VN erkent: vals alarm over klimaat

Bert Weteringe | Datum: 9 mei 2026

Fotografie: ©SBTheGreenMan

doemscenario’s van het klimaatpanel IPCC blijken onjuist

Klimaatsceptici hebben een historische overwinning geboekt: in de nieuwe klimaatscenario’s van het VN-klimaatpanel IPCC zijn de doemscenario’s die uitgingen van 4 tot 6 graden Celsius opwarming van de aarde in het jaar 2100 geschrapt. In het nieuwe, somberste scenario is dit nu rond de 3,5 graden. Directeur Marcel Crok van de Stichting Climate Intelligence (Clintel) spreekt van een overwinning voor de waarheid: “De klimaatwetenschap erkent schoorvoetend dat ze op het verkeerde spoor zat.”

“De groep die officieel verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van klimaatscenario’s voor het IPCC en de bredere onderzoeksgemeenschap, heeft toegegeven dat de scenario’s die het klimaatonderzoek, de beoordeling en het beleid tijdens de afgelopen twee cycli van het IPCC-beoordelingsproces hebben gedomineerd, onwaarschijnlijk zijn: ze beschrijven een onmogelijke toekomst”, schrijft Roger Pielke jr., een Amerikaanse wetenschapper en expert op het snijvlak van wetenschap en beleid, op 29 april op zijn substack.

Hij baseert zich op de publicatie van de nieuwe klimaatscenario’s door uitgever Copernicus Publications op 7 april. In deze publicatie, die werd opgesteld door het verantwoordelijke comité ScenarioMIP, is het hoogste scenario ‘RCP8.5’ verdwenen. Dit scenario geïntroduceerd in 2009 ging uit van een hoeveelheid CO₂-uitstoot die volgens modellen voor een opwarming van de aarde van 4 tot 6 graden Celsius in 2100 zou zorgen. Daarnaast zijn de extreme scenario’s ‘SSP5-8.5’ en ‘SSP3-7.0’ vervangen door een nieuw hoogste scenario dat lager is dan deze twee: daarmee blijft de gemodelleerde opwarming in de meest extreme nieuwe scenario’s beperkt tot 3,5 graden Celsius in 2100.

Volgens het IPCC kan het warmste scenario de prullenbak in, omdat “duurzame energie veel goedkoper is geworden” en omdat “klimaatbeleid zijn vruchten begint af te werpen”. Pielke is het daarmee niet eens. Hij denkt dat het scenario simpelweg onrealistisch was. Volgens Pielke is het nieuwe ‘warmste’ scenario nog steeds niet realistisch.

Abonneer

Marcel Crok van Clintel publiceerde in 2018 al een rapport getiteld ‘Waarom de KNMI-scenario’s niet zullen uitkomen’, waarin hij schreef dat “RCP8.5 een onaannemelijk scenario is dat eigenlijk niet meer als referentie gebruikt zou moeten worden voor beleidsstudies”. “Kortom, het was begin 2018 al duidelijk dat RCP8.5 de prullenbak in kon”, zo stelt hij nu. “We weten al sinds 2017 dat de meest extreme klimaatscenario’s dodelijk gebrekkig zijn. Negen jaar later is dat inzicht nu officieel erkend”, schrijft Pielke jr. na het lezen van het nieuws. “Tienduizenden onderzoeksartikelen zijn — en worden nog steeds — gepubliceerd op basis van deze scenario’s: een vergelijkbaar aantal krantenkoppen heeft de bevindingen ervan uitvergroot en regeringen en internationale organisaties hebben deze onwaarschijnlijke scenario’s verwerkt in beleid en regelgeving. We weten nu dat dit alles op drijfzand is gebouwd.” Hij stelt dat de nieuwe wetenschappelijke inzichten enorme economische en beleidsimplicaties hebben.

Crok verwacht dat er nog vele jaren overheen zullen gaan voordat de ‘olietanker’ zich laat bijsturen. “Zelfs nu nog zitten er tal van wetenschappelijke publicaties in de pijplijn die gebaseerd zijn op RCP8.5. Gaan bladen die niet publiceren of gaan ze in ieder geval een duidelijke disclaimer erbij plaatsen?”

