Nieuws Landbouw

Wat gaan de boeren doen in 2024?

boeren 2024
💨

“Dertig procent van de boeren stopt. Noodgedwongen. ”​
“Dertig procent van de boeren stopt. Noodgedwongen. ”
Datum: 8 januari 2024
Landbouw

Sjoukje Dijkstra


Wat gaan de boeren doen in 2024? De PVV heeft de verkiezingen gewonnen, maar vermoedelijk blijft nog maanden onduidelijk wat dit betekent voor de koers van Nederland. Ondertussen gaat het onteigeningsbeleid van de overheid stilletjes door. De Andere Krant vroeg diverse boerenvertegenwoordigers naar hun perspectief op het nieuwe jaar. “Als dit zo doorgaat hebben we straks te weinig voedsel”, aldus Friese melkveehoudster Nynke Koopmans die de belangen van boeren bij het Waterschap namens Belang van Nederland (BVNL) verdedigt.

Ook de voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders ­Bart-Jan Oplaat blikt vooruit op 2024. “De BBB scoorde hoog tijdens de Provinciale Statenverkiezingen, maar moet nu wel gaan leveren. Het grote probleem daarbij is het vasthouden aan oude beleidsvoornemens en rapporten door ambtenaren. Nieuwe bewindslieden moeten daar doorheen durven prikken. Er bestaat niet zoiets als een wet van Meden en Perzen. Als iets aangetoond wordt, moet je niet vasthouden aan je eigen verhaal. Helaas worden we daarin tegengewerkt vanwege bepaalde agenda’s die moeten worden doorgevoerd.” Oplaat heeft desondanks hoop voor de toekomst, met name tijdens de kabinetsformatie: “ Je merkt: er is een grote verandering gaande, niet alleen in Nederland, maar ook in heel Europa. Ik heb zeker hoop op de komende periode met de formatie: er is een beweging in gang gezet, de mensen worden wakker. Op 8 januari staat in Duitsland een grote demonstratie gepland. Er heerst daar dezelfde onvrede als die wij hier hebben. De dieselaccijns is slechts een aanleiding, maar er zit veel meer achter. Als we zien hoe hard de economie in Duitsland achteruit holt en het land te gronde wordt gericht door de Grünen, dan merk je dat mensen het inmiddels hartgrondig oneens zijn met het beleid. De algehele opinie in Duitsland schuift, net als in Nederland, de andere kant op. Dat is hoopvol.”

Veehouder Koos van der Wind uit Montfoort is aan het begin van het nieuwe jaar niet hoopvol gestemd. Ondanks de mogelijkheid van een nieuw kabinet, ziet hij ontwikkelingen die vanuit de Nederlandse overheid, de EU en diverse hoeken op de agrarische sector afkomen als “vrijwel onomkeerbaar”. Van der Wind spreekt van maatregelen die in theorie eenvoudig lijken, maar in de praktijk onhaalbaar zijn. “Dertig procent van de boeren stopt. Noodgedwongen. Omdat de nieuwe generatie het niet meer ziet zitten. De grond die vrijkomt, komt vaak niet terug bij de boeren, maar wordt gebruikt voor zonnepanelen of nieuwe natuur. De grond die overblijft is duur en wij als boeren moeten elkaar er onderling op beconcurreren. Dat klopt van geen kanten.” Hij is bezorgd over het verdwijnen van de derogatieregeling en de gevolgen voor zijn bedrijf. “De derogatieregeling zorgde ervoor dat Nederland samen met nog een paar landen meer dierlijke mest mocht verspreiden per hectare, mede omdat de grond in deze landen bij uitstek erg geschikt is voor landbouw. Nu wordt dat teruggedraaid.” Zo moet mest worden afgevoerd, om daarna dure kunstmest aan te voeren om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden. Ook de extensivering, waar de overheid de mond van vol heeft, zorgt voor financiële zorgen. “Extensivering betekent dat het aantal grootvee-eenheden (GVE) teruggebracht moet worden naar maximaal twee per hectare. Als extensivering een plicht wordt, hoe gaan we dat doen dan, zodat we toch nog wat overhouden? Ik heb zelf 75 koeien. Dat betekent 20 koeien minder. Dat zijn net de koeien die voor de winst zorgen.”

