Defensie probeerde documenten achter te houden in rechtszaak tegen radar Herwijnen

Ingrid de Groot | Datum: 28 september 2026

Beeld: De nieuwe SMART-L radar nabij het Gelderse dorp Herwijnen | Fotografie: Rias Immink | ANP

“Ernstige vragen over de volledigheid en transparantie eerdere informatievoorziening”

Tijdens een lopende procedure bij de Raad van State over de omstreden komst van een militaire radarinstallatie in het Gelderse Herwijnen, heeft het ministerie van Defensie verzocht de openbaarmaking van gevoelige documenten tegen te houden tot na de uitspraak. Dat blijkt uit een verslag dat de bewoners recent via een Woo-procedure in handen kregen.

Bewoners van het Gelderse dorp Herwijnen procederen al jaren tegen de komst van een grote militaire radarinstallatie op slechts 900 meter van de bebouwde kom. Dorpsbewoners, verenigd in de stichting Niet nog een Radar, maken zich zorgen over de schadelijke gezondheidseffecten van de elektromagnetische straling van de radar.

Er werd een procedure bij de Raad van State gestart, die tot een tweede procedure bij de rechtbank van Gelderland leidde. Om zich in deze complexe rechtszaken met informatie te bewapenen, deed Niet nog een Radar de afgelopen jaren in totaal vijftien Woo-verzoeken. Volgens Edwin Rijkse van de stichting verloopt de behandeling van deze verzoeken structureel moeizaam. “Ze vertragen processen en de informatievoorziening is vaak onvoldoende duidelijk. Het is een uitputtingsslag.”

Klik hier

Rijkse kon zijn ogen niet geloven toen hij onlangs een nieuw setje Woo-documenten ontving. In een verslag uit 2025 van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) rapporteerde een RDI-medewerker dat er een telefoontje was binnengekomen waarin Defensie vroeg vrijgave van gevoelige stukken, ondanks een Woo-verzoek, tegen te houden tot na de uitspraak van de Raad van State. Het is niet duidelijk welke gevoelige informatie Defensie onder de tafel wilde houden, maar de medewerker schreef dat de RDI niet aan het verzoek had voldaan.

“RDI heeft deze passage niet weggelakt, waardoor ik er kennis van kon nemen. Dat roept ernstige vragen op over de volledigheid en transparantie van de eerdere informatievoorziening. Je voelt je besodemieterd”, zegt Rijkse.

Twee weken geleden heeft hij de Raad van State en de rechtbank Gelderland over de situatie ingelicht. De rechtbank heeft de procedure waarin de stichting en de gemeente Herwijnen de omgevingsvergunning aanvechten in juni al behandeld. De uitspraak is nog niet geweest en volgens Rijkse denkt de rechtbank nu na over het heropenen van de zaak. De Raad van State kon niks meer met de nieuwe informatie en deed afgelopen woensdag uitspraak over het inpassingsplan, die de komst van de radar naar Herwijnen een stap dichterbij brengt.

Op vragen van De Andere Krant antwoordt een woordvoerder van Defensie dat zij “geen ongebruikelijk verzoek” deed bij de RDI in de toenmalige Woo-procedure. “In het kader van de mogelijkheid een zienswijze te geven op voorgenomen openbaarmaking door de RDI, heeft Defensie de RDI gevraagd lopende de procedure procesgevoelige informatie niet openbaar te maken. Het niet openbaar maken van procesgevoelige informatie is standaardbeleid.” De woordvoerder zegt dat de RDI ook is gevraagd alle relevante passages in vrijgegeven Woo-documenten weg te lakken. Dat is dus op een cruciaal punt niet gebeurd. “Dat betreft helaas een menselijke fout”, aldus de Defensie-woordvoerder.