Hij is benieuwd wat het effect van het nieuws op het Nederlandse klimaatbeleid zal zijn. Hij stelt dat voor de hand ligt dat het KNMI nu met spoed de scenario’s gaat aanpassen. “In Nederland zijn de KNMI-scenario’s uit 2023 deels gebaseerd op RCP8.5. Hoe kon het gebeuren dat het KNMI anno 2023 nog koos voor RCP8.5, terwijl al vanaf 2017 bekend was dat dit scenario niet realistisch was? De politiek is nu aan zet om met die vraag aan de slag te gaan.”

Bekijken

Marcel Crok directeur stichting Clintel | ©mkfotografie

Doemscenario’s kunnen de prullenbak in

“De aarde zit niet langer in een tijdperk van global warming, maar global boiling,” verklaarde VN-Secretaris-Generaal António Guterres in 2023. Het is slechts een van de vele alarmistische uitspraken over het klimaat die al tientallen jaren over het publiek worden uitgestort.

Veel angstaanjagende voorspellingen uit het verleden zijn inmiddels achterhaald. De Amerikaanse vice-president Al Gore stelde in zijn beroemde film, An Inconvenient Truth uit 2006, dat het Noordpool-ijs rond 2013 zou zijn verdwenen. Deze claim werd in de jaren daarna eindeloos herhaald. Het ijs op de Noordpool ligt er nog steeds.

Rond de eeuwwisseling hoorde je ook vaak dat de sneeuw zou verdwijnen. De Britse hoogleraar David Viner zei in 2000 dat Britse kinderen geen sneeuw meer zouden meemaken.

Zeespiegelstijging is een ander bekend angstbeeld. De zeespiegel zou vóór 2020-2030 met meters stijgen, meldden media in het verleden. Amersfoort aan Zee, was ooit een gevleugelde kreet. Eilanden in de Stille Oceaan, zoals Tuvalu, zouden compleet verdwijnen door de hogere zeespiegel. Niet dus. De zeespiegel stijgt weliswaar, maar dat is een langetermijn-trend die al in de 19e eeuw is begonnen. Van een versnelling van de stijging is geen sprake. Met het Groot Barrièrerif bij Australië gaat het ook goed, alle doemvoorspellingen ten spijt. Hetzelfde geldt voor de ijsberen.

Andere berichten voorspelden het complete “instorten van ecosystemen” binnen enkele decennia. Er zouden meer en heftigere orkanen plaatsvinden. De Golfstroom zou ‘omkeren’, waardoor Europa in een kouder klimaat zou terechtkomen. Tot dusver blijkt het allemaal niet te kloppen.

Veel van de berichten in de media zijn gebaseerd op wetenschappelijke artikelen.

Die onderzoeken vaak ‘scenario’s’, inclusief het meest extreme scenario van het IPCC. Journalisten en milieuactivisten pikken dat er dan uit om aandacht te trekken. Het publiek heeft vaak niet door dat het gaat om uiterst onwaarschijnlijke modellen.

De verwijdering van het meest extreme scenario van het IPCC zou als het goed is moeten leiden tot minder alarmistische berichtgeving. De vraag is of dat gaat gebeuren. Er verschijnen nog genoeg rampverhalen over het klimaat. Als je alle berichten serieus neemt, word je wel bang en depressief.

Oude bacteriën en virussen dreigen vrij te komen uit het smeltende ijs. Klimaatverandering gaat zorgen voor meer vulkaanuitbarstingen en meer aardbevingen. Er komen “nieuwe spilloverziektes door veranderende ecoystemen”. Er komen plagen en “ziektes als malaria” onze kant op — alsof er vroeger geen malaria bestond in Europa. Zo gaat het maar door.

Sommige voorspellingen zijn nauwelijks serieus te nemen. Minder luchtweerstand en het krimpen van de bovenste atmosfeer zou gaan leiden tot meer botsing van ruimtepuin, meldden ruimtevaartvakbladen. Bier gaat slechter smaken doordat de kwaliteit van de hop omlaag gaat door klimaatverandering, wist de BBC in 2023 te melden. Het internet zou kwetsbaar worden door ‘klimaateffecten’. “Internetkabels onder water lopen risico” door de zeespiegelstijging, stelt ChatGPT.

Dat klimaatverandering ook positieve effecten zou kunnen hebben, wordt meestal verzwegen. Zo sterven er veel meer mensen door koude winters dan door hete zomers. De toename van het CO2-gehalte zorgt voor een veel groenere planeet. En koude regio’s krijgen een langer groeiseizoen. Dan moet de temperatuur wel echt omhoog gaan natuurlijk.

Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.

Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!

Neem een abonnement

Proefabonnement (€ 20)