De Friese melkveehoudster Nynke Koopmans, tevens belangenvertegenwoordiger van boeren bij Belang van Nederland bij het Waterschap, deelt die zorgen over een voedseltekort. De melkveehoudster vreest de gevolgen van beleidskeuzes op mondiaal niveau en stelt dat “een paar uurtjes vliegen verderop mensen al honger hebben”.

De argarische sector moet volgens haar te vaak plaats maken voor zogenaamde ‘nieuwe natuur’, wat de tekorten niet ten goede komt. Koopmans vreest dat de afname van landbouw ook de sterke handelspositie van Nederland ondermijnt: “Doordat we de landbouw afbreken, verliezen we onze handelspositie”. Het onteigeningsbeleid is na de verkiezingen niet ineens gestopt, stelt ze. “De overheid ligt op ramkoers. Ondanks dat er nu een ander kabinet in de maak is, gaan figuren als Piet Adema (in het voormalig kabinet minister van Landbouw – red.) er gewoon mee door. Er wordt gewerkt met tien jaar oude gegevens.” Recente metingen en data in het besluitvormingsproces worden volgens haar genegeerd. Ze uit ook haar onbegrip over de eenzijdige focus op boeren bij verontreinigd water, terwijl andere bronnen zoals verouderde rioleringen de waterkwaliteit beïnvloeden.

Ondanks al deze zorgen, is Koopmans vastberadenheid om door te gaan met voedselproductie en hoopt ze op een periode van verandering en nieuwe kansen voor boeren: “Het kan eerst heel moeilijk worden, voordat er inzicht komt. Maar daarna verandert er iets. Dan denk ik dat er weer kansen zijn. Mijn advies voor boeren: probeer het hoofd boven water te houden, ook al gaat dat niet gemakkelijk worden.”

Sieta van Keimpema, woordvoerder en bestuurslid van Farmers Defence Force (FDF): “Op 22 november 2023 heeft de bevolking duidelijk laten zien het niet eens te zijn met het zittende kabinet. Als daar niks mee wordt gedaan, vrees ik dat de gevolgen groot zullen zijn.” Ze benadrukt het belang van een representatief nieuw kabinet en waarschuwt voor mogelijke demonstraties als het komende beleid negatieve gevolgen heeft voor de landbouw. Van Keimpema geeft aan dat FDF bezig is met het vormgeven van hun landbouwvisie en ook met de PVV gaat praten. “In 2024 zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement en daardoor ook de Europese Commissie, de beste kans voor de boeren in Nederland én de EU om het beleid bij te sturen.” Ze uit kritiek op de Green Deal, waarbij ze de noodzaak van een andere Europese commissie nog eens aanstipt: “De Green Deal heeft zo’n negatief effect dat er van verschillende kanten wordt opgeroepen tot herroeping. In aanloop naar de Europese verkiezingen zou het misschien goed zijn stennis te schoppen in Brussel, want overal wil men landbouwkrimp doorvoeren. Vlaanderen, Duitsland, Frankrijk. Dat terwijl er geen redenen zijn voor krimp, want er is veel behoefte aan voedsel uit West-Europa. Nederland en de EU zijn al tot twee keer opgeroepen door de wereldvoedselorganisatie FAO (Food and ­Agriculture Organization – red.) om de voedsel- én vleesproductie niet te verminderen. Dit zal het voedseltekort op de wereld verder versterken.”

 
Wil je meer weten?
Koop de nieuwste editie bij jou in de buurt, of bestel deze editie.
Wil je meer weten?
Koop de nieuwste editie bij jou in de buurt, of bestel deze editie.




©2024 De Andere Krant.
Alle rechten voorbehouden.