laatste dag als president verleende aan Fauci.
De coronapaus weigerde zich te verweren en zat de oorwassing getergd uit. Hawley confronteerde Fauci met e-mails van voormalig stafchef Greg Folkers en persoonlijk assistente Patricia Conrad, waaruit bleek dat zij werktijd hadden besteed aan het voor Fauci binnenhengelen van prestigieuze prijzen met aanzienlijke geldbedragen. Zoals de Dan David Prize, die volgens Hawley een geldbedrag van 900.000 dollar omvatte. “Zoals u heel goed weet, verbiedt de federale wet het vragen om geldelijke beloningen of andere persoonlijke voordelen voor federale werknemers”, hield Hawley Fauci voor. “U mag geen federale middelen, federaal geld, federale werknemers, federale kantoren, federale e-mail of federale tijd gebruiken om geldelijke beloningen te vragen. En u hebt dat allemaal gedaan.”
Op advies van zijn advocaten weigerde Anthony Fauci vorige week vragen te beantwoorden van de Senaatscommissie onder leiding van Rand Paul. Waarschijnlijk wilde zijn juridisch team voorkomen dat Fauci meineed zou plegen. Liegen onder ede zou namelijk een nieuw misdrijf zijn geweest. De preventieve gratie van voormalig president Joe Biden beschermt hem daar niet tegen.
Zijn advocaten weten bovendien dat er nog wel wat af te dingen valt op het beroep dat Fauci deed op het Vijfde Amendement van de Grondwet, dat het zwijgrecht regelt in de VS. Burgers hebben het recht om niet mee te werken aan hun eigen veroordeling, maar onafhankelijke juristen wezen er vóór de hoorzitting op dat iemand die gratie is verleend, zich niet ook nog eens kan beroepen op het Vijfde Amendement. Critici vermoeden dat Fauci’s advocaten door zich te beroepen op het zwijgrecht vol ingezet hebben op het winnen van tijd. Als de tussentijdse verkiezingen in november de Democraten weer een meerderheid geven in de Senaat, lijkt het gevaar voor Fauci namelijk weer geweken.
Wat Fauci deed, werd na de zitting vergeleken met het nemen van een coronaprik én een mondmasker opzetten. Ook wezen kritische juristen erop dat Fauci in coronatijd het Vijfde Amendement juist aan zijn laars lapte, doordat hij het daarin omschreven recht op lichamelijke integriteit ontkende en zo de deur opende voor een vaccinatieplicht.
Commissievoorzitter Paul beloofde tijdens het verhoor dat Fauci’s zwijgen “repercussies” zou hebben. Afgelopen dinsdag volgde een resolutie die hem beschuldigt van “minachting van het Congres”, wat strafbaar is. Paul verwijt Fauci het dwarsbomen van onderzoek naar de oorsprong van de pandemie en de aanpak ervan door de overheid. De resolutie verwerpt zijn zwijgrecht, omdat hij dit zou hebben opgegeven door zijn openingsstatement waarin hij de commissie aanviel. Paul stelt tevens dat Fauci door de gratieverlening van Biden niets te vrezen had.
Zelfs al zou deze resolutie in werking treden, dan nog volgt een moeizame weg om Fauci voor de rechter te krijgen, volgens insiders. Fauci heeft zijn advocatenteam dus nog wel even nodig. James Uthmeier, procureur-generaal van de staat Florida, heeft inmiddels meer onderzoek naar Fauci aangekondigd. “Het is hoog tijd dat we de waarheid boven tafel krijgen over wat er tijdens covid is gebeurd”, meldt hij op X. Juristen hebben er al eerder op gewezen dat Bidens gratieverlening Fauci alleen beschermt tegen aanklachten op federaal niveau, maar niet op staatsniveau.
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
