Nieuws   Mens en Macht

Regering wist: coronabeleid mist wetenschappelijke basis


Beleid mist wetenschappelijke basis
💹

Datum: 12 februari 2022
Mens en Macht
Jeroen Arents
Jeroen Arents

Uit interne e-mails en documenten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport (VWS) blijkt dat de toenmalige minister van volksgezondheid Hugo de Jonge en zijn ambtenaren, maar ook het OMT, al in mei 2020 wisten dat asymptomatische besmettingen geen rol spelen in de coronacrisis. Die kennis werd echter door de beleidsmakers genegeerd. Het vermeende gevaar van asymptomatische besmetting is de basis onder de meeste vrijheidsbeperkende maatregelen die de afgelopen twee jaar zijn ingevoerd.

De coronamaatregelen die sinds maart 2020 in Nederland zijn ­ingevoerd, waaronder alle drastische vrijheidsbeperkingen, zijn ­gebaseerd op het idee dat zogeheten ­asymptomatische ­besmettingen een ­belangrijke factor zijn bij de virusoverdracht. Dat betekent dat mensen een gevaar kunnen zijn voor ­anderen, ook al hebben ze geen symptomen. Maar wetenschappers van het RIVM en OMT hebben van meet af aan aangevoerd dat dit ­onjuist is.

Dat blijkt uit diverse e-mails en documenten die te vinden zijn in documenten die in december 2021 zijn vrijgegeven op basis van de Wet Openbaarheid Bestuur (Wob). (wobcovid19.rijksoverheid.nl) Journalisten en onderzoekers zijn de meer dan 13.000 pagina’s ­sindsdien aan het uitpluizen. Uit de documenten ­ontstaat het beeld dat ­wetenschappers van met name het RIVM met adviezen kwamen die niet welkom waren bij degenen die verantwoordelijk waren voor het beleid. Het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKV), dat valt onder de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCVT), lijkt een leidende rol te hebben ­gespeeld in de besluitvorming.

Zo schrijft een OMT-lid aan het ministerie van VWS op 26 mei 2020: “Gisteren sprak ik met [
] en toen kwam ook deze nota aan de orde. Ik had zondag al mijn zorgen geuit over punt presympt. asympt. aan [
] . En hoe daarover eerder discussie is geweest binnen het OMT. Mijn zorg was niet onterecht. [
] beaamde dat gisteren. Hij gaf nog maar eens aan dat asymptomatisch gewoon niet ­bestaat (je vindt eigenlijk altijd wel wat in de neus). Dus zoals hier staat krijg je echt moeilijke discussie in OMT.”

In een andere e-mail, van de Dienst Crisis Communicatie (DCC) aan de top van het ministerie van VWS, van 19 mei 2020 is te lezen dat “Optie 1 gaat over het testen van toeristen, waarvan wij juist hebben aangegeven dit geen nuttige maatregel te vinden. Testen heeft alleen zin bij klachten”. Hier wordt indirect aangegeven dat mensen zonder klachten geen belangrijke bron van besmetting zijn.

Jeroen Pols en Willem Engel van Viruswaarheid, een organisatie die een aantal rechtszaken heeft gevoerd tegen diverse coronamaatregelen, omschrijven de openbaarmakingen als een “bom” onder het beleid. Pols: “Ik hoop dat mensen begrijpen wat dit betekent, want die asymptomatische besmettingen, daar is het hele testbeleid op gebaseerd. Alle quarantaines zijn daarop gebaseerd. Die hele QR code is daarop gebaseerd. En men wist dus gewoon, dat asymptomatisch onzin is. Dit hebben wij ook in onze rechtszaken gezegd. Er is gewoon keihard gelogen. Heel Nederland is keihard bedrogen door deze mensen.” Pols en Engel stellen dat al hun rechtszaken “opnieuw moeten worden gevoerd”. Engel: “We hebben gevraagd om allerlei gegevens waarvan werd gezegd dat ze er niet waren. Maar ze blijken er nu dus wel te zijn.”

Het RIVM wordt in diverse emails neergezet als een instantie die slecht op de hoogte is van de nieuwste wetenschappelijke bevindingen. Er wordt verwezen naar enkele onderzoeken waaruit zou moeten blijken dat asymptomatische besmetting wel bestaat. Het gaat daarbij om vier onderzoeken, waarin slechts 15 mensen zijn onderzocht, stelt Engel. “In november 2020 kwamen de resultaten uit van een enorm onderzoek in China, Cao et al, waarbij 10 miljoen mensen werden onderzocht. Daaruit kwamen nul asymptomatische besmettingen naar voren.” Ook Maria Van Kerkhove, de technische verantwoordelijke voor de beheersing van de pandemie binnen de WHO, verklaarde in 2020 dat asymptomatische besmetting “zeer zeldzaam” was.
Met betrekking tot mondkapjes geldt een soortgelijk verhaal. Het RIVM en OMT stellen consequent dat er geen bewijs is dat mondkapjes werken. Het OMT stelt in een advies: “het dragen van mondneusmaskers in de openbare ruimte lijkt geen meerwaarde te hebben”. Daarop wordt schamper gereageerd. “Ziet het RIVM niet dat deze positie problematisch kan zijn?” zo wordt gesteld.

Het negeren van de adviezen van de wetenschappers van het RIVM staat niet op zichzelf. Al eerder was gebleken uit de WOB-documenten dat ook de adviezen van topambtenaren van de ministeries van Financiën, Economische Zaken en Sociale Zaken, door het kabinet zijn genegeerd. Deze ambtenaren lieten vanaf mei 2020 voortdurend scherpe kritiek horen op maatregelen als sluitingen van scholen, winkels en horeca, en op verplicht thuiswerken. Daar werd, tot frustratie van de ambtenaren, niets mee gedaan. De ambtenaren van het ministerie van Financiën gaven aan dat het NCTV deed voorkomen alsof er overleg plaatsvond tussen de verschillende partijen, maar dit alleen maar voor de schijn was.

De notulen en bijlagen van het RIVM en de OMT-vergaderingen zijn tot op de dag van vandaag geheim. Alleen de agenda’s van de vergaderingen zijn nu openbaar gemaakt. En zelfs bij de stukken die via de Wob-verzoeken zijn vrijgegeven is veel zwart en onleesbaar gemaakt. “Dit zegt natuurlijk alles”, zegt Engel. “Want waarom zou deze informatie nu nog steeds geheim zijn na 2 jaar als men niets te verbergen had?”





 
Wil je meer weten?
Koop de nieuwste editie bij jou in de buurt, of bestel deze editie.
Wil je meer weten?
Koop de nieuwste editie bij jou in de buurt, of bestel deze editie.



©2022 De Andere Krant B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.