Utrecht naar 30 km per uur: verdrukking autogebruik zet door

George Woodham | Datum: 5 juli 2026

utrecht-naar-30-km-per-uur-verdrukking-autogebruik-zet-door

Fotografie: ©Leonie de Jong

Stapvoets rijden vanaf 10 juli de norm in de Domstad

Vanaf 10 juli aanstaande mag er in 270 straten in de gemeente Utrecht nog maar 30 km per uur worden gereden en daar komen later nog eens tachtig straten bij. Allemaal “voor de veiligheid”, zegt het bestuur van de Domstad, maar de oppositie noemt het beleid “autootje pesten”. Volgens critici is de automobilist in Utrecht al jaren doelwit van een bewuste campagne om hem de stad uit te drukken. Daarmee voert Utrecht een landelijke trend aan. “Het is niet normaal met eerst die milieuzones, dat onbetaalbare parkeren en dan nu dit weer. Daar word je toch helemaal doodziek van?”, zegt Utrechter Peter Kooij, die in totaal 1600 euro aan bekeuringen kreeg, omdat hij een nieuw 30 kilometerbord op de vaste route naar zijn werk over het hoofd had gezien.

Het plan voor 30 kilometerzones in Utrecht is niet nieuw. Al in 2018 kwam GroenLinks-wethouder Lot van Hooijdonk met een voorstel om in alle centrum- en wijkstraten in Utrecht een maximumsnelheid in te voeren van 30 km per uur. 30 rijden werd dan de norm, 50 de uitzondering op enkele hoofd- en doorgangswegen. De daarvoor noodzakelijke herinrichting van bijna 600 straten zou zo’n 200 miljoen euro moeten gaan kosten. Nu, acht jaar later, wordt het plan van de oud-wethouder daadwerkelijk uitgerold door haar partijgenoot Senna Maatoug (PRO), de Utrechtse wethouder mobiliteit.

Utrecht volgt daarmee het voorbeeld van Amsterdam, waar sinds eind 2023 op circa 80 procent van de wegen een maximumsnelheid van 30 km per uur is doorgevoerd. Ook in Rotterdam, Eindhoven, Amersfoort en Den Haag is of wordt 30 kilometer steeds meer de norm. Daarnaast zijn er tientallen middelgrote gemeenten die dezelfde richting op gaan, zoals Bergen en Wassenaar, waar inmiddels in het overgrote deel van de bebouwde kom een maximumsnelheid van 30 km per uur geldt.

In Utrecht komen 30 kilometerzones bovenop een reeks andere kwellingen die de autobezitter de laatste jaren heeft moeten verduren. Zo kost parkeren in de Domstad een een klein vermogen. Je auto een uurtje in het centrum wegzetten aan bijvoorbeeld het gezellige Janskerkhof kost vandaag de dag 8,01 euro. Dat is het een-na-hoogste straatparkeertarief van Nederland. Alleen Amsterdam is duurder (8,05 euro per uur).

Naast de drempel van duur parkeren, is de Utrechtse binnenstad ook al ruim tien jaar slechts beperkt toegankelijk voor auto’s. De Domstad kent namelijk sinds januari 2015 een milieuzone die in eerste instantie dieselauto’s van voor 2001 verbood het centrum in te rijden. Doe je dat toch, dan kost je dat een boete van 120 euro. Vrachtwagens levert dat een boete van maar liefst 310 euro op. De milieuzone werd vorig jaar verscherpt. Dieselpersonenauto’s moeten nu minimaal emissieklasse 5 hebben om het centrum in te mogen en sindsdien mag je met je bestel- of vrachtauto alleen maar het centrum in als die volledig elektrisch is. De Domstad heeft ook een eigen zero-emissiezone. Vanaf 2027 wordt de milieuzone uitgebreid van het centrum naar vrijwel de hele bebouwde kom van Utrecht, inclusief Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern, en gelden die beperkingen dus overal in de stad.