Doofpot lablek coronavirus staat op ploffen
Toine de Graaf | Datum: 2 augustus 2026
Leden van het team van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat de oorsprong van de covid-19-pandemie onderzoekt, onder wie Marion Koopmans, bij het Hilton Wuhan Optics Valley Hotel op 29 januari 2021 | Fotografie: Hector Retamal | AFP
Nederlandse virologen steeds verder in het nauw
Afgelopen woensdag waren de ogen gericht op het verhoor van ‘coronapaus’ Anthony Fauci door de Amerikaanse Senaatscommissie die wordt geleid door Rand Paul. In de aanloop gaf Paul explosieve informatie vrij, waaronder het ‘coronadagboek’ van Fauci en nieuwe chatberichten van met hem gelieerde virologen. Wat zij privé deelden over een mogelijk lablek in Wuhan en de coronapandemie die daarop volgde, verschilt sterk van wat zij in het openbaar verklaarden en publiceerden. Zo wist Fauci al in januari 2020 dat de dierenmarkt in Wuhan — een stokpaardje van viroloog Marion Koopmans — niet de bron kon zijn van het sars-cov-2 virus. Het brengt Koopmans in een steeds lastiger parket.
Jarenlang vestigde Marion Koopmans de aandacht op de dierenmarkt in de Chinese stad Wuhan als de bron van de coronapandemie. Dat deed ze in publieke uitingen, maar ook in wetenschappelijke publicaties die vervolgens volop aandacht kregen in de reguliere media. Zoals in februari 2022, toen een preprint-studie verscheen over de dierenmarkt van Wuhan als “natuurlijke bron” van de pandemie. “Een groep internationale onderzoekers heeft een nieuwe analyse gedaan en komt tot de conclusie dat het virus inderdaad komt van de markt in Wuhan”, berichtte de NOS op zijn website.
Koopmans was een van de auteurs van de studie, die buiten het zicht van de omroep de nodige kritiek te verduren kreeg. Zo maakte de Amerikaanse wetenschapper Chris Martenson er meteen gehakt van. Hij wees er daarbij op dat de studie was gefinancierd door het Amerikaanse National Institute of Allergy and Infectious Diseases (Niaid), waarvan Anthony Fauci op dat moment nog directeur was. Inmiddels weten we, door alles wat de afgelopen jaren aan het licht is gekomen, dat Fauci leiding gaf aan een ‘lablek-doofpot’. Zijn Niaid financierde voorafgaand aan de pandemie immers riskant virusonderzoek (gain of function) in Wuhan, met de Britse viroloog Peter Daszak van de Ecohealth Alliance als tussenpersoon. Daar moest de aandacht van worden afgeleid, door het benadrukken van een “natuurlijke oorsprong” van het nieuwe coronavirus.
De Amerikaanse senator Rand Paul, voorzitter van de Senaatscommissie voor Binnenlandse Veiligheid en Overheidszaken die Fauci afgelopen woensdag onder ede aan de tand voelde, openbaarde in de aanloop naar dat verhoor nieuwe, explosieve informatie. Zo publiceerde hij vorig weekend het ‘coronadagboek’ van Fauci. Paul kreeg dat dagboek onlangs aangereikt van gezondheidsminister Robert Kennedy, die bij Fox News verklaarde dat het acht maanden had gekost om het samen te stellen uit teksten die waren verborgen op elf verschillende servers. Volgens Kennedy is het meest opvallende in dat dagboek de “enorme tegenstelling” tussen wat Fauci privé zei en wat hij in het openbaar verklaarde over de herkomst van het sars-cov-2 virus.
Een navrant voorbeeld betreft Fauci’s private gedachten over de betekenis van de Wuhan-markt. Op 26 januari 2020 noteerde hij dat epidemiologische en genomische gegevens aangaven dat de eerste corona-infecties weken vóór de uitbraak op de markt hadden plaatsgevonden. Zijn conclusie was ondubbelzinnig: “De markt was niet de bron, maar een versterker.” Kortom: Fauci wist dat het virus een andere herkomst had. Maar publiekelijk verdedigde hij de markt als de bron, zijn Niaid financierde onderzoek naar die markt en zijn kringetje van virologen voerde het braaf uit — inclusief Koopmans.
Diezelfde Koopmans werd, samen met haar Rotterdamse collega Ron Fouchier, inderhaast opgetrommeld toen Fauci op 31 januari 2020 vernam dat de Deense evolutionair bioloog Kristian Andersen onnatuurlijke dingen had gevonden in het nieuwe coronavirus. De virologen Bob Garry en Eddie Holmes zagen hetzelfde. De volgende dag al werd een geheime (“total confidence”) teleconferentie belegd met een select groepje virologen, onder wie Koopmans en Fouchier. Ze bespraken de unieke ‘furine-splitsingsplaats’ in het spike-eiwit van het virus. Fauci schrijft in zijn dagboek dat de meeste deelnemers van mening waren dat die opzettelijk kon zijn ingebracht. Hij haalt aan dat de Chinese viroloog “Zheng-Li Shi aan de Universiteit van Wuhan al jaren werkt aan gain-of-function in coronavirussen om aanpassing van het spike-eiwit mogelijk te maken zodat het zich kan binden aan de menselijke ACE2-receptor”.
“Er was geen volledige overeenstemming over de waarschijnlijkheid van opzettelijke insertie”, schrijft Fauci. “Ron Fouchier zei dat hij er zeker van was dat dit op natuurlijke wijze kon gebeuren en dat we onze tijd niet moesten verspillen en onze inspanningen niet moesten richten op het onderzoeken hiervan.” De Duitse viroloog Christian Drosten was op zijn hand. Daarna ging het snel. In no time verscheen een spraakmakende publicatie in Nature Medicine (The Proximal Origin of Sars-CoV-2), waarin werd gehamerd op een natuurlijke oorsprong van het virus. Daarin stonden de ideeën van Fouchier — die ook de notulen maakte van de teleconferentie — en Drosten centraal, maar hun namen ontbraken boven het artikel. Onder de vijf auteurs waren Andersen, Garry en Holmes, die dus als een blad aan de boom waren omgeslagen. Ian Lipkin en Andrew Rambaut waren de andere coauteurs.
Fauci communiceerde met zijn collega’s via het digitaal communicatieplatform Slack. Paul openbaarde vorige week nieuwe Slack-berichten die de betrokken virologen onderling uitwisselden, onder wie Holmes en Rambaut. Nu weten we hoe zij in september 2021 reageerden toen het Defuse-onderzoeksvoorstel uitlekte, dat leest als een receptuur voor sars-cov-2. Defuse was in 2018 door viroloog Peter Daszak ingediend bij de Defense Advanced Research Projects Agency (Darpa), een onderdeel van het Pentagon. Naast het lab van coronavirusspecialist Ralph Baric van de Universiteit van North Carolina (UNC) was ook het lab in Wuhan (WIV) een van de beoogde partners. Darpa wees het voorstel af, maar verschillende insiders denken dat het toch is uitgevoerd.
Het Defuse-voorstel beschrijft expliciet laboratoriummanipulaties om een sars-cov-2-achtig virus te maken. Inclusief de unieke furine-splitsingsplaats in het spike-eiwit, die de overdraagbaarheid aanzienlijk verhoogt. Toen Rambaut hiervan kennisnam, gaf hij de anderen zijn ongezouten mening over Daszak en Baric. “Ik wil graag bespreken wat onze strategie moet zijn, zodat we niet met deze klootzakken in verband worden gebracht”, liet hij weten via Slack. “Het is echt niet ondenkbaar dat iemand dit soort dingen heeft uitgeprobeerd.” Hij stelde voor hierover niet onderling te e-mailen, of mails zorgvuldig te beheren om Woo-procedures te omzeilen.
Ook Holmes reageerde ondubbelzinnig op het Defuse-lek: “Het is zeer opvallend dat een van vleermuizen afkomstig coronavirus met een furine-splitsingsplaats opduikt in een stad met een subsidievoorstel om te experimenteren met furine-splitsingsplaatsen in van vleermuizen afkomstige coronavirussen”. Een klein halfjaar later waren Rambaut en Holmes echter gewoon coauteurs van de preprint-studie over de Wuhan dierenmarkt als “natuurlijke bron” van de pandemie. Evenals trouwens Garry en Andersen, en dus Koopmans.
Het illustreert dat wat de virologenkring rond Fauci uitdroeg en publiceerde, sterk afweek van hun private gedachten. Ze deinsden er niet voor terug politiek en media te misleiden, en daarmee het publiek, om hun hachje te redden. Ook in ons land voltrekt zich al jarenlang een virologisch ‘balletje-balletje’. Eind mei nog wond Koopmans de parlementaire coronacommissie in het eerste halfuur van het verhoor om haar vinger met haar boodschap over de natuurlijke oorsprong van het virus.
Fouchier zei in mei 2023 tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over pandemische paraatheid, na een vraag van Kamerlid Pepijn van Houwelingen (FVD) over een mogelijk Wuhan-lablek: “Er is op dit moment geen enkel bewijs dat dit virus uit het lab komt. (…) De wetenschap concludeert dat dit een normale zoönose is”. En ook: “Stel dat een pandemie toch uit een lab komt, dan zal je je daar nog steeds op voor moeten bereiden op dezelfde manier als met iedere andere pandemie.”
Die laatste opmerking corrigeerde Van Houwelingen afgelopen mei op X, drie jaar na dato. “Natuurlijk niet”, meldt hij. “Dat maakt een wereld van verschil. Als het uit een lab komt moet namelijk gain of function-onderzoek aan banden worden gelegd. Het type onderzoek waar professor Fouchier toevallig in gespecialiseerd is.” Hij legt de vinger op de pijnlijke plek: Koopmans en Fouchier hebben een direct belang bij het ontkennen van een Wuhan-lablek. Toch zijn zij nog altijd “leidend bij de discussie over dit onderwerp”, aldus Maurice de Hond op zijn website. “Ongelooflijk”, vindt hij.
dakl.nl/dagboek-fauci
dakl.nl/verhoor-koopmans
dakl.nl/pandemische-paraatheid
Meer in De Andere Krant: Lees in de krant meer opmerkelijke nieuwsberichten, achtergronden, columns en bijzondere initiatieven en tips in onze SamenLeven rubrieken.
Lees meer en weet meer met een abonnement op De Andere Krant. Nog geen abonnee? Overweeg dan een van onze abonnementen of probeer 6 weken voor € 20 met het proefabonnement en steun de onafhankelijke journalistiek!
Wat je alleen leest in De Andere Krant
Dossiers
